Opis patentowy opublikowano: 2'0.09.1982 r. 115454 Int. CL2 E21D 23/04 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Pilskiej Izeczrpospoliiej ludowej Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: Gewerkschaft Eisenhutte Westfalia, Lunen (Republika Federalna Niemiec) Urzadzenie do podparcia koncowego obudowy kroczacej w pochylonych i stromych pokladach Wynalazek dotyczy urzadzenia do podparcia kon¬ cowego obudowy kroczacej, w pochylonych i stro¬ mych pokladach, skladajacego sie ze sztywnej belki prowadzacej, umieszczonej na zwrotnym urzadzeniu przenoszacym i/lub urabiajacym, dla podparcia bocznego zestawu obudowy, znajduja¬ cego sie na dolnym koncu szeregu obudów.. W pracy scianowej w pochylonych i stromych pokladach stosuje sie zestawy obudowy w postaci kasztów, tarcz oslonowych itd., które sa polaczone przez mechanizmy kroczace wzajemnie i/lub ze zwrotnym urzadzeniem przenoszacym i urabiaja¬ cym. Istnieje przy tym problem uniemozliwienia przesuwania sie szeregu obudów, stojacych w na¬ chyleniu. ~- Do tego celu jest znane przyporzadkowanie os¬ tatniego zestawu obudowy, stojacego u dolu, w nachyleniu, tak zwanemu podparciu koncowemu lub katowemu, który jest umieszczony sztywnie katowo od strony podsadzkowej na przenosniku scianowym i na którym podpiera sie bocznie i prowadzi najnizszy zestaw obudowy. Za pomoca tych srodków, korzystnych w normalnych warun¬ kach, przeciwdziala sie wszelkim wedrówkom ca¬ lego szeregu obudów bedacych w nachyleniu.Wynalazek odnosi sie do takiego podparcia kon¬ cowego szeregu obudów, skladajacego sie z kro¬ czacych zestawów obudowy, jak zwlaszcza kasztów, tarcz oslonowych itp., pracujacych w pochylonych i stromych pokladach. 2 Zwlaszcza zadaniem lezacym u jego podstaw jest takie uksztaltowanie w celowy sposób pod¬ parcia koncowego, ze sa mozliwe takze ruchy ko¬ rekcyjne w odniesieniu do kierunku kroczenia 5 obudowy.To zadanie wedlug wynalazku zostalo rozwiazane dzieki temu, ze belka prowadzaca jest przestawna katowo w plaszczyznie równoleglej do plaszczyzny spagu i ustalona w kazdym polozeniu katowym. 10 Korzystne jest umieszczenie podpory belkowej na urzadzeniu przenoszacym i/lub urabiajacym, na którym jest ulozyskowana wychylnie belka pro¬ wadzaca. Nastawialnosc belki prowadzacej pod¬ parcia koncowego umozliwia zestawowi obudowy 15 przyporzadkowanemu belce prowadzacej i przez niego takze pozostalym zestawom obudowy szeregu obudów, oddzialywanie na ich polozenie i kieru¬ nek kroczenia, zwlaszcza, w ten sposób, ze zestawy obudowy moga byc zawracane nie tylko w kierun- 20 ku obudowy, tzn. prostopadle do przenosnika, ale takze w danym wypadku takze ukosnie do tego kierunku ze skladowymi ruchu w kierunku nachy¬ lenia lub takze w kierunku przeciwnym. Przy tym zestaw obudowy prowadzony i podparty na 25 belce prowadzacej moze byc zawracany ze skla¬ dowa ruchu skierowana do góry, tzn. wzdluz sciany, aby przeciwdzialac naturalnym tendencjom wedrowania obudowy. Jezeli chodnik podscianowy przebiega ukosnie do kierunku kroczenia obudowy 30 jest mozliwe odpowiednie dopasowanie kierunku x 115 454115 454 3 kroczenia obudowy przez nastawienie katowe belki prowadzacej.Belce prowadzacej podparcia koncowego wedlug wynalazku moze byc, jak