PL190441B1

PL190441B1 - Nowe pochodne 1-metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamidu zawierające je kompozycje farmaceutyczne oraz sposób ich wytwarzania

Info

Publication number: PL190441B1
Application number: PL99343420A
Authority: PL
Inventors: Anders Björk; Stig Jönsson; Tomas Fex; Gunnar Hedlund
Original assignee: Active Biotech Ab
Priority date: 1998-04-27
Filing date: 1999-04-26
Publication date: 2005-12-30
Also published as: EP1073639A1; CN1113057C; ZA200004601B; ME00870B; CA2329788C; NO315606B1; EP1073639B1; UA60354C2; JP4045069B2; AP2000001933A0; IL138160A0; CZ20003849A3; HUP0102084A2; ATE228505T1; BR9909925A; IS5615A; CZ297439B6; JP2002513006A; WO1999055678A1; PT1073639E

Abstract

1. Nowe pochodne 1 -metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamidu, o wzorze ogólnym (I): w którym R oznacza etyl, n-propyl, izo-propyl, n-butyl, izo-butyl, sec-butyl albo allil, R4 oznacza wodór lub dopuszczalne farmaceutycznie kationy nieorganiczne badz organiczne, R5 oznacza metyl, etyl, n-propyl, izo-propyl, grupe metoksylowa, etoksylowa, chlor, brom, CF3 albo OCHxFy, x ma wartosc od 0 do 2 , y ma wartosc od 1 do 3, z tym, ze x + y = 3, R6 oznacza wodór albo R5 i R6 oznaczaja, lacznie grupe metylenodioksy oraz wszelkie tautomery tych zwiazków. PL

Description

Dziedzina wynalazku

Przedmiotem wynalazku są nowe pochodne chinoliny, sposoby ich wytwarzania, kompozycje zawierające te pochodne, mające zastosowanie kliniczne do leczenia chorób na podłożu autoimmunologicznym, takich jak stwardnienie rozsiane, cukrzyca insulino-zalezna, toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalna choroba jelit i łuszczyca i ponadto chorób, w których główną rolę odgrywa stan zapalny, takich jak astma, miażdżyca tętnic, udar i choroba Alzheimera. Wynalazek dotyczy nowych pochodnych chinoliny, nadających się do leczenia np. stwardnienia rozsianego i jego objawów.

Tło wynalazku

Choroby autoimmunologiczne, np. stwardnienie rozsiane (MS), cukrzyca insulinozależna (IDDM), toczeń rumieniowaty układowy (SLE), reumatoidalne zapalenie stawów (RA), zapalna choroba jelit (IBD) i łuszczyca są chorobami wywołanymi zaatakowaniem organizmu przez własny układ immunologiczny. Atak ten może mieć charakter uogólniony albo nakierowany na dany narząd organizmu. Są to choroby powodowane tym, że układ immunologiczny popełnia błędy i zamiast uczestniczyć w funkcjach ochronnych staje się agresorem (1).

MS jest najpowszechniej występującą, nabytą chorobą neurologiczną, atakującą młode osoby dorosłe w Zachodniej Europie i w Ameryce Północnej. Powoduje ona więcej inwalidztwa i strat finansowych, zarówno pod względem straty wpływów jak i kosztów opieki medycznej, niż jakakolwiek inna choroba neurologiczna w tej grupie wiekowej. W Stanach Zjednoczonych występuje około 250.000 przypadków MS.

Jakkolwiek przyczyna MS nie jest znana, postępy w obrazowaniu mózgu, immunologii i w biologii molekularnej pozwoliły na lepsze zrozumienie tej choroby przez naukowców. Obecnie, w leczeniu MS stosuje się kilka rodzajów terapii, ale żaden z pojedynczych sposobów postępowania nie odznacza się znaczącą skutecznością. W obecnie stosowanym leczeniu MS wyróżnia się trzy kategorie: leczenie ostrych zaostrzeń, modulowanie choroby postępującej i leczenie określonych objawów.

MS atakuje ośrodkowy układ nerwowy i uczestniczy w procesie demielinizacji, to znaczy, następuje zanik osłonek mielinowych, natomiast są zachowane aksony. Mielina stanowi materiał izolacyjny, dzięki któremu możliwe jest przewodzenie szybkich impulsów nerwowych. Dowiedziono, że w demielinizacji zdolność ta jest tracona. Jakkolwiek mechanizmy patogenne odpowiedzialne za MS nie są poznane, istnieje szereg linii dowodowych, świadczących o tym, ze demielinizacja ma podłoże immunopatologiczne. Zmiany patologiczne, płytki, charakteryzują się naciekaniem komórek aktywnych immunologicznie, takich jak makrofagi i aktywowane limfocyty T (2).

W opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki, US 4.547.511 i US 4.738.971 oraz w opisie patentowym europejskim, EP 59.698 zastrzeżone są pochodne N-arylo-1,2-dihydro-4-podstawione-1-alkilo-2-okso-chinolino-3-karboksyamidowe jako związki zwiększające odporność komórkową. Do tej serii związków należy związek o wzorze:

N-metylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-1 -metylo-2-okso-chinolino-3-kaxboksyamid, znany jako roquinimex (Merck Index, 5 wyd. XII, nr. 8418) lub pod nazwami Linomide® i LS2616. Podano, że roquinimex wykazuje wiele rodzajów aktywności immunomodulacyjnej, nie związanych z ogólną immunosupresją (3-12).

190 441

Ponadto, w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki, US 5.580.882 zastrzegane są pochodne chinolino-3-karboksyamidowe jako związki użyteczne w leczeniu stanów związanych ze stwardnieniem rozsianym. Konkretnym korzystnym związkiem jest roquimmex. W opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki, US 5.594.005 zastrzega się użyteczność pochodnych chinolino-3-karboksyamidowych w leczeniu cukrzycy typu I.

Konkretnym korzystnym związkiem jest roquinimex. W publikacji zgłoszenia patentowego międzynarodowego, WO 95/24195, zastrzeżono pochodne chinolino-3-karboksyamidowe, użyteczne w leczeniu IBD. Szczególnie korzystnymi związkami okazały się: roquinimex i jego sole. W publikacji zgłoszenia patentowego międzynarodowego, Wo 95/24196, zastrzeżono pochodne chinolino-3-karboksyamidowe, użyteczne w leczeniu łuszczycy. Szczególnie korzystnymi związkami okazały się: roquinimex i jego sole.

W badaniach klinicznych porównujących roquinimex z placebo, roquinimex okazał się obiecujący w leczeniu stanów związanych z MS (13,14). Stosowanie roquinimex'u związane jest jednak z pewnymi poważnymi działaniami niekorzystnymi. Przykładowo, w badaniach na szczurach wykazano, że związek ten jest teratogenny i wywołuje ograniczające jego dawkowanie działania niepożądane, np. zespół grypo-podobny, co uniemożliwia wykorzystanie pełnego potencjału klinicznego tego związku.

Ponadto, w publikacji zgłoszenia patentowego międzynarodowego, WO 92/18483 zastrzeżono pochodne chinoliny podstawione w pozycji 6 grupą R_AS(O)_n-(R_A = niższy alkil albo aryl, n = 0 do 2), wykazujące działanie immunomodulacyjne, przeciwzapalne i przeciwnowotworowe.

Typ i rodzaj podstawienia powyższych, konkretnie wymienionych związków stawia je poza zakresem niniejszego wynalazku.

Opis wynalazku

Głównym celem wynalazku było uzyskanie nowych strukturalnie związków chinolinowych, które dzięki profilowi ich działania farmakologicznego, wysokiej sile działania w próbach na modelach zwierzęcych i słabym działaniom ubocznym okażą się wartościowe w leczeniu chorób na podłożu autoimmunologicznym i patologicznie zapalnym. Przykładami takich chorób są: stwardnienie rozsiane, cukrzyca insulino-zależna, toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalna choroba jelit i łuszczyca a także inne choroby, w których zapalenie odgrywa główną rolę, takie jak astma, miażdżyca tętnic, udar i choroba Alzheimera. Konkretniej, przedmiotem wynalazku są nowe pochodne chinolinowe nadające się do leczenia np. stwardnienia rozsianego i jego objawów.

