Derleme / Review
Kardiyak Yaralanmalar
Cardiac Trauma
Berk Özkaynak1, Funda Gümüş2, Adil Polat1, Nihan Kayalar1, Vedat Erentuğ3
Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği, İstanbul, Türkiye
Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Anestezi ve Reanimasyon Kliniği, İstanbul, Türkiye
3
Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, Erzincan, Türkiye
1
2
ÖZET
Kalp ve büyük damar yaralanmaları künt, penetran veya iatrojenik nedenlere bağlı olabilir. Travmaya bağlı ölümlerin yaklaşık %25’i toraks yaralanmalarına bağlıdır. Künt yaralanmaların en sık nedeni yüksek enerjili traik kazalarıdır. Bu hastaların %5’i müdahale şansı bulabilmektedir. Künt travma hikayesi
olan hastalar, semptomatik olsun veya olmasın, miyokard enfarktüsü geçirmiş veya geçirmekteymiş gibi çok yakından takip edilmelidir. Künt travmaya
bağlı perikardiyal ve epikardiyal kanama, miyokard kontuzyonu ve nihayetinde miyokardda laserasyon oluşur. Ventrikül ve atrial rüptür, atriyoventriküler
septumda, ventriküler septumda rüptür, papiller adalelerde rüptüre bağlı mitral veya triküspid kapaklarda akut yetmezlik, koroner arterlerde istülizasyon, laserasyon ve/veya tromboz, pulmoner venlerde rüptür gözlenebilir. Penetran yaralanmalar kesici delici alet ve ateşli silah ile yaralanmalara,
iatrojenik, tanısal veya tedavi amaçlı girişimlere bağlı, oluşabilir. Kalp yaralanmalarında, hastanın travma bölgesinden müdahale edileceği merkeze en
hızlı şekilde sevk edilmesi bu hastalar için hayatta kalımı etkileyen en önemli faktördür. Belirgin şok ve/veya tamponad bulgusu olan hastalarda ileri tetkik beklenmeden, ameliyathaneye alınarak müdahaleye başlanmalı, gerekirse sıvı yollarının yerleştirilmesi beklenmeden cerrahi girişime başlanmalıdır.
Basit yaralanmalar, primer olarak onarılabilirse de çok büyük miyokard hasarlanmasında veya intrakardiyak yaralanmalarda (valvül hasarı, septal defekt
oluşumu, eşlik eden ve koroner arter bypass gerektiren durumlar, vb.) kardiyopulmoner bypass altında onarım gerekebilir. Hemodinamisi stabil olan
hastalarda ise ilk 48 ile 72 saat çok yakın takip şarttır. (JAREM 2014; 2: 45-8)
Anahtar Sözcükler: Kardiyak travma, kardiyak yaralanma, künt travma, penetran yaralanma
ABSTRACT
Advances in cardiac surgery over the past decades have enabled more eficient, complex and successful repairs of cardiac injuries. Cardiac injuries
may be caused by blunt, penetrating or iatrogenic trauma. 25% of the trauma related deaths are caused by chest trauma. The lethal nature of this
injury is due to the high concentration of major vascular and visceral structures within the mediastinum. The most common cause of blunt cardiac injury
is high impact motor vehicle accidents. Other sources of blunt cardiac trauma are falls from heights, crush injuries and athletic injuries. Only 5% of
these patients would receive medical intervention. Blunt trauma causes pericardial and epicardial hemorrhage and myocardial contusion. Myocardial
contusion may range in severity from minor subepicardial hematoma to larger extravasations including the full thickness of the myocardium. Larger
contusions lead to necrosis which may heal by scarring or may lead to lethal rupture of the myocardium. Rupture in the ventricles, atria, atrioventricular septum and pulmonary veins can be seen. Rupture in papillary muscles may lead to acute mitral or tricuspid failure. Fistulization, laceration