wiadomo, przyporzadko¬ wany ostatni, stojacy na dole nachylenia zestaw obudowy. Z drugiej strony istnieje takze mozliwosc podparcia na belce prowadzacej przedostatniego zestawu obudowy. Zwlaszcza w tym ^ przypadku ostatni zestaw obudowy szeregu obudów moze byc dolaczany wiszaco do belki prowadzacej.Dla nastawiania katowego belki prowadzacej jest celowo przewidziane oddzielne urzadzenie nasta¬ wiajace, zwlaszcza silownik wychylny lub tp., który, wzglednie które, opieraja sie korzystnie na belce prowadzacej. Aby uniemozliwic przeciazanie belki prowadzacej lub podpory belkowej zaleca sie przewidzenie przy przeciazeniu odpowiedniego za- zabezpieczenia przeciazeniowego.Przy zastosowaniu hydraulicznego silownika wy- chylnego dla nastawiania katowego belki prowa¬ dzacej zabezpieczenie przeciazeniowe dokonuje sie w prosty sposób przez to, ze silownikowi wychyl- nemu jest przyporzadkowany zawór przeciazenio¬ wy nastawiony na maksymalne obciazenie.W uprzywilejowanym pod wzgledem budowy uksztaltowaniu urzadzenia wedlug wynalazku bel¬ ka prowadzaca jest ulozyskowana w rodzaju dwu- ramiennej dzwigni na podporze belkowej, przy czym dluzsze ramie dzwigni tworzy wlasciwa ^zesc prowadzaca i podpierajaca belki podczas, gdy do krótszego ramienia dzwigni jest zaczepione urza¬ dzenie jiastawcze, wzglednie silownik wychylny.Dalej zaleca sie umieszczenie usztywnionej katowo podpory belkowej w plaszczyznie zloza, ruchomej natomiast w plaszczyznie prostopadlej, na urza¬ dzeniu przenoszacym i/lub urabiajacym tak, ze mozna dopasowac podparcie koncowe do nierów¬ nosci spagu. To zostalo osiagniete w celowy spo¬ sób przez to, ze podpora belkowa jest przylaczona do przenosnika ruchomo' w wysokosci przez pod¬ wójny przegub lub tp.Dzieki temu, ze wysokie sily podpierajace w dolnym obszarze moga byc przeniesione na prze¬ nosnik, zaleca sie dalej usztywnienie przenosnika w obszarze przylacza belki prowadzacej, co moze byc osiagniete za pomoca usztywnien lub tp. przy¬ laczanych od strony posadzki do przenosnika, które usztywniaja wzajemnie co najmniej dwie kolejne zastawki przenosnika.W dalszym uksztaltowaniu wynalazku belka pro¬ wadzaca moze byc uksztaltowana takze w przy¬ blizeniu w postaci widelek, przy czym jej czesci dla danego zestawu obudowy podpieraja sie nie tylko na spagnicy, ale takze na stropnicy. Dzieki temu osiaga sie zwlaszcza przy silnych nachyle¬ niach szczególne skuteczne podparcie koncowe.Odpowiednie zestawy obudowy.sa zreszta celowo polaczone przez prowadnice dragowa z belka pro¬ wadzaca, przy czym pomiedzy belka prowadzaca a zestaw obudowy moze byc wlaczony silownik powrotny.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku jest przedstawiony na rysunku w widoku z góry.Rysunek pokazuje dolny w nachyleniu koniec 4 urzadzenia przenoszacego i urabiajacego wraz z tutaj znajdujacymi sie zestawami obudowy skla¬ dajacymi sie z kasztów lub tarcz obudowy, które sa przedstawione jedynie schematycznie w widoku 5 z góry na ich spagnice. 