Obecnie nieoczekiwanie okazało się, ze nowe związki o wzorze ogólnym (I) :

w którym R oznacza etyl, n-propyl, izo-propyl, n-butyl, izo-butyl, sec-butyl albo allil,

R4 oznacza wodór albo dopuszczalne farmaceutycznie kationy takie jak kation sodowy, potasowy i wapniowy bądź kationy organiczne, takie jak monoetanotoamina, dietanoloamina, dimetyloaminoetanol, morfolina i podobne,

R5 oznacza metyl, etyl, n-propyl, izo-propyl, grupę metoksylową, etoksylową, chlor, brom, CF3 albo OCH_xFy, x ma wartość od 0 do 2, y ma wartość od 1 do 3, z tym, że x + y = 3,

Ró oznacza wodór albo

190 441

R5 i Rć oznaczają łącznie grupę metylenodioksy, wykazują nieoczekiwanie skuteczność i swoistość w leczeniu osób cierpiących na choroby na podłożu autoimmunologicznym i zapalnym.

Związki o wzorze ogólnym (I) mogą występować w różnych formach tautomerycznych. Wszystkie te formy są objęte zakresem wynalazku.

W korzystnej realizacji wynalazku, R4 oznacza wodór albo sód, R5 oznacza grupę etylową, metoksylową, chlor, albo brom, R5 i Rć razem wzięte oznaczają grupę metylenodioksy i R oznacza grupę etylową albo n-propylową, zwłaszcza etylową.

Niektóre choroby autoimmunologiczne występujące u ludzi mają odpowiadające im modele doświadczalne występujące spontanicznie w niektórych szczepach zwierząt laboratoryjnych albo można je wywołać u zwierząt laboratoryjnych przez immunizację swoistym antygenem (antygenami) pochodzącym z docelowego narządu.

Eksperymentalne zapalenie mózgu i rdzenia (EAE) jako model dla chorób zapalnych ośrodkowego układu nerwowego (CNS) na podłożu autoimmunologicznym stało się najpowszechniej stosowanym modelem dla ludzkiego stwardnienia rozsianego.

Autoimmunizację na kolagen typu II można wywołać doświadczalnie u niektórych szczepów myszy albo szczurów i może ona prowadzić do rozwoju zapalenia wielostawowego. Zapalenie stawów wywołane kolagenem ma wiele cech wspólnych z reumatoidalnym zapaleniem stawów występującym u ludzi.

Szczególną cechą astmy u ludzi jest wzmożona reaktywność dróg oddechowych na szereg bodźców chemicznych i fizycznych. Obecnie juz powszechnie przyjmuje się, ze produkty wydzielane np. z komórek zapalnych, np. aktywowanych eozynofili, upośledzają spójność nabłonka i wywołują nadreaktywność oskrzeli. W mysim modelu zapalenia płuc indukowanego albuminąjaja kurzego (OA) dominuje regulowany czasowo napływ limfocytów i eozynofili do światła oskrzeli.

Wykazano, ze roquinimex indukuje zespół bólowy u psów beagle (gończych) (BPS) (15, 16), u różnych odmian tych psów. Choroba ta charakteryzuje się takimi objawami klinicznymi i zmianami w próbach laboratoryjnych, które zadecydowały o przydatności BPS jako modelu zespołu grypo-podobnego wywoływanego roquinimex'em u ludzi.

Związki o wzorze ogólnym (I) badano na hamowanie EAE u myszy. W próbie kontrolnej leczenia użyto roquinimex uzyskując 70% hamowanie przy dawce 5 mg/kg. Uzyskano zaskakujące i nieoczekiwane wyniki przy wprowadzeniu odpowiedniego podstawienia w pozycji w pierścieniu chinoliny, np. grupy 5-chloro. W porównaniu z roquinimex'em, siła działania wzrosła 100-krotnie. Podstawienie w pozycjach 6-, 7- i 8 - dawało związki mniej aktywne. Generalnie, aktywność EAE wyrażona jako hamowanie EAE, charakteryzowała się następującym spadającym szeregiem stosownie do pozycji podstawienia: 5 >6 >> 7=8. Wpływ podstawienia w pozycji 5 można wytłumaczyć przede wszystkim w oparciu o podstawy fizykochemiczne.

Ponadto, zastąpienie grupy metylowej przy azocie karboksyamidowym grupą etylową bądź dalsze wydłużanie grupy alkilowej do grupy propylowej lub butylowej osłabiało działanie teratogenne roquinimex'u u szczurów i znacząco łagodziło BPS. Z drugiej strony, zmiana podstawnika R z grupy alkilowej na wodór zmniejszała rozpuszczalność w wodzie przy pH fizjologicznym ponad 105-krotnie. Wymiana grupy alkilowej miała również wpływ na właściwości farmakokinetyczne. Przykładowo, w porównaniu z roquinimex'em, klirens (CI) związku A u psów był 800-krotnie wyższy.

Związek A

190 441

Rozpuszczalność i właściwości farmakokinetyczne znacząco obniżają użyteczny rząd aktywności tej klasy związków (R = H). Tak wiec, okazało się, ze związki o wzorze (I) różnią się, zarówno pod względem chemicznym jak i farmakologicznym, od leków dotychczas zalecanych do leczenia MS i jego objawów. Związki o wzorze ogólnym (I) wytwarza się następującymi sposobami:

Sposób A

ii III j

Związki o wzorze (I) można wytworzyć znanymi sposobami, np. w reakcji pochodnej estrowej kwasu chinolinokarboksylowego (II) z aniliną (IlI) w odpowiednim rozpuszczalniku, takim jak toluen, ksylen lub podobnym. Estrami odpowiednimi do tej reakcji są estry metylowe i etylowe.

Sposób B

Związki o wzorze (I) można również wytworzyć w reakcji bezwodnika izatonowego (IV) z estrem alkilowym kwasu N-alkilo-N-fenylokarbamoilooctowego (V) wobec silnej zasady, np. wodorku sodu, w odpowiednim rozpuszczalniku, takim jak N,N-dimetyloacetamid. Estrami odpowiednimi do tej reakcji są estry metylowe i etylowe.

Sposób C

i

Związki o wzorze (I) można poza tym wytworzyć w reakcji kwasu chinolinokarboksylowego o wzorze (VI) z aniliną o wzorze (III). Można uzyć różne znane odczynniki sprzęgają8

190 441 ce, np. Oarbodiimidk znane z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki, Ub 4.547.511. W jednym z dogodnych sposobów sprzęgania stosuje się chlorek tionylu wobec trójetyloaminy i odpowiedni rozpuszczalnik, taki jak dichlorometan. Sposób ten można zastosować w przypadkach, gdy nie daje się przeprowadzić bezpośredniego sprzęgania estru z aniliną. Kwasy cninylinyOarboOsylywe o wzorze (VI) można otrzymać z odpowiadających estrów o wzorze (II) drogą Owaśnej hydrolizy, jaO opisano poniżej.

Powyzsze estry kwasów chinolinoOąrbyOeklywkch (II) można wytworzyć sposobami podanymi w poniższych przykładach 5 do 8. Kwasy cninolinyOąrboOeylowe (VI) można wytworzyć sposobem opisanym w poniższym przykładzie 9.

Wszystkie warianty realizacji wynalazku zawarte w zastrzeżeniach są opisane w niniejszym opisie.

Podane poniżej przykłady ilustrują wynalazek nie ograniczając jego zakresu.