and thrombosis in the coronary arteries may lead to further myocardial injury necessitating coronary artery bypass surgery. Patients with blunt cardiac
trauma, either symptomatic or asymptomatic, should be monitored closely for possible complications of myocardial contusion. Penetrating cardiac
injuries may be caused by gunshot wounds or stab wounds. Iatrogenic injuries may be encountered most commonly during catheterisation procedures and reoperations due to excessive adhesions caused by previous operations. Major factor affecting survival of these patients is the duration of
transport from the scene of trauma to the medical center for interventions. Patients with prominent signs of cardiac tamponade should be taken into
the operating room promptly and treated without necessitating further diagnostic tools. Emergency thoracotomy or sternotomy may be instituted to
decompress the heart and control possible hemorrhage. In severe hypovolemic shock, emergency sternotomy may be performed before placement
of intravenous lines and volume replacement with crystalloids, colloids and blood can be administered directly into the right atrium through large bore
needles. Simple injuries may be repaired primarily with careful monitoring and stabilization of hemodynamics. In cases of larger defects or complex
injuries such as valvular disruption and acute failure, injury of coronary arteries necessitating coronary artery bypass surgery and atrioventricular septal
defects, cardiopulmonary bypass may be used to avoid further myocardial injuries. Close monitoring of asymptomatic cardiac trauma patients for at
least 48 to 72 hours after admission for possible complications and aggressive and rapid intervention in patients with manifest symptoms are vital for
survival and effective treatment of cardiac injuries. (JAREM 2014; 2: 45-8)
Key Words: Cardiac trauma, blunt trauma, penetrating trauma, cardiac injury
Aristotales “tüm organlar içinde, kalbin, ciddi bir yaralanmaya
dayanamayacağını” yazmış ve 1800’lü yılların sonlarına dek kardiyak yaralanmalara müdahale şansı olmadığı düşünülmüştür (1).
Bu dönemde yapılan hayvan çalışmalarının ve gözlemlerin ardından 1896’da Rehn, insanda ilk başarılı kardiyak onarımı gerçekleştirmiştir (2). Takip eden yıllarda, savaşlarda kazanılan deneyimler
ve kalp cerrahisindeki gelişmeler ile bu yaralanmalara müdahale
şansı ve başarı gittikçe artmıştır.
Yazışma Adresi / Address for Correspondence: Dr. Berk Özkaynak,
Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği,
İstanbul, Türkiye Tel: +90 533 643 99 01 E-posta: berkozkaynak2005@hotmail.com
Kalp ve büyük damar yaralanmaları künt, penetran veya iatrojenik
nedenlere bağlı olabilir. Travmaya bağlı ölümlerin yaklaşık %25’i
toraks yaralanmalarına bağlıdır (3). Çok merkezli bir çalışmada,
toraks yaralanmalarında acil cerrahi müdahale ihtiyacının, künt
travmalarda %0,5, penetran yaralanmalarda %2,8 olduğu bildirilmiştir (4). Silahlı yaralanmalarda, hastaların %50’sinde müdahale
gerektiren kardiyak ve damar yaralanması saptanırken, bunlarda
mortalite oranları %40’lara ulaşmaktadır (5).
Geliş Tarihi / Received Date: 01.12.2011 Kabul Tarihi / Accepted Date: 07.12.2011
© Telif Hakkı 2014 AVES Yayıncılık Ltd. Şti. Makale metnine www.jarem.org web sayfasından ulaşılabilir.
© Copyright 2014 by AVES Yayıncılık Ltd. Available on-line at www.jarem.org
doi: 10.5152/jarem.2012.01
45
46
Özkaynak ve ark.
Kardiyak Yaralanmalar. JAREM 2014; 2: 45-8
Künt Kalp Yaralanmaları
Künt yaralanmaların en sık nedeni yüksek enerjili traik kazalarıdır.