10 jest oznaczony prze¬ nosnik scianowy dla urabianej sciany bedacej w nachyleniu, który w zwykly sposób jest uksztal¬ towany jako przenosnik zgrzeblowy lancuchowy i na którym jest zabudowana od strony sciany io prowadnica 11, dla urzadzenia urabiajacego, zwlasz¬ cza struga. Kierunek nachylenia jest zaznaczony przez strzalke E podczas gdy kierunek kroczenia obudowy jest zaznaczony strzalka A. Zestawy obudowy 12A, 12B i 12C, stojace na dolnym kon- 15 cu sciany, skladaja sie z kasztów, lub tarcz obu¬ dowy, które w znany sposób sa polaczone przez zespól dragów prowadzacych i wlasny silownik kroczacy i powrotny ze zwrotnym przenosnikiem 10 i/lub wzajemnie. 20 Na rysunku, w miejscu 13 jest widoczny taki mechanizm kroczacy z zespolem dragów prowa¬ dzacych. On ma dwa, elastyczne dragi prowadzace 11, które sa pokazane tylko w obszarze ich przed¬ nich konców i które sa polaczone tutaj przez glo- 25 wice dragowa 15 z przenosnikiem 10. Dragi prowa¬ dzace 14 leza pomiedzy spagnicami 16 obydwu zestawów obudowy 12A i 12B. One sa polaczone z nimi przez prowadnice slizgowe (nie przedsta¬ wione), które sa umieszczone na spagnicach. Po- 30 miedzy dragi prowadzace 14 a spagnice sa wla¬ czone silowniki kroczace (nie przedstawione) tak, ze przez dragi prowadzace 14 rpoze byc z jednej strony zawracany przenosnik 10 w kierunku strzal¬ ki A a z drugiej strony doganiane odnosne zesta- 35 wy obudowy. Mechanizmy kroczace ^ tego lub po¬ dobnego rodzaju budowy sa znane. Rozumie sie, ze wszystkim zestawom obudowy sciany sa przy¬ porzadkowane takie mechanizmy kroczace z zes¬ polami dragów prowadzacych. 40 Przy zalozeniu, ze zestaw obudowy 12B jest najnizszym w nachyleniu zestawem obudowy scia¬ ny, zestaw obudowy 12C nie jest wymagany. Zes¬ tawowi obudowy 12B jest przyporzadkowane pod¬ parcie koncowe, które sklada sie ze sztywnej belki 45 prowadzacej 17, która jest ulozyskowana wychyl- nie, w rodzaju dwuramiennej dzwigni na, prze¬ gubie 18 podpory belkowej 19. Os przegubu 18 jest prostopadla do plaszczyzny spagu, wskutek tego belka prowadzaca 17 "jest przestawna katowo 50 w plaszczyznie równoleglej do plaszczyzny spagu.Nastawianie kata nastepuje za pomoca obustronnie zasilanego hydraulicznego silownika wychylnego 20, który jest zaczepiony przegubowo na krótszym ramieniu dzwigni 17' belki prowadzacej i 7 i który 55 opiera sie przez przegub 21 na podporze .belko¬ wej 19.Podpora belkowa 19'sklada sie ze Sztywnej belki podporowej 22, która na swoich obydwu koncach jest przestawialna w wysokosci przez przeguby eo podwójne 23 w rodzaju mechanizmu kierujacego równoleglobocznego, na przenosniku 10 od strony podsadzki, jednakze jest usztywniona katowo przy¬ laczona w plaszczyznie równoleglej do plaszczyzny spagu. Równolegle osie przegubu podwójnego sa 65 oznaczone 24 i 25. Silownik wychylny 20 lezy os-115 454 6 loniety i zajmuje malo miejsca pomiedzy belka podporowa 22, a przenosnikiem 10.Przenosnik 10 jest usztywniony w obszarze przy¬ laczenia podparcia koncowego. To nastepuje za pomoca plyty usztywniajacej 26, przylaczonej od 5 strony podsadzki do przenosnika, przykrywajacej co najmniej dwie zastawki przenosnika, na której jest zabudowana podpora belkowa 19, usztywniona katowo, jednakze nastawna w wysokosci.Dluzsze ramie dzwigni 17" belki prowadzacej 17 10 sluzy do podparcia bocznego i prowadzenia naj- . nizszego zestawu obudowy 12B. Spagnica 16 tego zestawu obudowy niesie na swojej stronie, zwró¬ conej do belki prowadzacej 17, drag slizgowy 27, który