Przykład 1. N-Etylo-N-fenylo-l,2-tinkdry-4-nydroOsy-5-metoOsy-1-meayly-2-yOso-cninoliny-3-OąrboOskamit (Sposób A)

Ilość 3,0 g (25 milimyli) N-etkloąniliny rozpuszczono w 80 ml toluenu i oddestylowano około 30 ml rozpuszczalnika w celu uzyskania suchego roztworu. Do tego wrzącego roztworu dodano 2,7 g (10 milimoli) estru etylowego kwasu 1,2-tihkdro-4-nydroksy-5-metoksy-1-metkly-2-oOso-cninolino-3-OarboOsklywego. Etanol powstający podczas reakcji oddeetylowkwany razem z pewną ilością toluenu w czasie około 4 godzin. Mieszaninę reakcyjną schłodzono do temperatury pokojowej, wytrącony osad zebrano, przemyto zimnym toluenem i heksanem i wysuszono. Otrzymano 2,8 g (80%) tytułowego związku.

‘H NMR (CDC1a) 5 1,26 (3H, t), 3,50 (3H, s), 3,97 (2H, q), 25 4,03 (3H, s), 6,67 (1H, d), 6,87 (1H, d), 7,12-7,25 (3H, m), 7,36-7,44 (3H, m).

¹³C NMR (CDCIa) δ 13,0 (CH₃), 29,6 (CH3), 43,8 (CH2), 56,8 (CH3), 103,2 (CH), 104,2 (C), 108,3 (CH), 110,5 (C), 127,3 (2CH), 127,4 (CH), 128,5 (2CH), 131,2 (CH),

141.1 (C), 141,9 (C), 156,9 (C), 157,1 (C), 160,2 (C), 164,4 (C).

EbI Mb/Mb [M+H]+ 353, fragmenty o masach 232 i 122.

W ząlądniczy ten sam sposób, wychodząc z odpowiednich substratów, otrzymano następujące związki:

N-Etylo-N-feny!o-1,2-dihvdro-1,5-dimetylo-4-nydroOsy-2-oOey-chinyίi.ny-3 -OąrboOąyąmid.

'H NMR (CDCI3) δ 1,21 (3H, t), 2,83 (3H, s), 3,23 (3H, s),3,98 (2H, q), 6,97 (1H, d), 7.02 (1H, d), 7,10-7,25 (5H, m), 7^ (1H, t), 13,08 (1H, s).

‘³C NMR (CDCIa) δ 12,9 (CH₃), 24,4 (CH3), 29,5 (CH3), 45,9 (C^), 102,8 (C),

112.2 (CH), 114,3 (C), 125,5 (CH), 126,4 (2CH), 126,4 (CH), 128,4 (2CH), 131,7 (CH), 139,6 (C), 142,0 (C), 142,4 (C), 158,1 (C), 169,7 (C), 170,1 (C).

EbI Mb/Mb [M+H]+ 337, fragmenty o masach 216 i ‘22.

NΈtklo-N-fenklo-1,2-tihytry-4-hydroksy-5-chloro-1-meaylo-2-oOso-cninolino-3-OąrbyOsyamid.

'H NMR (CDCI3) δ 1,20 (3H, t), 3,28 (3H, s), 3,97 (2H, q), 7,08-7,25 (7H, m), 7,39 (lH, t), 12,6 (1H, s).

¹³C NMR (CDCIa) δ 12,9 (CĄ), 29,8 (CH3), 45,7 (CH), 105,0 (C), 112,7 (C), 113,3 (CH),

125,4 (CH), 126,7 (2CH), 126,8 (CH), 128,5 (2CH), 131,6 (CH), 132,7 (C), 142,0 (C), 1^^,<5 (C),

157.9 (C), 165,6 (C), 168,7 (C).

EbI Mb/Mb [M+H]+ 357, fragmenty o masach 236 i 122.

N-Etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-fluoro-1-metylo-2-okso-chinolino-3-karboOsyamid.

'H NMR (CDCI3 + TFA) δ 1,28 (3H, t), 3,66 (3H, s), 3,93-4,05 (2H, m), 7,11 (1H, q), 7,26-7,37 (6H, m), 7,68 (1H, q), 11,42 (1H, s).

¹³C NMR (CDCla+ TFA) δ 12,6 (CH3), 31,4 (CHs), 46,4 (CH), 104,4+104,5 (C), 108,7 (C), 110,4+110,5 (CH), 112,7+112,8 (CH), 126,8 (2CH), 129,7 (CH), 129,8 (2CH), 134,1+134,2 (CH),

139.9 (C), 141,0 (C), 158,0 (C), 159,3+161,3 (C), 161,4 (C), 166,8 (C).

Niektóre piki są dubletami w wyniku sprzężenia z F.

EbI Mb/Mb [M+H]+ 341, fragmenty o masach 220 i 122.

N-Etylo-N-fenylo-1,2-dinydro-4-nytroOek-5-trifluorymetklo-1 -metyly-2-oOey-cninolino-3 -Oarboksyamid.

190 441 'H NMR (CDC13 + TFA) δ 1,21 (3H, t), 3,30 (3H, s), 3,99 (2H, q), 7^,17^7^,25 (5H, m), 7,42 (1H, d), 7,60 (1H, t), 7,67 (1H, d), 13,05 (1H, s).

¹³C NMR (CDCI3 + TFA) δ 12,5 (CH₃), 31,1 (CH3), 46,2 (CHf), 106,4 (C), 113,0 (C),

119,5 (CH), 12^12^,2 + 124,4 (CF3), 123,4 (CH), 126,6 (2CH), 128,1 (CH), 128,1+1281,3 (C),

129,1 (2CH), 132,1 (CH), 140,5 (C), 141,4 (C), 159,3 (C), 163,7 (C), 167,8 (C).

ESI MS/MS [M+H]+ 391, fragmenty o masach 270 i 122.

N-Etylo-N-fenylo-1,2-dihydrOl4lhyd.roksy-5ltr^fluorometoksy-1 -metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamid.

N-AHilo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5lChloro-1 -metylo^-okso-chinolincC-karboksyamid.

'H NMR (CDCI3) δ 3,33 (3H, s), 4,57 (2H, m), 5,22 (IH, d), 55338 (IH, d), 6,0 (1H, m)) 7,13-7,30 (7H, m), 7,44 (1H, t), 2,45 (1H, s).

N-AllilolN-fenylo-()2-dihydrΌl4lhydroksy-5-metoksy-(-me1ylOl2-oksOlChinolmo-3-karl boksyamid.

'H NMR (CDCI3) δ 3,52 (3H, s), 4,04 (3H, s), 4,52 (2H, m), 5,20 (1H, d), 5,37 (1H, d), 6,02 (1H, m). 6,66 ,ΙΗ, d). 6,88 (1H, d). 7,10-7,23 (3H, m). 7,38-7,45 ,331, rn)) 9,82 ,ΙΗ, s).

N-fenylo-N-n-propylo-1^-dibydro-d-hydroksy-b-metoksy-1 -metylo^ -okso-chinolino© -karboksyamid.

'H NMR (CDCh,) δ 1,0 (3H, t), 1,65 (2H, m), 3,48 (3H, s), 3,9 (2H, t), 4,01 (3H, s), 6,65 (1H, d), 6,83 (1H, d), 7,1-7,25 (3H, m), 7,3-7,45 (3H, m), 9,8 (1H, s).

Przykład 2. N-EtylOlN-fenylo-(,2ldihydro-4-hydrok)y-5-chloro-1lmeΐylo-2-ok)Ol -chinoIino-3-karboksyamid (Sposób B).

Ilość 5 g (25 milimoli) bezwodnika 5-chloroizatonowego rozpuszczono w 50 ml N,N-dimetyloacetamidu i schłodzono do temperatury 0°C. Dodano 0,94 g (1,1 równoważnika) wodorku sodu (75%) i następnie 1,89 ml (1,2 równoważnika) jodku metylu z szybkością pozwalającą na utrzymanie temperatury poniżej 5°C. Następnie, przez 5 godzin mieszano mieszaninę reakcyjną w temperaturze 20°C, po czym usunięto pozostały jodek metylu pod zmniejszonym ciśnieniem. Dodano 0,94 g równoważnika) wodorku sodu i 6,3 g równoważnika) estru etylowego kwasu N-etylo-N-fenylokarbamoilooctowego i mieszaninę utrzymywano w temperaturze 85°C przez 5 godzin. Po schłodzeniu do temperatury pokojowej dodano 50 ml metanolu i 50 ml 1M kwasu chlorowodorowego i następnie 250 ml wody. Powstawała emulsja, która krystalizowała po 72-godzinnym utrzymywaniu w lodówce. Tę krystaliczną masę odfiltrowano, przemyto wodą, mieszaniną wody i metanolu (1:1) i heptanem i wysuszono. Otrzymano 6,(( g tytułowego związku. Związek ten krystalizowano z metanolu uzyskując produkt o czystości >9)5%.