Bu hastaların çoğunluğu travma esnasında veya hastaneye nakil
edilene kadar hayatını kaybetmekte ancak %5’i müdahale şansı
bulabilmektedir (6). Hayatta kalanlarda, sırasıyla en sık sağ atrium, sağ ventrikül, sol atrium ve sol ventrikülde hasarlanma tesbit
edilmiştir (7). Postmortem incelemelerde ise her dört boşluğun
da eşit oranda etkilendiği bildirilmiştir (8, 9). Torasik aort yaralanması olan hastalarda künt kalp yaralanması insidansı %3.6 ile %63
arasındadır (10, 11). Torasik aort yaralanması olan hastalarda künt
kalp yaralanması sıklığı, torasik aort yaralanması olmayan travmalı
hastalara göre daha yüksektir (12).
Yapılan çalışmalarda kalbin künt travmaları çok iyi tolere ettiği, ancak aktarılan enerji arttıkça erken dönemde perikardiyal ve epikardiyal kanama, miyokard kontuzyonu ve nihayetinde miyokardda laserasyon oluştuğu bildirilmiştir (8). Geç dönemde hasarlı miyokardda
kısmi veya tam kat enfarkt oluşumu saptanmış, enfarkt sahasının
endokard yüzünde mural trombus varlığı gösterilmiştir (8, 9).
Künt travma ile oluşan yaralanmalarda mekanizmalar, kalbin
sternum ve omurga arasında sıkışması, ivmelenme kaynaklı ters
kuvvetler, kırılan kemiklerin direkt hasarı, hidrolik çarpma etkisidir
(çarpma sonucu kalp boşluklarında basıncın çok hızlı ve yüksek
değerlere ulaşması) (7).
Künt travma hikayesi olan hastalar, semptomatik olsun veya olmasın, miyokard enfarktüsü geçirmiş veya geçirmekteymiş gibi çok
yakından takip edilmeli (8), miyokard kontuzyonuna bağlı oluşabilecek supraventriküler, ventriküler aritmilere karşı hazırlıklı olunmalıdır. Akut komplikasyonlar künt travmalı hastaların %15 ile 68’inde
oluşmakta, bunların da yarısında tedavi ihtiyacı oluşmaktadır. Diğer
tüm komplikasyonlar da yaralanma sonrası ilk 24 ile 72 saatte ortaya çıkmaktadır (13). Çalışmalarda bu hastaların ayrımı ve takibi ile
ilgili standart bir yaklaşım sunulamasa da, yaralanma sonrası ilk 48
ile 72 saatlik dönemdeki yakın izlem çok önemlidir (14-16). Bu hastalarda temel olarak izik muayene, elektrokardiyograi (EKG), ekokardiyograik değerlendirmeler ve takipler hızlı tanı konulmasında
yardımcıdır. Kardiyak tamponad bulguları saptanan hastalarda acil
perikardiyosentez uygulanmalıdır. Akut kardiyak tamponadda,
röntgen ilmlerinde kalp silüetinde genişleme gözlemlenmeyebilir. Hemotoraks ve hipovolemik şok tablosunda mutlaka büyük sıvı
yolları yerleştirilerek kolloidler ve kan transfüzyonları ile kan kaybı
karşılanmalıdır. Çok akut gelişen tamponadlarda, sıvı yolu yerleştirilecek zaman olmayabilir. Bu durumlarda, hızlı sternotomi veya torakotomi sonrası perikard açılıp, sağ atriumdan direkt olarak büyük
boy bir iğne ile hızlı replasman sağlamak mümkündür.
Ventrikül ve atrial rüptürlerde direkt onarım mümkündür. Perikardiyal rüptür diyafragmatik ve plevral bileşkelerde oluşabilir. Diyafragmatik perikardiyal rüptür, batın içeriğinin fıtıklaşmasına ve
basıya bağlı kardiyojenik şoka neden olabilir. Plevral perikardiyal
rüptürde ise kalp plevral boşluklara doğru fıtıklaşarak konstriksiyona, strangulasyona veya torsiyona uğrayabilir (17). Atriyoventriküler septumda, ventriküler septumda rüptür, papiller adalelerde
rüptüre bağlı mitral, triküspid kapaklarda akut yetmezlik oluşabilir (18, 19). Koroner arterlerde istülizasyon, laserasyon ve/veya
tromboz oluşabilir (20). Pulmoner venlerde de rüptür gözlenebilir
(21). Künt travmaya bağlı en sık etkilenen kapak yapıları sırası ile
aort kapak, mitral kapak ve triküspid kapaktır (22).
