Przedmiotem wynalazku jest czujnik cisnienia, sluzacy do wykrywania wzrostu róznicy cisnien, panujacych w obwodach hamowania, dwuobwo- dowego ukladu hamulcowego, powyzej okreslonej z góry wartosci. Czujnik zawiera umieszczony w 5 korpusie zespól czujnikowy wystawiony po prze¬ ciwnych jego stronach, na dzialanie cisnien pa¬ nujacych w obwodach hamowania oraz wskaznik uruchamiany przez zespól czujnikowy, gdy dzia¬ lajaca na zespól czujnikowy róznica cisnien prze- 10 wyzszy zalozona z góry wartosc.W jednym, znanym rozwiazaniu czujnika cis¬ nienia tego typu, zespól czujnikowy zawiera dwie umieszczone w otworze korpusu tuleje oraz pra- . 15 cujacy we wspólosiowych z tulejami otworach, tlok. Gdy róznica cisnien posiada mniejsza od okreslonej z góry wartosci, przesuniecie sie tulei ku sobie jest uniemozliwiane przez elementy blo¬ kujace, a czujnik jest utrzymywany w poloze- 2o niu srodkowym. Tuleja i tlok sa wzajemnie zwia¬ zane w celu niedopuszczenia do ich wzajemnych przesuniec w kierunku przeciwnym od zabloko¬ wanego przez elementy blokujace w celu umozli¬ wienia przesuniecia jednej tulei wraz z tlokiem 25 wzgledem drugiej tulei, gdy róznica cisnien prze¬ kroczy okreslona z góry wartosc, co z kolei uru¬ chamia wskaznik. Po zmniejszeniu sie róznicy cis¬ nien do mniejszej od okreslonej z góry wartosci, sila dzialajaca na zespól czujnikowy, powodowana 30 cisnieniem dzialajacym na jego zakonczenie be¬ dace tlokiem i jedna z tulei, jest wieksza od sily przylozonej, do drugiego konca zespolu czujniko¬ wego, dzialajacej jedynie na powierzchnie sarniego tloka, dzieki temu zespól czujnikowy jest ponow¬ nie ustawiany w polozenie srodkowe, a wskaz¬ nik jest ustawiany w polozenie nieczynne.Czujnik cisnienia wedlug niniejszego wynalaz¬ ku, zawiera tlok umieszczony w otworze korpusu i dwie, oddalone od siebie w kierunku osiowym, elastyczne membrany dzialajace na przeciwne konce tloka, których nie przylegajace do tloka powierzchnie wystawione sa na dzialanie cisnien panujacych w obwodach hamowania, przy czym efektywna powierzchnia membran jest wieksza od powierzchni tloka, lecz normalnie, gdy zespól czujnikowy znajduje sie w biernym, srodkowym polozeniu a róznica cisnien jest mniejsza od ok¬ reslonej z góry wartosci, to znajdujaca sie w kie¬ runku promieniowym na zewnatrz tloka czesci membran stykaja sie ze sciankami korpusu po¬ lozonymi przy przeciwleglych koncach otworu, dzieki czemu efektywne powierzchnie zespolu czujnikowego sa równe powierzchni tloka, a uklad calosci jest taki, ze gdy róznica cisnien przekroczy okreslona z góry wartosc, to tlok jest przesuwany w stosunku do otworu, uruchamiajac wskaznik, przy czym, gdy jedna membrana wcho¬ dzi do otworu, to druga membrana jest odsu¬ wana od scianki korpusu znajdujacej sie przy 112 6693 112 669 4 drugiej stronie otworu, dzieki czemu jest wysta¬ wiona na dzialanie cisnienia na calej swojej czynnej powierzchni.Przy obnizeniu róznicy cisnien do wartosci mniejszej od wartosci okreslonej z góry, sila wy¬ wierana na zespól czujnikowy przez cisnienie dzialajace na cala czynna powierzchnie drugiej membrany przywraca zespolowi czujnikowemu bierne, srodkowe polozenie, w którym