Przykład 3. N-Etylo-N-fenylo- (,2-dihydro-4-hydroksy-5-bromo-1lmetylo-2-ok)ochinolinoC-karboksyamid (Sposób C).

Do chłodzonego lodem roztworu 9,6 g (0,032 mola) kwasu 1,2ldihydrOl4-hydroksy-5-brOl mo-Kmetylo^-olkso-cłhLnolino^-karboksylowego, 15,5 ml (0,11 mola) trietyloaminy i 4,2 g (0,035 mola) N-etyloaniliny w 150 ml dichlorometanu wkroplono w czasie 0,5 godziny roztwór 3,0 ml (0,042 mola) chlorku tionylu w 10 ml dichlorometanu. Kontynuowano mieszanie w temperaturze 4°C przez 24 godziny. Rozpuszczalniki odparowano, pozostałość rozpuszczono w octanie etylu, przefiltrowano przez celit i ekstrahowano 2M molowym roztworem wodorotlenku sodu. Fazę wodną przemyto octanem etylu i następnie zakwaszono kwasem chlorowodorowym do pH 5. Po pewnym czasie tworzył się krystaliczny osad, który odflltrowano, przemyto wodą i wysuszono. Otrzymano 8,5 g (69%) tytułowego związku.

'H NMR (CDCI3) δ (3H, szeroki sygnał), 3,25 (3H, s), 3,95 (2H, szeroki s),

7,08-7,31 (7H, m), 7,43-7,50 (1H, 30 m).

Wychodząc z odpowiednich substancji wyjściowych otrzymano w zasadniczo taki sam sposób następujące związki:

N-EtyIo-N-fenyίo-1,2ldihydro-4lhydroksyl5,6lmetylenodioksy-(lmetylo-(-okso-chinOl lino-3 -karboksyamid.

'H NMR (CDCh + TFA) δ 1,27 (3H, t), 3,57 (3H, s), 3,98 (2H, q), 6,23 (2H, s), 6,86 (1H, d), 7,19 (1H, d), 7,25-7,35 (5H, m), 10,3 (1H, szeroki s).

190 441 ¹³C NMR (CDC13+ TFA) δ 12,4 (CH3), 30,9 (CH3), 46,0 (CH₂), 101,6 (C), 103,7 (CH₂), 107,4 (C), 108,4 (CH), 113,7 (CH), (2CH), 128,8 (CH), 129,3 (2CH), 134,1 (C), 140,1 (C),

143,1 + 143,2 ^Q, 157,3 (C), 160,9 (C), 166,3 (C).

ESI MS/MS [M+H]⁺ 367, fragmenty o masach 246 i 122.

N-Etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-etylo-1 -metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamid.

‘H NMR (CDCI3) δ 1,26 (3H, t), 1,31 (3H, t), 3,20-3,34 (5H, m), 4,0 (2H, q), 7,02-7,07 (2H, m), 7,13-7,28 (5H, m), 7,44 (1H, t), 13,2 (1H, szeroki s).

1³C NMR (CDCI3) δ 13,2 (CH3), 16,8 (CH3), 29,8 + 30,2 (CH3+CH2), 46,1 (CH₂), 103,3 (C), 112,5 (CH), 113,9 (C), 124,6 (CH), 126,7+126,7 (3CH), 128,6 (2CH), 132,1 (CH), 142,3 (C), 142,6 (C), 146,2 (C), 158,3 (C), 169,3 (C), 170,4 (C).

ESI MS/MS [M+H]+ 351, fragmenty o masach 230 i 122.

N-Fenylo-N-izopropylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-chloro-1 -metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamid.

'H NMR (CDC13) δ 1,:24 (6H, d), 3,38 (3H, szeroki s), 5,09 (1H, rozmyty sygnał), 7,08 (1H, d) 7,15 (1H-, d), 7,15-7,34 (5H, m), 7,34 (1H, t), 11,1 (1H, szeroki s).

ⁿC NMR (CDC13) δ 21,0 (2CH3), 29,9 (CH3), 48,2 (CH), 109,4 (C), 112,4 (C),

113,5 CCH), 12^, 1 (CH), 22^,9 22CH1, 17^,9 (CH), 199,6 (2CH1, 131,1 (CH), 13^,6 (C), 137,9 (rozmyty sygnał C), 142,1 (C), 158,6 (C), 160,6 (C), 167,5 (C).

N-Fenylo-N-(n-propylo)-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-cHoro-1-metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamid.

'H NMR (CDCh) δ 0,95 (3H, t), 1,58-1,69 (2H, m), 3,29 (3H, szeroki s), 3,88 (2H, rozmyty sygnał), 7,08-7,26 (7H, m), 7,41 (1H, t), 12,5 (1H, szeroki s).

Przykład 4. Sól sodowa N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-chloro-1-metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamidu

Przygotowano 5M roztwór wodorotlenku sodu przez rozcieńczenie 10,0 g 50% (wagowo) roztworu wodorotlenku sodu sterylną wodą do całkowitej objętości 25 ml. Ilość 10,0 g N-etylo-N-fenylo-1 ©-dihydro^-hydroksy^-chloro-1 -metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamidu zawieszono w 150 ml etanolu i dodawano uprzednio przygotowany 5 M roztwór wodorotlenku sodu do czasu ustawienia wartości pH na 8-12 (5,6 ml). Mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze otoczenia przez następne 30 minut. Uzyskany osad przefiltrowano i szybko przemyto dwa razy etanolem (2 x 150 ml). Osad ten wysuszono pod zmniejszonym ciśnieniem, nad P₂O 5. Uzyskano 9,5 g tytułowego związku (wydajność 90%).

'H NMR (D₂O). Dwa izomery w proporcji 1:4, 5 0,90 (3H, t, forma będąca w mniejszości), 1,10 (3H, t, forma przeważająca), 3,21 (3, s, forma przeważająca), 3,50 (3H, s, forma będąca w mniejszości), 3,50-3,70 (2H, m, forma będąca w mniejszości), 3,70-3,85 (2H, m, forma przeważająca), 6,92-7,51 (8H, m, obydwie formy).

Przykład 5. Ester etylowy kwasu 1,2-dihydro-4-hydroksy-5-chloro-1-metylo-2-okso-chinolino-3-karboksylowego

Do mieszanej mieszadłem mechanicznym zawiesiny 44 g (0,52 mola) wodorowęglanu sodu i 30 g (0,175 mola) kwasu 2-amino-6-chloro-benzoesowego w 300 ml dioksanu dodano porcjami 51 g (0,52 mola) fosgenu rozpuszczonego w 150 ml dioksanu. Następowała gwałtowna reakcja z wydzielaniem się gazu. Mieszaninę reakcyjną chłodzono, utrzymując temperaturę poniżej 50°C. Po 30 minutach mieszaninę tę utrzymywano przez godzinę w temperaturze 50°C. Po schłodzeniu do temperatury 15°C zebrano wytrącony osad, mieszano go z 50 ml lodowatego kwasu octowego w 500 ml wody, zebrano ponownie i wysuszono. Otrzymano 30,3 g (0,15 mola) bezwodnika izatonowego.

Bezwodnik ten dodano powoli, porcjami, do mieszaniny 5,5 g (0,18 mola) wodorku sodu w 300 ml N,N-dimetyloformamidu. Po godzinnym mieszaniu w temperaturze pokojowej wkroplono 26 g (0,18 mola) jodku metylu i kontynuowano mieszanie przez 2'/2 godziny. Następnie mieszaninę dodano do 3 litrów wody z lodem. Wytrącony osad zebrano i wysuszono. Otrzymano 24,9 g (0,118 mola) N-metylowanego bezwodnika izatonowego.