Künt kardiyak travmanın uzun dönem etkilerine ilişkin yayınlarda, künt travma sonrası akut komplikasyon gelişmemiş ancak
ventrikül fonksiyonlarında bozulma (miyokard kontüzyon) saptanmış hastaların büyük çoğunluğunda bir yıl içinde kardiyak
fonksiyonlarda kabul edilebilir iyileşme olduğu saptanmıştır
(23, 24).
Penetran Kalp Yaralanmaları
Penetran toraks yaralanmalarının %6’sı kalp yaralanmalarına neden olmakla birlikte, penetran toraks yaralanmalarının %50’si kalp
yaralanmalarına bağlı ölümle sonuçlanmaktadır (20). Kesici delici
alet ve ateşli silah ile yaralanmalara bağlı olabilir. Gelişmiş ülkelerde çoğunlukla ateşli silah yaralanmalarına bağlı görülse de gelişmekte olan ülkelerde ve ülkemizde daha çok kesici delici alet
yaralanmasına bağlıdır (16, 20, 25). Bu farklılık gelişmiş ülkelerde
ateşli silahlara erişimin daha kolay olması kadar gelişmekte olan
ülkelerde ateşli silah ile yaralananların zamanında müdahale şansı bulamamalarına da bağlı olabilir. Penetran kalp yaralanmaları
iatrojenik, tanısal veya tedavi amaçlı girişimlere bağlı da oluşabilir. Kalp kateterizasyonu esnasında, koroner anjioplasti, stent uygulamaları, pace-maker lead implantasyonu, balon valvuloplasti
gibi invaziv girişimler sırasında travma oluşabilmektedir. Kardiyopulmoner resüsitasyonda sternum ve kot kırıklarına ve kardiyak
masaja bağlı yaralanmalar oluşabilir. Perikardın kalbe yapışık olduğu (geçirilmiş operasyon, enfeksiyon, radyoterapi veya geçirilmiş travma vb.) durumlarda, cerrahi işlem esnasında kardiyak
yaralanma meydana gelebilmektedir.
Penetran yaralanmalarda sırası ile en sık sağ ventrikül, sol ventrikül, sağ atrium ve sol atrium etkilenir (16, 26-28). Kalbin serbest
duvarları en çok etkilense de kapak yapılarında, papiller kaslarda,
korda tendinealarda, ventriküler veya atriyal septumda ve koroner arterlerde de hasar oluşabilir (16).
Penetran kalp yaralanmalarında hızlı tanı ve tedavi hayat kurtarıcıdır. Bu yaralanmaya bağlı ölümlerin büyük çoğunluğu, hastanın
olay yerinden hastaneye ulaştırılmasına kadar geçen sürede gerçekleşmektedir. Hastaların klinik durumu yaralanmanın şekline,
hastaneye ulaşılana kadar geçen süre, hastaneye ulaşmasından
ameliyathaneye alınana kadar geçen süre, kardiyak tamponad
varlığı ve eşlik eden yaralanmaların sayısına göre değişkenlik
gösterebilir (29). Hastaneye ulaştırılan ve acil ameliyata alınabilen
hastaların %74’ünün hayatta kalabildiği bildirilmiştir (30). Ciddi
şok veya belirgin kardiyak tamponad bulguları olan hastalar ek tanısal işlemler uygulanmadan acil operasyona alınmalıdır. Belirgin
klinik bulgusu olmayan hastaların tanısı oldukça zordur. Travma
durumlarında, ani gelişmiş tamponadda Beck üçlemesi değerlendirmede güvenilir değildir. Ayrıca bu hastalarda EKG ve röntgen
bulguları tanıda yardımcı olmayabilir. Santral venöz basınç ölçümlerinde de yanılma payı, bu tip acil hastalarda yüksek bulunmuştur. Transtorasik ekokardiyograi, subxiphoid perikardiyal pencere
açılması tanıda oldukça yardımcı bulunmuştur (31).