wskaznik jest równiez utrzymywany w nieczynnym polo¬ zeniu.Tlok moze oddzialywac na wskaznik bezposred¬ nio, jednak korzystnie tlok dziala na wskaznik za posrednictwem mechanizmu dzwigniowego w celu zmniejszenia czynnego ruchu membran, ko¬ niecznego do przetworzenia dzialania wskaznika.Korzystnie, mechanizm dzwigniowy zawiera dzwignie ustawiona znajdujaca sie na jej jed¬ nym koncu ksztaltka, na podparciu wykonanym w korpusie, wspólpracujaca slizgowo i wahliwie, w posrednim punkcie jej dlugosci, z tlokiem oraz sprezysty element dzialajacy na przeciwnym kon¬ cu dzwigni, zapewniajacy sile tarcia utrzymujaca tlok w polozeniu, które on przyjmuje, gdy rózni¬ ca cisnien przewyzszy okreslona z góry wartosc.Dzieki temu elementy sprezyste nie dzialaja na tlok w kierunku promieniowym, co moglo by spowodowac slizgowe przesuniecie tloka w otwo¬ rze.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia ostrzegawczy czujnik róznicy cisnien dwuobwodowego ukladu hamulcowego w przekroju podluznym, fig. 2 — przekrój ozna¬ czony na fig. 1, fig. 3 — ostrzegawczy czujnik 'róznicy cisnien, wedlug drugiej postaci w prze¬ kroju podluznym.W celu objasnienia wynalazku, na rysunku przedstawiono ostrzegawczy czujnik rózn,icy cis¬ nien, który zawiera korpus 1 z biegnacym wzdluz¬ nie otworem 2, który po swoich przeciwnych kon¬ cach posiada wybrania, dzieki czemu zostaly utworzone komory 3 i 4 zamkniete korkami 5 i 6.Reagujacy na cisnienie zespól czujnikowy umieszczony w korpusie 1 zawiera dzialajacy w otworze tlok o tej samej co otwór dlugosci i dwie osiowo rozstawiane membrany 8 i 9 posiadajace wieksze od tloka 7 srednice, dzialajace po prze¬ ciwnych koncach tloka. Znajdujace sie na zewne¬ trznych krawedziach membran 8 i 9 obrzeza 10 sa dooilsniete do powierzchni przeciecia ze scian¬ kami 11 i 12 utworzonymi przy zmianie srednicy otworu 2 na srednice wybran za pomoca tulejo- wych wystepów 13 i 14 utworzonych na. wewne¬ trznych koncach korków 5 i 6. Wewnetrzne sred¬ nice tulejowych wystepów 13 i 14 sa wieksze od srednicy tloka' 7, dzieki czemu w polozeniu srod¬ kowym, pokazanym na rysunku, oddalone pro¬ mieniowo od tloka 7 pierscieniowe czesci mem¬ bran 8 i 9 sa dociskane do scianek 11 i 12. W tym polozeniu czynna powierzchnia membran 8 i 9 jest wiec równa przeciwleglym powierzchniom czolowym tloka 7.Korpus 1 posiada przechodzacy przez otwór 2 w polowie jego dlugosci, slepy otwór promienio¬ wy 15, a tlok 7 posiada w polowie jeigo dlugosc: osiowy otwór 16 posiadajacy srednice mniejsza od srednicy otworu 15. Umieszczony w korpusie 1 mechanizm dzwigniowy sklada sie z dzwigni 17 dociskanej wewnetrznym koncem do podparcia 18 utworzonego przy zamknieciu wewnetrznego kon¬ ca otworu 15 przez sciskana sprezyne 19 dziala¬ jaca na dzwignie 17 poprzez wydrazony tlok 20 prowadzony slizgowo w otworze 21. W posrednim punkcie swojej dlugosci, dzwignia 17 posiada pierscien wsporczy 32 o przekroju kolowym mo¬ gacy obracac sie i slizgac w otworze 16.Wskaznik zawiera wprowadzony do korpusu 1 poprzez przelotowy otwór 24 wylacznik elek¬ tryczny 23 posiadajacy styk 25 wspólpracujacy z najnizszym, przeciwleglym do podparcia 18 swobodnym koncem dzwigni 17.Komory 