Ten N-metylowany bezwodnik utrzymywano przez godzinę w temperaturze 65°C z ilością 6,3 g (0,117 mola) metoksylanu sodu w 130 ml metanolu. Rozpuszczalniki odparowano.

190 441

Dodano wody i dichlorometanu, warstwę organiczną oddzielono, wysuszono i zatężono. Otrzymano 22,7 g (0,114 mola) olejowej pozostałości.

Powyższą pozostałość rozpuszczono w 300 ml dichlorometanu z dodatkiem 0,2 g 4-aminopirydyny i 7,1 ml trietyloaminy. Roztwór schłodzono i powoli dodano 18,9 g (0,125 mola) chlorku etylomalonylu. Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez 4 godziny i przerobiono dalej, otrzymując syrop. Do tego syropu dodano 450 ml etanolu i 18,5 g (0,342 mola) metoksylanu sodu i mieszaninę mieszano przez 3 godziny. Odparowano rozpuszczalniki, pozostałość rozpuszczono w 750 ml wody, przemyto octanem etylu i toluenem i następnie zakwaszono 5M kwasem chlorowodorowym. Wytrącony osad zebrano i wysuszono. Otrzymano 30 g (0,106 mola) tytułowego związku w postaci proszku o barwie białej. Całkowita wydajność: 60%.

‘H NMR (CDCI3) δ 1,46 (3H, t), 3,63 (3H, s), 4,49 (2H, q), 7,23 (1H, d), 7,27 (1H, d), 7,49 (1H, t), 15,0 (1H,s).

W zasadniczo taki sam sposób otrzymano następujące związki, wychodząc z odpowiednich substancji wyjściowych:

Ester etylowy kwasu 1,2-dihydro-4-hydroksy-5-fluoro-1-metylo-2-okso-chinolino-3-karboksylowego,

Ester etylowy kwasu 1,2-dihydro-4-hydroksy-1,5-dimetylo-2-okso-chinolino-3-karboksylowego.

Przykład 6. Ester etylowy kwasu 1,2-dihydro--4-ł^;^<dr^(^l^^s^--5-tt7rłfuc^i^or^^1^t^yl^^1-metylo-2-okso-chinołino-3-karboksylowego

Ilość 10 g (53 milimole) 2-fluoro-6t(trifluorometylo)benzonitrylu w 200 ml bezwodnej metyloaminy utrzymywano w temperaturze 40°C w autoklawie przez 2 dni. Następnie odparowano nadmiar metyloaminy i uzyskany szary osad rozpuszczono w 200 ml dichlorometanu z dodatkiem 0,1 g 4taminopirydyny i 3,3 ml (26 milimoli) trójetyloaminy. Po schłodzeniu, do tego roztworu dodano powoli 8,8 g (60 milimoli) chlorku etylomalonylu, mieszaninę mieszano przez 4 godziny i dalej przerabiano, uzyskując żółtawy syrop. Syrop ten rozpuszczono w 100 ml bezwodnego etanolu i dodano 5,4 g (0,1 mola) metoksylanu sodu. Po godzinie usunięto rozpuszczalnik i pozostałość przerobiono z dichlorometanem i wodą. Wytworzoną pochodną chinolinową dokładnie wysuszono i następnie zawieszono w 250 ml schłodzonego bezwodnego tetrahydrofuranu. Powoli dodano 4 g (0,125 mola) wodorku sodu i następnie 10 ml (0,15 mola) jodku metylu. Mieszaninę utrzymywano w stanie wrzenia przez 6 godzin, zgaszono wodą i przerabiano z eterem dietylowym. Następnie usunięto rozpuszczalniki i pozostałość (17,3 g) rozpuszczono w mieszaninie 50 ml etanolu i 10 ml stężonego kwasu chlorowodorowego. Roztwór utrzymywano do następnego dnia w temperaturze 45°C, oziębiono i zebrano wytrącony osad. Otrzymano 8 g tytułowego związku.

'H NMR (CDCI3) δ 1,46 (3H, t), 3,68 (3H, s), 4,50 (2H, q), 7,58 (1H, m), 7,71 (2H, m), 15,0 (1H, s).

Przykład 7. Ester etylowy kwasu 1,2-dihydrot4-hydroksy-5-meΐoksy-1-metyiot2toksotchinolino-3 -karboksylowego

Do roztworu 42 g (0,3 mola) 2, 6-difluorobenzonitrylu w 150 ml bezwodnego metanolu dodano powoli, w temperaturze 30°C, 17,9 g (0,33 mola) metoksylanu sodu. Po utrzymywaniu przez godzinę w stanie wrzenia dodano 133 ml (1,2 mola) 40% wodnego roztworu metyloaminy i utrzymywano roztwór w stanie wrzenia przez 4 dni. Podczas chłodzenia wytrącał się biały osad, który odfiltrowano. Osad ten, 2-metoksyt6-(metyloamino)benzonitryl, rozpuszczono w wodnym roztworze glikolu etylenowego (500 ml) i wodorotlenku potasu (14 g). Roztwór utrzymywano w stanie wrzenia, w temperaturze 150°C, przez dobę, schłodzono do temperatury pokojowej i ustawiono wartość pH na 4 stężonym kwasem chlorowodorowym. Osad odfiltrowano, przemyto wodą (50 ml) i wysuszono pod zmniejszonym ciśnieniem. Ten osad o barwie białej (32 g; 0,18 mola), będący kwasem 5-metoksy£uitr£uiilowyn i 38 g (0,45 mola) wodorowęglanu sodu zawieszono w 500 ml 1,4-dioksanu i następnie dodano powoli, podczas chłodzenia w łaźni z lodem, 25 ml (0,45 mola) fosgenu. Mieszaninę utrzymywano w temperaturze 40°C przez 1 godzinę, schłodzono do 15°C, dodano 150 ml wody i odfiltrowano biały osad. Po dokładnym wysuszeniu, 20,7 g (0,1 mola) tego osadu dodano w temperaturze pokojowej do roztworu 0,17 mola dietylomalonianu sodu w 250 ml bezwodnego N^-dimetylo12

190 441 formamidu. Roztwór utrzymywano w temperaturze 100°C przez 3 godziny, schłodzono do temperatury pokojowej, dodano 250 ml wody i ustawiono wartość pH na 4 stężonym kwasem chlorowodorowym. Osad odfiltrowano i wysuszono pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymano 22 g tytułowego związku w postaci czystych kryształów o barwie białej.

H NMR (CDC1₃) 5 1,43 (t, 3H), 3,62 (s, 3H), 3,96 (s, 3H), 4,45 (q, 2H), 6,70 (d, IH), 6,92 (d, IH), 7,55 (t, IH), 13,5 (s, IH).

Przykład 8. Ester etylowy kwasu l,2-dihydro-4-hydroksy-l-metylo-2-okso-5,6-metylenodioksy-chinolino-3-karboksylowego

Do roztworu 20,6 g (0,15 mola) 3,4-(metylenodioksy)aniliny w 150 ml bezwodnego tetrahydrofuranu dodano porcjami 36 g (0,17 mola) dwuwęglanu di-tert-butylowego. Roztwór utrzymywano w stanie wrzenia przez 2 godziny i następnie zatężono pod zmniejszonym ciśnieniem, otrzymując stałą pozostałość o barwie czarnej. Pozostałość tę rozpuszczono w 600 ml bezwodnego tetrahydrofbranu i oziębiono do temperatury -40°C. Wkroplono 265 ml 1,3M heksanowego roztworu sec-butylolitu (0,35 mola). Roztwór mieszano w temperaturze -40°C przez 0,5 godziny i następnie dodano peletki suchego lodu (około 40 g). Mieszaninę pozostawiono do ogrzania do temperatury 0°C i dodano około 700 ml wody. Wodny roztwór zakwaszono kwasem chlorowodorowym do pH 3 i ekstrahowano eterem. Ekstrakty wysuszono i zatężono. Otrzymano chroniony N-tBoc kwas 5,6-(metylenodioksy)antranilowy w postaci stałej pozostałości (45 g). Kwas ten dodano do chłodzonej lodem zawiesiny wodorku sodu (80% w oleju, 9,0 g, 0,30 mola) w 200 ml N,N-dimetyloformamidu.