Hemoperikardiumu olan ancak hemodinamisi stabil izlenen,
tamponad bulgusu olmayan hastalar operasyona alınmadan izlenebilir. Bu hastaların yakın kan basıncı, idrar çıkışı, santral venöz
basınç, EKG ve hemoglobin düzeyi takibi şarttır.
Hemodinamisi stabil izlenmeyen, tamponad bulguları veya şüphesi olan hastalar acil operasyona alınarak median sternotomi veya
torakotomi ile dekompresyon sağlanmalıdır. Kalp ve mediastenin
Özkaynak ve ark.
Kardiyak Yaralanmalar. JAREM 2014; 2: 45-8
eksplorasyonu için çeşitli yaklaşımlar sunulsa da, hangisinin uygulanacağı genelde cerrahın deneyimine ve her bir tekniğin sunduğu
avantaja göre belirlenir. Posterolateral torakotomi plevral boşluğu
çok iyi ortaya koyarken, kalbe ulaşmayı zorlaştırabilir. Anterolateral
torakotomi ile kalbe ve plevraya iyi bir yaklaşım mümkündür. Gerektiğinde insizyon karşı tarafa doğru genişletilebilir (clam-shell insizyonu) veya parsiyel sternotomi eklenerek yaralı bölgelere kolayca
ulaşılabilir. Ancak sternum ve toraksın kapatılması problemli olabilir.
Median sternotomi optimal kardiyak ve plevral yaklaşım sunar ancak her merkezde uygulanamayabilir, kalp cerrahisi merkezlerinde
genelde tercih edilen bir yaklaşımdır. Ne şekilde olursa olsun perikarda ulaşılır ulaşılmaz dekompresyon yapılmalı, perikard boşluğu
açılarak kalp rahatlatılmalı eş zamanlı kanama kontrolü yapılmalıdır.
Kanamayı geçici olarak durdurmak için foley sonda kullanımı, cilt
stapleri uygulaması gibi yöntemler önerilmiştir (32-34). Ancak bunlar
miyokardda daha çok hasara neden olabilir. Basit dijital kompresyon
ile geçici olarak kanama durdurmak basit ve etkili bir yöntemdir (35).
Atriyum yaralanmalarında vasküler klamp uygulanarak, 3/0 ya da 4/0
polipropilen sütürlerle onarım yapılabilir. Basit miyokard laserasyonları 2/0 veya 3/0 tek tek dikişler ile miyokarddan tam kat geçilerek
onarılabilir. Koroner damarlara yakın bölgedeki laserasyonlarda,
matris sütürler damarın altındaki miyokard dokusundan, kan akımını
engellemeyecek şekilde geçilmelidir. Koroner arterlerde yaralanma
varsa koroner bypass uygulanması gerekebilir. Çok büyük miyokard
hasarlanmasında veya intrakardiyak yaralanmalarda (valvül hasarı,
septal defekt oluşumu, vb.) kardiyopulmoner bypass altında onarım
gerekebilir. Kalbin arka yüzündeki yaralanmaların onarımı güç olabilir. Kalp kaldırıldığında hipotansiyon, bradikardi ve arrest ortaya çıkabilir. Bu tür onarımlarda, kalbin tolere ettiği ölçüde kısa aralıklarla
kalp kaldırılıp tekrar hemodinami toparlayana dek bekleyerek, her
seferinde hasarın yerinin tesbiti, sütürlerin geçilmesi ve bağlanması
yavaş yavaş yapılarak onarım gerçekleştirilebilir (35). Bu durumlarda,
kalp hızını yavaşlatıp kısa süreli asistoli sağlaması için adenosine infüzyonu uygulanabilmektedir (36).
SONUÇ
Ne tür travma olursa olsun, kardiyak yaralanma şüphesi olan hastalar en kısa sürede müdahale şansı olan bir merkeze sevk edilmeli, bu süre içinde de gerekli yardımcı tedaviler uygulanmalıdır.