3 i 4 sa przylaczone do oddzielnych obwodów dwuobwodowych ukladu hamulcowego poprzez dwa promieniowe przylacza* 26 i 27.Gdy róznica cisnien doprowadzonych do prze¬ ciwleglych konców urzadzenia znajduje sie po¬ nizej okreslonej z góry wartosci, to czujnik po¬ zostaje w przedstawionym na rysunku, srodko¬ wym polozeniu dzieki tarciu znajdujacego sie pod dzialaniem sprezyny tloka 20 dzialajacego .tia dzwignie 17. W tym polozeniu styk 25 wspóldzia¬ la z dzwignia 17 w toki sposób, ze wskaznik jest utrzymywany w polozeniu biernym.Gdy róznica cisnien przekroczy ustalona war¬ tosc, na przyklad przy uszkodzeniu obwodu ha¬ mulcowego polaczonego z przylaczem 26, to cis¬ nienie w komorze 3 spada1 i czujnik zostaje prze¬ suniety na lewo za pomoca cisnienia w komorze 4 dzialajacego na powierzchnie membrany 9 rów¬ nej powierzchni tloka 7. Odksztalcona membrana 9 wchodzi do otworu 2 co z kolei powoduje od¬ suniecie drugiej membrany 8 od scianki 11. Prze¬ suniecie tloka 7 powoduje katowe przesuniecie dzwigni po podparciu 18 a jej swobodny koniec slizgajac sie po tloku 20 traci kontakt ze stykiem 25 ustawiajac sie w polozeniu czynnym pokaza¬ nym linia przerywana na fig. 2.Powoduje to uruchomienie wskaznika. Po zmniejszeniu sie srednicy cisnien, dzwignia 17 jest nadal utrzymywana w polozeniu czynnym za pomoca sily tarcia dzialajacej na obciazony sprezyna tlok 20.Po naprawieniu obwodu hamulcowego i przy¬ wróceniu róznicy cisnien mniejszej od okreslonej z góry wartosci, cisnienie w komorze 3, które dziala wtedy na pelna czynna powierzchnie mem¬ brany 8, pokonuje sile tarcia dzialajaca na obcia¬ zony sprezyna tlok i czujnik zostaje znowu usta¬ wiony w pokazane na rysunku polozenie srod¬ kowe przywracajac wskaznikowi polozenie bier¬ ne. Przesuniecie czujnika jest wspomagane spre¬ zystoscia membran 8 i 9.Korzystnie, wskaznik jest polaczony z obwodem zaplonowym pojazdu i dziala zawsze, gdy zaplon jest wlaczony. W celu stwierdzenia czy ostrze¬ gawczy czujnik dziala, to jest czy jest czynny wylacznik i czy korzystnie niemetalowy tlok 17 moze sie swobodnie przesuwac, dzwignia 17 moze 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60112 669 6 byc poruszana bezposrednio recznie lub tez ele¬ mentem napedzanym mechanicznie.W innej postaci wynalazku, w celu kontroli dzialania ostrzegawczego czujnika dzwignia 17 moze byc przesuwana posrednio za pomoca prze¬ kaznika elektrycznego sterowanego wylacznikiem, na przyklad z kabiny pojazdu.W ulepszonym czujniku cisnienia przedstawio¬ nym na fig. 3, korpus 1 posiada biegnacy podluz¬ nie slepy otwór 20 przedluzony otworem 31 mieszczacym, stanowiaca czesc korpusu, tuleje 32 w której jest prowadzony slizgowo tlok 7. W na¬ gwintowany otwarty koniec otworu 31 jest wkre¬ cony korek 33, który dzialajac poprzez umieszczo¬ ny w rowku pierscien dociskowy 34, dociska tu¬ leje 32 do powierzchni 35 utworzonej przy zmia¬ nie srednic otworów 30 i 31. Membrany 11 i 12 utrzymywane w zaglebieniach w koncach tulei 32 sa szczelnie docisniete' przy ich zewnetrznych kra¬ wedziach pomiedzy jednym koncem tulei 32 i po¬ wierzchnia 35 oraz pomiedzy przeciwnym koncem tuled 32 i zakrzywiona powierzchnia oporowa 3(5 