Mieszaninę mieszano przez 0,5 godziny i następnie dodano 22 ml (0,35 mola) jodku metylu. Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez dobę, zgaszono ilością 600 ml wody i trzy razy ekstrahowano eterem. Warstwę organiczną przemyto nasyconym roztworem chlorku sodu, wysuszono i zatęzono pod zmniejszonym ciśnieniem, otrzymując ciemnobrunatny olej. Olej ten rozpuszczono w 400 ml metanolu i dodano 80 ml stężonego kwasu chlorowodorowego.

Roztwór mieszano przez dobę w temperaturze pokojowej, zobojętniono 5M roztworem wodorotlenku sodu i trzy razy ekstrahowano eterem. Połączone ekstrakty przepuszczono przez kolumnę wypełnioną SiCh i eluat zatęzono pod zmniejszonym ciśnieniem, uzyskując 20 g metylowanego estru antranilowego. Ester ten rozpuszczono w 400 ml dichlorometanu i oziębiono w łaźni z lodem. Dodano 21 g (0,14 mola) chlorku etylomalonylu i następnie, po 30 minutach, 22 ml (0,16 mola) trójetyloaminy. Po godzinnym mieszaniu w temperaturze pokojowej, mętną mieszaninę przemyto 0,5 M kwasem chlorowodorowym i następnie wodorowęglanem. Fazę organiczną dokładnie wysuszono i zatężono pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszczono w 200 ml suchego etanolu i dodano 17 g (0,32 mola) metoksylanu sodu. Mieszaninę mieszano przez 1 godzinę i dodano 300 ml wody. Roztwór przemyto octanem etylu i następnie roztwór wodny zakwaszono stężonym kwasem chlorowodorowym. Osad odfiltrowano i wysuszono pod zmniejszonym ciśnieniem.

Otrzymano 17 g tytułowego związku w postaci kryształów o barwie szarej (całkowita wydajność: 41%).

*H NMR (CDCI3) 8 1,45 (3H, t), 3,58 (3H, s), 4,48 (2H, q), 6,17 (2H, s), 6,71 (IH, d), 7,14 (lH,d).

Przykład 9. Kwas l,2-dihydro-4-hydroksy-5-metoksy-l-metylo-2-okso-chinolino-3-karboksylowy

W warunkach chłodzenia, 10 ml stężonego kwasu chlorowodorowego dodano do 30 ml bezwodnika octowego. Do tego roztworu dodano 10,5 g (38 milimoli) estru etylowego kwasu 1,2-dihydro-4-hydroksy-5-metoksy-1 -metylo-2-okso-chinolino-3 -karboksylowego i mieszaninę utrzymywano w temperaturze 80°C przez 14 godzin. Mieszaninę schłodzono do temperatury pokojowej. Wytrącony krystaliczny produkt odfiltrowano, przemyto zimnym metanolem i wysuszono. Otrzymano 7,2 g tytułowego związku (wydajność: 77%).

*H NMR (CDCI3) δ 3,73 (3H, s), 4,02 (3H, s), 6,82 (IH, d), 7,02 (IH, d), 7,62 (IH, t).

Przykład 10. Bezwodnik kwasu 5-etylo-izatonowego

Mieszaninę 59,3 g (0,36 mola) wodzianu chloralu, 700 ml wody i 85,8 g (0,60 mola) siarczanu sodu ogrzano do temperatury 50°C. Po osiągnięciu 50°C kolejno dodano mieszaninę 40,8 g (0,33 mola) 3-etyloaniliny, 700 ml wódy i 33,6 ml stężonego kwasu chlorowodoro190 441 wego i mieszaninę 74,8 g (1,04 mola) chlorowodorku hydroksylaminy i 330 ml wody. Uzyskaną mieszaninę ogrzano w czasie 30 minut do temperatury 80°C, utrzymywano w tej temperaturze przez następne 10 minut, po czym schłodzono mieszaninę w łaźni z lodem. Wytrącony osad odfiltrowano, przemyto wodą i wysuszono pod zmniejszonym ciśnieniem nad P2O5. Otrzymano 36,6 g izonitrozoacetanilidu (wydajność: 58%).

Ilość 10,0 g (0,05 mola) tego izonitrozoacetanilidu dodano porcjami do mieszaniny 9 ml wody i 60 ml stężonego kwasu siarkowego, uprzednio ogrzanej do temperatury 50°C, utrzymując temperaturę w zakresie 50-55°C. Po zakończeniu dodawania mieszaninę ogrzano do 80°C i utrzymywano w tej temperaturze przez 10 minut. Następnie mieszaninę reakcyjną schłodzono w łaźni z lodem i wylano do kruszonego lodu, użytego w 10-12-krotnej objętości w stosunku do objętości mieszaniny reakcyjnej. Powstałą mieszaninę pozostawiono na godzinę, po czym wodną zawiesinę ekstrahowano dichlorometanem. Ekstrakt wysuszono i zatęzono. Otrzymano 7,6 g mieszaniny dwóch analogów 4-etylo- i 6-etylo-izatyn w proporcji około 0,68:1 (wydajność: 84%).

Mieszaninę tych dwóch izomerów rozpuszczono w wodnym roztworze wodorotlenku sodu, roztwór przefiltrowano przez celit i zakwaszono do pH 4. Przy tej wartości pH 4-analog ekstraktowano do dichlorometanu. Ekstrakt wysuszono i zatężono, uzyskując 3,1 g czystej 4-etyloizatyny (wydajność: 34%).

Ilość 3,1 g (0,018 mola) 4-etyloizatyny dodano do mieszaniny 45 ml stężonego kwasu siarkowego w 14 ml kwasu octowego. Zawiesinę ogrzano do temperatury 30°C, dodano 2,2 ml 35% nadtlenku wodoru i po zakończeniu dozowania podwyższono temperaturę mieszaniny reakcyjnej do 65°C. Po trzygodzinnym ogrzewaniu mieszaninę schłodzono, wytrącony osad odfiltrowano, przemyto wodą i wysuszono:

Otrzymano 1,7 g (48%) tytułowego związku.

’H NMR (DMSO-de) δ 1,12 (3H, t), 3,02 (2H, q), 6,98 (IH, d), 7,05 (IH, d), 7,58 (IH, t), 11,6 (IH, rozmyty sygnał).

Metody farmakologiczne

Próba ostrego, doświadczalnego, autoimmunologicznego zapalenia mózgu i rdzenia (aEAE)

Do eksperymentów użyto samice myszy SJL/N w wieku 8 tygodni. Homogenat mysiego rdzenia kręgowego (MSCH) przygotowano z materiału pobranego od 8 do 12-tygodniowych samic myszy C57B1/6. Tkankę homogenizowano na lodzie i rozcieńczono w zimnym buforze PBS. Niekompletny adiuwant Freunda z dodatkiem 1 mg/ml M. tuberculosis hominis H37Ra zemulgowano z równą objętością MSCH, uzyskując końcowe stężenie MSCH równe 10 mg/ml. Objętość 0,1 ml tego inokulum wstrzykiwano śródskómie do podstawy ogona. W dniach 0 i 3 po immunizacji wstrzykiwano dootrzewnowe toksynę krztuśca. Myszom podawano badany związek doustnie, codziennie, albo w dniach od trzeciego do dwunastego po immunizacji albo w dniach od trzeciego do siódmego i od dziesiątego do dwunastego. Zwierzęta kontrolne otrzymywały sól fizjologiczną. U zwierząt, użytych po 8 na dawkę, oceniano w punktach objawy kliniczne porażenia w skali od 0 do 5 punktów w następujący sposób:

- w normie, 1- zwiotczały ogon, 2- niedowład tylnej kończyny, 3- porażenie tylnej kończyny i zwiotczenie przedniej kończyny, 4- obustronne porażenie tylnych i przednich kończyn, 5- śmierć. Ocenę kliniczną prowadzono w siódmym dniu i potem codziennie od dnia 9 do końca eksperymentu w czternastym dniu. Wyniki leczenia wyrażano jako procent hamowania punktowanych objawów klinicznych w porównaniu z kontrolną grupą zwierząt traktowanych solą fizjologiczną.