Belirgin şok ve/veya tamponad bulgusu olan hastalarda ileri tetkik beklenmeden, ameliyathaneye alınarak müdahaleye başlanmalı, gerekirse sıvı yollarının yerleştirilmesi beklenmeden sternotomi yapılmalı ve açık şekilde sıvı resussitasyonuna başlanmalıdır.
Basit yaralanmalar, primer olarak onarılabilirse de gerektiğinde
kardiyopulmoner bypass altında müdahale de yapılabilir.
Hemodinamisi stabil olan hastalarda ise ilk 48 ile 72 saat çok yakın
takip şarttır. Perikard boşluğu, ani olarak 80 ile 100 ml’ye kadar
bir hacim birikimini, izyolojik olarak negatif olan, intraperikardiyal
basıncı (IPB) etkilemeden tolere edebilir. Bu hacmin üzerindeki
her küçük artış, IPB’ı çok yüksek değerlere çıkarır. Yeterli kardiyak
debiyi sağlayabilmek için santral venöz basınç, ventriküler dolumu engelleyen IPB’den daha yüksek olmalıdır. CVP/IPB gradiyentinin idamesi bu hastalarda önemlidir. Basınçların eşitlenmesi
ve gradiyentin ortadan kalkması durumunda kardiyak tamponad
ortaya çıkar. Hipovolemi, vazodilatasyon, CVP’yi düşürerek; intraperikardiyal kan birikimi ve artmış intratorasik basınç (pnömotoraks, hemotoraks) IPB’yi artırarak tamponadı artırır. Analjezikler ve
kas gevşeticiler venöz tonu azaltarak, pozitif basınçlı ventilasyon da
IPB’yi artırarak CVP/IPB gradiyentini ortadan kaldırabileceğinden,
müdahalelerde bu uygulamalardan kaçınmalıdır (37).
Kalp yaralanmalarında, hastanın travma bölgesinden müdahale
edileceği merkeze en hızlı şekilde sevk edilmesi bu hastalar için
hayatta kalımı etkileyen en önemli faktördür. Hastaneye ulaşmasından itibaren bu hastalar çok yakından izlenmeli, hemodinamik
bozulma saptandığında hemen müdahale edilmelidir. Hemodinamisi stabil izlenen hastalar da en az 48 saat oluşabilecek komplikasyonlar açısından gözetim altında tutulmalıdır.
Hakem Değerlendirmesi: Dış bağımsız.
Yazar Katkıları: Fikir - B.Ö., V.E.; Tasarım - B.Ö., V.E.; Denetleme - V.E., N.K.;
Kaynaklar - B.Ö., A.P.; Malzemeler - B.Ö., F.G.; Veri toplanması ve/veya işlemesi - F.G., A.P., B.Ö.; Literatür taraması - B.Ö., V.E., N.K.; Yazıyı yazan - B.Ö., A.P.;
Eleştirel İnceleme - A.P., V.E.
Çıkar Çatışması: Yazarlar çıkar çatışması bildirmemişlerdir.
Finansal Destek: Yazarlar bu çalışma için inansal destek almadıklarını beyan
etmişlerdir.
Peer-review: Externally peer-reviewed.
Author Contributions: Concept - B.Ö., V.E.; Design - B.Ö., V.E.; Supervision
- V.E., N.K.; Funding - B.Ö., A.P.; Materials - B.Ö., F.G.; Data Collection and/or
Processing - F.G., A.P., B.Ö.; Literature Review - B.Ö., V.E., N.K.; Writer - B.Ö.,
A.P.; Critical Review - A.P., V.E.
Financial Disclosure: The authors declared that this study has received no inancial support.
Conlict of Interest: No conlict of interest was declared by the authors.
Financial Disclosure: The authors declared that this study has received
no inancial support.
KAYNAKLAR
1.