pierscienia dociskowego 34.Znajdujaca sie w przelotowym otworze 38 dzwignia 17 posiada na oddalonym od przelaczni¬ ka 23 koncu glowice 39 o eliptycznym obrysie tworzaca podparcie dzwigni 17 w otworze 38.Dzwignia 17 wspólpracuje z obciazonym spre¬ zyna stykiem 40 prowadzonym slizgowo w otwo¬ rze 21 korpusu i polaczonym elektrycznie z dru¬ gim stykiem 41 w celu uruchamiania opisanego powyzej urzadzenia ostrzegawczego, w chwili gdy tlok 7 jest odsuwany z polozenia srodkowego po¬ wodujac katowe przeniieszczenie dzwigni 17 do¬ okola punktu jej styku z korpusem.Budowa i dzialanie postaci urzadzenia przed¬ stawionego na fig. 3 sa w zasadzie takie same jak 'urzadzenia przedstawionego' na fig. 1 i 2 i od¬ powiednie czesci zostaly oznaczone takimi samy¬ mi oznacznikami.Zastrzezenia patentowe 1. Czujnik cisnienia! do hydraulicznych dwuob- wodowych ukladów hamulcowych pojazdów me¬ chanicznych sluzacy do wykrywania zwiekszenia sie róznicy cisnien panujacych w obwodach ha¬ mowania dwuobwodowego ukladu hamulcowego do okreslonej z góry wartosci, zawierajacy umieszczony w korpusie zespól czujnikowy wy- 5 stawiony po przeciwnych jego stronach na- dzia¬ lanie cisnien panujacych w obwodach hamowa¬ nia oraz wskaznik uruchamiany przez zespól czujnikowy, gdy dzialajaca na zespól czujniko¬ wy róznica cisnien przewyzszy zalozona z góry 10 wartosc, a ponadto zawierajacy tlok umieszczona w otworze korpusu, dwie oddalone od siebie w kierunku osiowym, elastyczne membrany osadzo¬ ne przy przeciwleglych koncach tloka, oraz dwie komory znajdujace sie w otworze korpusu, przy 15 przeciwleglych koncach tloka, z których kazda jest polaczona z oddzielnym obwodem dwuobwo¬ dowego ukladu hamulcowego, przy czym zewne¬ trzne powierzchnie membran sa skierowane do odpowiadajacych im komór a czynna powierz- 20 chnia membran jest wieksza od powierzchni tlo¬ ka, przy czym czesci membran znajdujace sie w kierunku promieniowym na zewnatrz tloka, nor¬ malnie sa usytuowane w poblizu scianek korpusu przy przeciwleglych koncach otworu, znamienny 25 tym, ze pomiedzy tlokiem (7) i wylacznikiem elektrycznym (23) osadzona jest dzwignia (17). 2. Czujnik, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dzwignia (17), ustawiona jest znajdujaca sie na jej jednym koncu ksztaltka na podparciu (18) 30 lub (39) wykonanym w korpusie, wspólpracujac slizgowo i wahliwie w posrednim punkcde jej dlu¬ gosci z tlokiem (7) a przy przeciwleglym koncu dzwigni osadzona jest sprezyna (19), zapewniajaca sile tarcia utrzymujaca tlok w polozeniu, które 35 on przyjmuje, gdy róznica cisnien przewyzszy okreslona z góry wartosc. 3. Czujnik, wedlug, zastrz. 1, znamienny tym, ze wylacznik elektryczny (23) posiada ruchomy styk (40) wspólpracujacy z mechanizmem dzwig- 40 niowym (17) i sprezyne powodujaca zetkniecie sie ruchomego styku z nieruchomym stykiem (41), powodujace zamkniecie obwodu, uruchamiajace urzadzenie ostrzegawcze, gdy przedstawiona prze¬ sunieciem urzadzenia czujnikowego z polozenia a srodkowego, dzwignia (17) zostaje przesunieta do polozenia! czynnego. tfiW tli i112 669 26 J0^27 FIGI 15llTT^i I 21 20 25^ +6 FIG.2 FIG 3 PZGraf. Koszalin D-1026 95 egz. A-4 Cena 45 zl PL PL