Próba wywołanego kolagenem zapalenia stawów

Do doświadczeń użyto samce myszy DBA/1 w wieku 8 do 10 tygodni. W dniu 0 myszy immunizowano śródskómie, wstrzyknięciem w podstawę ogona bydlęcego kolagenu typu II (100 pg/mysz) w kompletnym adiuwancie Freunda.

Badany związek podawano doustnie, codziennie, w dniach 3 do 7, 10 do 14, 17 do 21, 24 do 28 i 31 do 35.

Po 15 dniach od immunizacji u zwierząt oceniano objawy zapalenia stawów. Zwierzęta badano trzy razy w tygodniu. Co drugi albo co trzeci dzień oceniano w punktach poszczególne kończyny myszy z zapaleniem stawów w skali od 0 do 4 (0 - brak objawów zapalenia stawów, 1- zapalenie stawów w jednym ze stawów międzypaliczkowych, śródstop14

190 441 nopaliczkowych lub stawów między kośćmi nadgarstka, 2 - dwa stawy z zapaleniem, 3 - trzy stawy z zapaleniem, 4 - jak w 5 punkcie 3 ale ze znacznie cięższym zaczerwienieniem i obrzękiem łapy. Ocenę punktową dla każdej łapy dodawano. Maksymalna, możliwa do otrzymania ilość punktów dla każdej myszy wynosiła 16. Próba wywołanego albuminą jaja kurzego zapalenia płuc.

Do doświadczeń użyto samice myszy C57B1/6 w wieku od 10 do 14 tygodni, stosując 0 myszy w każdej grupie. Myszy uczulano albuminą jaja kurzego (OA) w wodorotlenku sodu, w objętości 0,2 ml, dootrzewnowo. Badane związki podawano w dniach 0 do 16. Myszy kontrolne otrzymywały sól fizjologiczną Po 14 dniach od uczulenia OA myszy wystawiano na 20-minutowe działanie aerozolu 1,5% (wagowo-objętościowo) OA w soli fizjologicznej, podawanego z rozpylacza. Myszy kontrolne prowokowane nośnikiem wystawiano na działanie aerozolu soli fizjologicznej. Po 72 godzinach od prowokacji OA lub nośnikiem, myszy usypiano i prowadzono płukanie pęcherzyków oskrzelowych przez dwukrotne wprowadzenie do płuc ilości po 0,5 ml oziębionego lodem, buforowanego fosforanem roztworu soli fizjologicznej (PBS). Oznaczano całkowitą ilość komórek i odsetek poszczególnych komórek w oparciu o identyfikację eozynofili, komórek jednojądrzastych/makrofagów-· pęcherzyków płucnych, limfocytów i komórek obojętnochłonnych. Naciekanie eozynofili do tkanki płucnej oceniano metodami histochemicznymi w zamrożonych wycinkach płuc, z użyciem czterochlorowodorku diaminobenzydyny. (DAB).

Działanie teratogenne w badaniach na szczurach

Związki podawano podskórnie samicom szczurów w dniach 8 do 14 ciąży. W 20 dniu od zapłodnienia szczury poddawano cesarskiemu cięciu i nekropsji. Płody badano pod względem nieprawidłowości zewnętrznych i wewnętrznych.

Próba zespołu bólowego u psów gończych (BPS)

Badane związki podawano dożylnie psom gończym. Dawkowanie stosowano przez 5 kolejnych dni. Psy oceniano pod względem klinicznych i laboratoryjnych objawów zespołu bólowego, to znaczy gorączki, wzrostu szybkości sedymentacji erytrocytów (ESR), wzrostu poziomu zasadowej fosfatazy (AP), indukcji białek fazy ostrej i zapalenia naczyń. Korzystnymi związkami okazały się:

N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-chloro-1-metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamid,

N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-metoksy-1 -metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamid,

N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-bromo-1 -metylo-2-okso-chinolino-3 -karboksyamid i

N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5,6-metylenodioksy-1 -metyło-2-oksochinolino-3-karboksyamid, oznaczone poniżej odpowiednio symbolami: związek B, C, D i E. Roquinimex oraz N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-1 -metylo^-okso-chinolino-j -karboksyamid i N-metylo-N-fenylo- 1,2-dihydro-4-hydroksy-5-chloro-1 -metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamid, oznaczone poniżej odpowiednio symbolami „związek F i G” włączono jako związki porównawcze.

Hamowanie aEAE

Dawka, mg/kg, doustnie	Procent hamowania aEAE
Związek B (według wynalazku)	Związek C (według wynalazku)	Związek F	Roquinimex
0,04	60	48	Nie badano	Nie badano
0,2	74	71	Nie badano	35
1	98	73	Nie badano	40
5	96	90	63	69

190 441

Zapalenie stawów wywołane kolagenem typu II, ilość punktów

Związek (dawka 5 mg/kg, dolistnie)	Ilość przypadków (%) Dzień 35	Średnia punktacja Dzień 35
D (według wynalazku)	30	0,4
E (według wynalazku)	10	0,1
Roquinimex	50	1,7

Toksyczność dla płodu - wady rozwojowe zewnętrzne

Dawką mg/kg (droga podania)	Procent płodów z wadami rozwojowymi
Związek B (według wynalazku)	Związek G	Rnqvueimex
6	o^a)	37’)
10			9b)
30	1’)	Nie badano	30^b)

^a> podskórnie ^b) doustnie

Skuteczne ilości związków o wzorze (I) podaje się korzystnie pacjentowi wymagającemu leczenia, jedną ze zwykle stosowanych dróg podania, w postaci jednej ze zwykle stosowanych kompozycji farmaceutycznych, zawierających skuteczną ilość składnika aktywnego i odpowiedni nośiik dopiuszczalny farmaceutycznie. Takie kompozycje mogą być przygotowane w wielu różnych postaciach, np., w postaci roztworów, zawiesin, emulsji, tabletek, kapsułek i proszków odpowiednich do stosowania doustnego, roztworów sterylnych do podawania parenteralnego, czopków do stosowania doodbytniczego albo w postaci odpowiednich preparatów miejscowych. Powszechnie stosowane procedury wyboru i sporządzania odpowiednich preparatów farmaceutycznych są przykładowo opisane w podręczniku:

„Pharmaceuticals - The Science of Dosage Form Design” (Środki farmaceutyczne - naukowe podstawy projektowania postaci dawkowania), M.B. Aulton, Churchill Livingstone, 1988. . . . ,

Zakłada się, że w leczeniu stwardnienia rozsianego dzienna dawka będzie się zawierać w zakresie od 0,0005 mg/kg do około 10 mg/kg masy ciała, szczególnie od 0,005 mg/kg do 1 mg/kg masy ciała i będzie zależeć od konkretnego leczonego stanu, wieku i masy ciała danego pacjenta a także od odpowiedzi danego pacjenta na leczenie. Dokładną indywidualną dawkę oraz dawkę dzienną będzie się określać według przyjętych zasad leczenia, pod kontrolą lekarza.

Lek może zawierać różne dodatki stosowane w celu poprawienia stabilności lub ułatwiające jego stosowanie. Poza związkiem o wzorze (I), kompozycja farmaceutyczna może również zawierać dodatkowe substancje przydatne leczniczo.

Piśmiennictwo:

1. Talal N.: „Autoimmune diseases” w wydawnictwie pod redakcją Roitfa I. M. i Delves'a P. J. „Encyclopedia of Immunology”, str. 195-198, Academic Press, 1992.