jest zaznaczony na rysunku linia kreskowa- 15 i na którym prowadzi sie czesc slizgowa 28, która jest umieszczona bocznie do dluzszego ramienia dzwigni 17" belki prowadzacej 17. Do czesci sliz¬ gowej 28 jest oprócz tego przylaczony przegubowo silownik kroczacy i powrotny 29, -którego tlo- 2o czysko 30 jest zaczepione do wspornika 31 spag- nicy 16. Przy zasilaniu cisnieniem silownika -_ 29 w kierunku wsuwania belka prowadzaca 17 jest zabierana i przez to zawraca przenosnik 10 w kie¬ runku strzalki A. Przy przeciwnym zasilaniu si- 25 lownika 29 odpowiedni zestaw obudowy 12B jest doganiany, przy czym on jest prowadzony bocznie na dluzszym ramieniu dzwigni 17" belki prowa¬ dzacej 17.Najnizszy w nachyleniu zestaw obudowy 12B 30 przez belke prowadzaca 17 jest zatem podpierany wobec wedrowania w -kierunku nachylenia E. Po¬ niewaz zestawy obudowy szeregu obudów stojace powyzej zestawu obudowy 12B sa podpierane wzajemnie bezposrednio ze swojej strony przez 35 mechanizmy kroczace 13 lub posrednio przez prze¬ nosnik 10, podparcie koncowe dziala przez belke prowadzaca 17 przeciwko^przesuwaniu calego sze¬ regu obudów bedacych w nachyleniu. Za pomoca silownika wychylnego 20 zmienia sie polozenie 40 katowe belki prowadzacej 17. Jezeli belka prowa¬ dzaca 17 jest przekrecana w kierunku strzalki S to przyporzadkowany zestaw obudowy 12B jest tak ustawiany, ze on ma przy kroczeniu skladowa ruchu przeciwna do kierunku nachylenia E. Przez 45 przekrecenie belki* prowadzacej w przeciwnym kierunku, który jest zaznaczony na rysunku w przesadzie linia punktowo-kreskowa, obudowa mo¬ ze ustawiac sie w sensie przeciwstawiania i prze¬ suwac w wysokosci wbrew nachyleniu E. Dzieki 50 temu jest mozliwe oddzialywanie na kierunek kro¬ czenia zestawu obudowy 12B i dzieki temu takze na pozostale obudowyv sciany.Istnieje mozliwosc uksztaltowania belki prowa¬ dzacej 17 w przyblizeniu w postaci widelek, w ten 55 sposób, ze ona ma dwa, zasadniczo równolegle do siebie umieszczone czesci belkowe 17", lezace jedna nad druga w plaszczyznie prostopadlej, z których dolna czesc belkowa zestawu obudowy 12B opiera sie na jego spagnicy 16 podczas, gdy 60 górna czesc belkowa zestawu obudowy 12B opiera sie bocznie na jego stropnicy (nie przedstawionej).Dalej istnieje mozliwosc przyporzadkowania pod¬ parcia koncowego przedostatniego zestawu obu¬ dowy 12B szeregu obudów stojacych wspólnie 65 w nachyleniu. W tym przypadku ostatni i naj¬ nizszy zestaw obudowy 12C moze byc przylaczony zwisajaco do belki prowadzacej 17, przy czym polaczenie zestawu obudowy 12C z belka prowa¬ dzaca 17 nastepuje celowo równiez przez mecha¬ nizm kroczacy z równoleglymi prowadnicami.Zaleca sie przyporzadkowanie podparciu kon¬ cowemu zabezpieczenia przeciazeniowego, który zadziala przy osiagnieciu ustalonego obciazenia granicznego i przez to odblokuje przegub 18 belki prowadzacej 17 tak, ze ona jest swobodnie wychy¬ lana wobec swojej podpory belkowej 19, przez co znosi sie podparcie boczne.To zabezpieczenie lamiace sie dokonuje sie w prosty sposób dzieki temu, ze silownikowi wy- chylnemu 20 jest przyporzadkowany zawór prze- ciwciazeniowy, który zadziala przy ustalonym ob¬ ciazeniu granicznym i otwiera wyplyw z danej przestrzeni silownika. PL