Symbas PN, Justicz AG. Quantum leap forward in the management
of cardiac trauma: The pioneering work of Dwight E. Harken. Ann
Thorac Surg 1993; 55: 789-91. [CrossRef]
2. Rehn L. Ueber penetrirende Herzwunden und Herznaht. Ber Verhandl Deutsch Gesellsch Chir Leipz 1897; 26: 56-60.
3. Burack JH, Kandil E, Sawas A, O’Neill PA, Sclafani SJA, Lowery RC,
et al. Triage and outcome of patients with mediastinal penetrating
trauma. Ann Thorac Surg 2007; 83: 377-82. [CrossRef]
4. Karmy-Jones R, Jurkovich GJ, Nathens AB, Shatz DV, Brundage S,
Wall MJ Jr, et al. Timing of urgent thoracotomy for hemorrhage after
trauma. Arch Surg 2001; 136: 513-7. [CrossRef]
5. Degiannis E, Benn CA, Leandros E, Goosen J, Boffard K, Saadia R. Transmediastinal gunshot injuries. Surgery 2000; 128: 416-22. [CrossRef]
6. Fedakar R, Türkmen N, Durak D, Gündoğmuş UN. Fatal traumatic
heart wounds: review of 160 autopsy cases. Isr Med Assoc J 2005; 7:
498-501.
7. Brathwaite CE, Rodriguez A, Turney SZ, Dunham CM, Cowley R.
Blunt traumatic cardiac rupture. A 5 year experience. Ann Surg 1990;
212: 701-4. [CrossRef]
8. Potter RT, Stefko PL, Bertrand CA, McNeill TM, O’Brien GF, Garret R,
et al. Blunt cardiac trauma: A pathophysiological study. Ann Thorac
Surg 1965; 1: 432-43. [CrossRef]
9. Bright EF, Beck CS. Nonpenetrating wounds of the heart: A clinical
and experimental study. Amer Heart J 1935; 10: 293. [CrossRef]
10. Cook J, Salerno C, Krishnadasan B, Nicholls S, Meissner M, KarmyJones R. The effect of changing presentation andmanagement on
the outcome of blunt rupture of the thoracic aorta. J Thorac Cardiovasc Surg 2006; 131: 594-600. [CrossRef]
47
48
Özkaynak ve ark.
Kardiyak Yaralanmalar. JAREM 2014; 2: 45-8
11. Kram HB, Appel PL, Shoemaker WC. Increased incidence of cardiac contusion in patients with traumatic thoracic aortic rupture. Ann
Surg 1988; 208: 615-8. [CrossRef]
12. Kaewlai R, de Moya MA, Santos A, Asrani AV, Avery LL, Novelline
RA. Blunt cardiac injury in trauma patients with thoracic aortic injury.
Emerg Med Int 2011; 2011: 848013.
13. Mille FB, Shumate DR, Richardson JD. Myocardial contusion: When can
the diagnosis be eliminated? Arch Surg 1989; 124: 805-7. [CrossRef]
14. Nagy KK, Krosner SM, Roberts RR, Joseph KT, Smith RF, Barret J.
Determining which patients require evaluation for blunt cardiac injury following blunt chest trauma. World J Surg 2001; 25: 108-11.
[CrossRef]
15. Reif J, Justice JL, Olsen WR, Prager RL. Selective monitoring of patients with suspected blunt cardiac injury. Ann Thorac Surg 1990; 50:
530-2. [CrossRef]
16. Mataracı İ, Polat A, Çevirme D, Büyükbayrak F, Şaşmazel A, Tuncer
E, et al. Increasing number of penetrating cardiac trauma in a new
center. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg 2010; 16: 54-8.
17. Janson JT, Harris DG, Pretorius J, Rossouw GJ. Pericardial rupture
and cardiac herniation after blunt chest trauma. Ann Thorac Surg
2003; 75: 581-2. [CrossRef]
18. Bruschi G, Agati S, Iorio F, Vitali E. Papillary muscle rupture and pericardial injuries after blnt chest trauma. Eur J Cardiothorac Surg 2001;
20: 200-2. [CrossRef]
19. Amorim MJ, Almeida J, Santos A, Bastos PT. Atrioventricular septal
defect following blunt chest trauma. Eur J Cardiothorac Surg 1999;
16: 679-82. [CrossRef]
20. Akay T. Kalp ve damar yaralanmaları. TTD Toraks Cerrahisi Bülteni
2010; 1: 75-86.
