Somateria
Wygląd
Somateria[1] | |||
Leach, 1819[2] | |||
![]() Przedstawiciel rodzaju – edredon zwyczajny (S. mollissima) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Plemię | |||
Rodzaj |
Somateria | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Anas spectabilis Linnaeus, 1758 | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
|
Somateria – rodzaj ptaków z podrodziny kaczek (Anatinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej i Eurazji[11].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 50–71 cm, rozpiętość skrzydeł 80–108 cm; masa ciała samców 1275–2875 g, samic 1113–2895 g[12].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Eider: isl. Aeðarfugl eider „edredon” (nazwa ta pozostawia ślad w wielu językach europejskich)[13]. Gatunek typowy: Anas mollissima Linnaeus, 1758.
- Somateria (Sommateria, Samoteria): gr. σωμα sōma, σωματος sōmatos „ciało”; εριον erion „wełna”. Puch wykorzystywany przez edredona zwyczajnego do budowy gniazd, był dawniej zbierany przez ludzi do celów komercyjnych[14].
- Ganza: łac. ganta „typ gęsi o białym, miękkim upierzeniu” wspomniany przez Pliniusza[15]. Gatunek typowy: Anas mollissima Linnaeus, 1758.
- Platypus: gr. πλατυπους platupous, πλατυποδο platupodos „płaskostopy”, od πλατυς platus „szeroki”; πους pous, ποδος podos „stopa”[16]. Gatunek typowy: Anas mollissima Linnaeus, 1758.
- Lampronetta: gr. λαμπρος lampros „wspaniały”; νηττα nētta „kaczka”[17]. Gatunek typowy: Fuligula (Lampronetta) Fischeri von Brandt, 1847.
- Arctonetta: gr. αρκτος arktos „północ”; νηττα nētta „kaczka”[18]. Nowa nazwa dla Lampronetta.
- Erionetta: gr. εριον erion „wełna, puch”; νηττα nētta „kaczka”[19]. Gatunek typowy: Anas spectabilis Linnaeus, 1758.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodzaju należą następujące gatunki[20]:
- Somateria fischeri – edredon okularowy
- Somateria spectabilis – edredon turkan
- Somateria mollissima – edredon zwyczajny
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Somateria, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ W.E. Leach: Zoological Memoranda. W: J.C. Ross: A voyage of discovery, made under the orders of the Admiralty, in His Majesty's ships Isabella and Alexander, for the purpose of exploring Baffin's Bay, and inquiring into the probability of a north-west passage. London: Longman, Hurst, Reese, Orme and Brown, 1819, s. 154. (ang.).
- ↑ L. von Oken. II. Klasse. Vögel. Ord. Dalmipeden. Fam. Lamellirostern. „Isis, oder, Encyclopädische Zeitung von Oken”. 1, s. 1183, 1817. (niem.).
- ↑ B. Merrem: Ganza. W: J.S. Ersch & J.G. Gruber: Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste. Wyd. Johann Friedrich Gleditsch. Leipzig: 1819, s. 471. (niem.).
- ↑ C.L. Brehm: Lehrbuch der Naturgeschichte aller europäischen Vögel. T. 2. Wien: Schmid, 1824, s. 805. (niem.).
- ↑ J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 196. (niem.).
- ↑ J. Brookes: Museum Brookesianum: a descriptive and historical catalogue of the remainder of the anatomical & zootomical museum. (London): Printed by Richard Taylor, 1830, s. 93. (ang.).
- ↑ J.F. von Brandt: Fuligulam (lampronettam) fischeri novam avium rossicarum speciem, praemissis observationibus ad fuligularum generis sectionum et subgenerum quorundam characteres et affinitates spectantibus. Typis Academiae caesareae scientiarum: Petropoli, 1847, s. 18, 19 i ryc.. (łac.).
- ↑ G.R. Gray. On a new Species of Somateria, and the Female of Lampronetta Fischeri, Brandt. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 23, s. 212, 1855. (ang.).
- ↑ E. Couses: Key to North American birds containing a concise account of every species of living and fossil bird at present known from the continent north of the Mexican and United States boundary, inclusive of Greenland. Wyd. 2. Boston: Estes and Lauriat, 1884, s. 709. (ang.).
- ↑ F. Gill & D. Donsker: Screamers, ducks, geese & swans. IOC World Bird List: Version 8.1. [dostęp 2018-06-15]. (ang.).
- ↑ C. Carboneras: Family Anatidae (Ducks, geese and Swans). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992. ISBN 84-87334-10-5. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Eider [dostęp 2018-06-15] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Somateria [dostęp 2018-06-15] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Ganza [dostęp 2018-06-15] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Platypus [dostęp 2018-06-15] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Lampronetta [dostęp 2018-06-15] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Arctonetta [dostęp 2018-06-15] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Erionetta [dostęp 2018-06-15] .
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Plemię: Mergini Rafinesque, 1815 (wersja: 2017-12-14). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2018-06-15].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).