2. Prineas J. W.: „The neuropathology of multiple sclerosis” w podręczniku pod redakcją Koetsier'a J. C. „Handbook of Clinical Neurology” str. 213-257, Elsevier Science Publ., Amsterdam, 1985.

3. Tarkowski A., Gunnarsson K., Nilsson L. A., Lindholm L. i Stalhandske T.: „Successful treatment of autoimmunity in MrL/1 mice with LS2616, a new immunomodulator”. Arthritis Rheum. 29(11): 1405-1409, 1986.

4. Larsson E. L„ Jo ki A, Ii. i Stalhandske „Mec haniem of act ion of tiie nfw i ra^unomodulator LS2616 on T-cell responses”. Int. J. Immuenpharmacnl. 9(4): 425-31, 1987,

190 441

5. Wanders A., Larsson E., Gerdin B. i Tufveson G.: „Abolition of the effect of cyclosporine on rat cardiac allograft rejection by the new immunsmsdulatsr LS-2616 (Linomide)”. Transplantation 47(2): 216-217, 1989

6. Kalland T.: „Regulation of natural killer progenitors: studies with a novel immunomodulator with distinct effects at the precursor level”. J. (mmunol. 144 (11): 4472-4476, 1990.

7. Gonzalo J.A., Gonzalez-Garcia A., Kalland T., Hedlund G., Martinez C. i Kroemer G.: „Linomide, a novel immunomodulator that prevents death in four models of septic Srock”. Eur. J. (mmunol. 23: 2372-2374, 1993.

8. Karussis D. M., Lehmann D., Slavin S. i wsp.: „Treatment of -hrsnic-relapsing experimental autoimmune encephalomyelitis with the synthetic immunomodulator Linomide (quinoline-3-carboxamide). Proc. Natl. Acad. Sci. USA 90: 6400-6404, 1993.

9. Gonzalo J.A., Gonzalez-Garcia A., Kalland T. i wsp.: „Linomide inhibits programmed celi death of peripheral T cells in vivo. Eur. J. (mmunol. 24: 48-52, 1994.

10. Gross D. J., Sidi H., Weiss L., Kalland T., Rosenmann E. i Slavin S.: „Prevention of diabetes mellitus in non-obese diabetic mice by Linomide, a novel immunomodulating drug. Diabetologia 37: 1195-1201, 1994.

11. Karussis D. M., Lehmann D., Brenner T. i wsp.: „(mmunomodulation of experimental autoimmune myasthenia gravis with Linomide”. J. Neuroimmunol. 55(2): 187-193, 1994.

12. Bai X. F., Shi F. D., Zhu J., Xiao B. G., Hedlund G. i Link H.: „Linomide induced suppression of experimental autoimmune neuritis is associated with down-regulated macrophage functions:” J. Neuroimmunol. 76: 177-184, 1997.

13. Karussis D. M., Meiner Z., Lehmann D. i wsp.: „Treatment of secondary progressive multiple sclerosis with the immuno modulator Linomide”. Neurology 47: 341-346, 1996.

14. Andersen O., Lycke J., Tollesson P. O. i wsp.: „Linomide reduces the rate of active lessions in relapsing-remitting multiple sclerosis”. Neurology 47: 895-900, 1996.

15. Kelly D. F., Grimsell C. S. G. i KenyOn C. J.: „Polyarteritis in the dog: A case report”. Vet Record 92: 363-366, 1973.

16. Harcourt R. A. „Polyarterites in a colony of beagles” Vet Record 102: 519-522,

1978.

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 50 egz Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Nowe p^oc^ł^t^t^r^e l-metylo-2-okso-chinoiino33-karboksy<mnidu , o wzorze ogólnym (I):

w którym R oznacza etyl, n-propyl, izo-propyl, n-butyl, izo-butyl, sec-butyl albo allil,

R4 oznacza wodór lub dopuszczalne farmaceutycznie kationy nieorganiczne bądź organiczne,

R5 oznacza metyl, etyl, n-propyl, izo-propyl, grupę metoksylową, etoksylową, chlor, brom, CF 31 albo OCHxFs, x ma wartość od 0 do 2, y ma wartość od 1 do 3, z tym, że x + y = 3,

Ró oznacza wodór albo

R5 i Ró oznaczają, łącznie grupę metylenodioksy oraz wszelkie tautomery tych związków.
2. Nowe pochodne według zastrz. 1, w których to związkach dopuszczalne farmaceutycznie kationy nieorganiczne pochodzą z sodu, potasu i wapnia, a kationy organiczne pochodzą z monoetanoloaminy, dietanoloammy. dimetyloaminoetanolu lub morfoliny.
3. Nowe pochodne według zastrz. 1 albo 2, w których to związkach R 5 oznacza metyl, etyl, grupę metoksylową, chlor albo brom.
4. Nowe pochodne według zastrz. 3, w których to związkach R oznacza etyl albo n-propyl.
5. Nowe pochodne według zastrz. 4, w których to związkach R4 oznacza wodór albo sód.
6. Nowe pochodne według zastrz. 1 albo 2, N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hsdroksy-5-metylo-1-metyls-2-okso-chmslmo-3-karbsksyamid. _
7. Nowe pochodne według zastrz. 1 albo 2, N-etylo-N-fenyli^-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-etylo-1-metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamid.
8. Nowa pochodna według zastrz. 1 albo 2, N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-metoksy-1 -metylo-2-okso-chmolmo-3-karroksyamid.
9. Nowa pochodna według zastrz. 1 albo 2, N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydrsksy-5-chlors-1-metyls-2-okss-chinolino-3-karboksyamid albo jego sól sodowa.
10. Nowa pochodna według zastrz. 1 albo 2, N-etylo-N-fenylo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5-brsms-1-metylo-2-okss-chinolino-3-karboksyamid.
11. Nowa pochodna według zastrz. 1 albo 2, N-etylo-N-fenslo-1,2-dihydro-4-hydroksy-5,6-metslensdioksy-1 -metylo-2-okso-chinolino-3-karboksyamid.
12. Nowe pochodne określone jak w zastrz. 1 do 11 do stosowania jako środki lecznicze.
13. Kompozycja farmaceutyczna, znamienna tym, ze zawiera jako składnik aktywny związek o wzorze ogólnym (() określonym tak jak w zastrz. 1, łącznie z dopuszczalnym farmaceutycznie nośnikiem.
14. Kompozycja farmaceutyczna według zastrz. 13, do stosowania jako środek leczniczy w dziennej dawce substancji aktywnej w zakresie od 0,0005 mg/kg do około 10 mg/kg masy ciała, zwłaszcza w zakresie od 0,005 do 1 mg/kg masy ciała.

190 441
15. Sposób osówwzania związku o wzorze ogólnym (I) określonym jak w zastrz. 1, znamienny tym, ke:

(A) poddaje się reakcji ąochodoą estrową kweou ehinolinokarnokaylowego e woooze (01), w którym R5 i Rą mają znaczenia takie jak podano tła wzoru (I), korzystnie estru meakływego lub etylowego, z aniliną o wzorze (III), w którym R ma znaczenia takie jak podano tla wzoru (I), w yddywiednim rozpuszczalniku, takim jak toluen, ksylen lub podobnym,

11 iii _T albo (B) poddajd sit jealicji beowobeiW iydnonoóąy n wzorze w którym Ri i mają zmalenia takie jak dodano dla wzoru (I), z estrem alkilowym kwasu N-alOily-N-fenylokąibąRyiloyctowego o wzorze (V), w którym R ma znaczenia takie jak podano dla wzoru (I), korzystnie z estrem metylowym albo etylowym, wobec silnej zasady, takiej jak wodorek sodu, w odpowiednim rozpuszczalniku, takim jak N,N-dime1klyąceaąmid, albo (C) poddaje się reakcji kwas cninolinyOąrbyOsylowy o wzorze (VI) z aniliną o wzorze (III), z użyciem odpowiedniego odczynnika sprzęgającego, korzystnie Oąrbytiimidu albo chlorku tionylu, wobec arójetkloąminy i w odpowiednim rozpuszczalniku, takim jak dichlorometan.

190 441