21. Guyader AL, Bertin F, Laskar M, Cornu E. Blunt chest trauma: a right
pulmonary vein rupture. Eur J Cardiothorac Surg 2001; 20: 1054-6.
[CrossRef]
22. Zakynthinos EG, Vassilakopoulos T, Routsi C, Charis MD, Zakynthinos S. Early- and late-onset atrioventricular valve rupture after blunt
chest trauma: the usefulness of transesophageal echocardiography.
J Trauma. 2002; 52: 990-6. [CrossRef]
23. Sturaitis M, McCallum D, Sutherland G, Cheung H, Driedger AA,
Sibbald WJ. Lack of signiicant long-term sequelae following traumatic myocardial contusion. Arch Intern Med 1986; 146(9):1765 - 9.
[CrossRef]
24. Lindstaedt M, Germing A, Lawo T, von Dryander S, Jaeger D, Muhr
G, et al. Acute and long- term clinical signiicance of myocardial con-
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
tusion following blunt thoracic trauma: results of a prospective study.
J Trauma 2002; 52: 479-85. [CrossRef]
Campbell NC, Thomson SR, Muckart DJ, Meumann CM, Van Middelkoop I, Botha JB. Review of 1198 cases of penetrating cardiac
trauma. Br J Surg 1997; 84: 1737-40. [CrossRef]
Ivatury RR, Nallathambi MN, Rohman M, Stahl WM. Penetrating cardiac trauma. Quantifying the severity of anatomic and physiologic
injury. Ann surg 1987; 205: 61-6. [CrossRef]
Karrel R, Shaffer MA, Franaszek JB. Emergency diagnosis, resuscitation and treatment of acute penetrating cardiac trauma. Ann Emerg
Med 1982; 11: 504-17. [CrossRef]
Karasu S, Tokat AO, Uzun HA, Kısacık E, Barlas AM, Baran NT. Penetran kalp yaralanmaları. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası
2010; 63: 115-8.
Kamalı S, Aydın MT, Akan A, Karatepe O, Sarı A, Yüney E. Penetrating cardiac injury: factors affecting outcome. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg 2011; 17: 225-30. [CrossRef]
Tyburski JG, Astra L, Wilson RF, et al. Factors affecting prognosis
with penetrating wounds of the heart. J Trauma 2000;48: 587-91.
[CrossRef]
Andrade-Alegre R, Mon L. Subxiphoid pericardial window in the diagnosis of penetrating cardiac trauma. Ann Thorac Surg 1994; 58:
1139-41. [CrossRef]
Degiannis E, Bowley DM, Westaby S. Penetrating cardiac injury. Ann
R Coll Surg Engl 2005; 87: 61-3.
Macho JR, Markison RE, Schecter WP. Cardiac stapling in the management of penetrating injuries of the heart: rapid control of haemorrhage and decreased risk of personal contamination. J Trauma
1993; 34: 711-5. [CrossRef]
Mayrose J, Jehle DV, Moscati R, Lerner E, Brooke BA, Abrams BJ.
Comparison of staples versus sutures in the repair of penetrating
cardiac wounds. J Trauma 1999; 46; 441-3. [CrossRef]
O’Connor J, Ditillo M, Scalea T. Penetrating cardiac injury. J R Army
Med Corps 2009; 155: 185-90.
Kokotsakis J, Panagiotis H, Antonopoulos N, Skouteli E, Athanasiou
T, Lioulias A. Intravenous adenosine for surgical management of penetrating heart wounds. Tex Heart Inst J 2007; 34: 80-1.
Knott-Craig CJ, Dalton RP, Rossouw GJ, Barnard PM. Penetrating
cardiac trauma: Management strategy based on 129 surgical emergencies over 2 years. Ann Thorac Surg 1992; 53: 1006-9. [CrossRef]