Zródlo dzwieku i Przedmiotem wynalazku jest zródlo dzwieku zbudowane z jednego lub kilku elementarnych zródel dzwieku zawierajacych co najmniej trzy pojedyncze lub zlozone glosniki.Przy zastosowaniu zródla dzwieku zlozonego z jednego glosnika zaopatrzonego w tube, ekran akustyczny lub obudowe glosnikowa, nie mozna uzyskac duzej mocy akustycznej. Na -charaktery¬ styke pola akustycznego, to znaczy na zaleznosc cisnienia akustycznego od czestotliwosci i na cha¬ rakterystyke kierunkowa zródla ma wplyw roz¬ wiazanie konstrukcyjne zródla dzwieku. W pobli¬ zu zródla dzwieku powstaje niejednorodne pole akustyczne, tak zwane pole interferencji dzwieku.Rozprzestrzenianie sie i niejednorodnosc tego po¬ la zaleza od wymiarów i wzajemnego ulozenia elementarnych zródel dzwieku. Badanie róznych rozwiazan wskazuje na wyrazna korelacje miedzy niejednorodnoscia pola w poblizu zródla i cha¬ rakterystyka kierunkowa zródla, która jest ostrzej¬ sza dila wiekszych czestotliwosci. Zjawisko to po¬ woduje zmniejszenie cisnienia aktustycznego w kierunku poprzecznym.Znane sa wypukle i wklesle zródla dzwieku. W przypadku tego rodzaju zródel 'Charakterystyka za¬ leznosci cisnienia akustycznego od czestotliwosci dla kierunku rozchodzenia sie wzdluz osi staje sie równomierna.Najbardziej rozpowszechnionymi rodzajami zró¬ del wypuklych sa zródla kuliste. W swobodnej przestrzeni akustycznej te zródla wytwarzaja sla- 15 20 30 be pole interferencyjne, gdyz rozchodzenie sie ele¬ mentarnej fali ze zródla kulistego ma charakter rozbiezny. W zamknietych pomieszczeniach nate¬ zenie pola interferencji wzrasta ze wzgledu na od¬ bicia. Wskutek tego wzrasta pozorne odtwarzanie dzwieku i nie mozna dokladnie zlokalizowac zró¬ dla dzwieku, gdyz wydatnie odczuwa sie wplyw pomieszczenia.W celu wiernego odtwarzania dzwieku charak¬ terystyka zaleznosci cisnienia akustycznego od cze¬ stotliwosci i charakterystyka kierunkowa zródla dzwieku powinny byc równomierne w zakresie przenoszenia i w miare moznosci niezaleznie od czestotliwosci lub przynajmniej powinny spelniac ten warunek w szerokich granicach, co jest szcze¬ gólnie istotne przy stereofonicznym przenoszeniu dzwieków. .' Sygnal przenoszonego programu, mowy, muzy¬ ki, szumów naturalnych i innych nie jest nigdy przebiegiem sinusoidalnym o widmie liniowym, lecz zawsze sygnalem o pewnej skonczonej szero¬ kosci pasma. Z twierdzenia Fouriera wynika, ze ucho prawie nigdy nie jest pobudzane czystymi dzwiekami sinusoidalnymi. Szerokosc widma dzwie¬ ku sinusoidalnego, który w nieskonczonym prze¬ dziale czasu charakteryzuje sie pojedynczym praz¬ kiem widma, w przypadku skonczonego przedzialu czasowego rozchodzi sie wedlug zaleznosci: A f = 2 = — , gdzie t oznacza przedzial czasu, zas Al A t 8131781317 szerokosc pasma sygnalu, .która na przyklad wy¬ nosi 40 Hz w przypadku t = 50 ms. Wedlug badan Winckera fony mowy i szybsze akordy muzyki zawieraja sygnaly, których okres czasu jest rzedu 50 nis. Uklad rzeczywisty jest wzbudzany najcze¬ sciej nie czystym tonem, lecz widmem o przebie¬ gu zmiennym w czasie.Ucho bez wzgledu na czestotliwosc sumuje skla¬ dowe w zakresie pasma krytycznego wzbudzane w okresie czasu przekraczajacym 10 ms. Wahan w zakresie pasma krytycznego nie odczuwa sie.Z doswiadczen Fouriera, wynika, ze przy subiek¬ tywnym sluchaniu nie mozna odczuc Wklesniecia charakterystyki przenoszenia o wzglednej szeroko¬ sci pasma A f/f ^ 0,1. , tfó zwiazku* zTt|jrm, nie nalezy przypisywac prak- ' tycznego znaczenia do nierównomiernosci charak¬ terystyki cisnienia w funkcji czestotliwosci, mie- :¦ szczacej "sie; w .Zakresie pasma (krytycznego lub tez ostrych zalaman! charakterystyki kierunkowej. Z drugiej strony nalezy zwrócic uwage na szerokie zalamanie i wypuklosci na charakterystyce prze¬ noszenia, takie, które osiagaja krytyczne pasmo.Sa one wtedy slyszalne i przeszkadzaja, nawet jezeli wywolane sa interferencja.Przy budowie znanych zródel dzwieku dazeniem specjalistów jest zmniejszenie do minimum pola interferencyjnego zródla oraz pozbycie sie niejed¬ norodnosci.Celem wynalazku jest (Umozliwienie wytworzenia tak silnego .pola interferencyjnego, w którym u- wypujdenia i zaglebienia leza tak blisko siebie, ze nie mozna ich subiektywnie odczuc. Pomimo, ze niewielkie niejednorodnosci pola akustycznego mozna wykryc obiektywnie na drodze pomiarowej w uszach sluchacza powstaje subiektywne wraze¬ nie pola jednorodnego.Zadaniem wynalazku jest skonstruowanie zródla dzwieku, które wywoluje tego rodzaju pole aku¬ styczne, przy którym niejednorodnosc interferen¬ cji jest bardzo duza, gdyz wówczas, gdy nieregu- larnosci pola akustycznego zmieniaja sie w funk¬ cji czestotliwosci, czasu i przestrzeni oraz zawar¬ te sa w granicach krytycznego pasma slyszenia, nie sa one odczuwalne i odbierany dzwiek moze byc subiektywnie oceniony jako bardzo dobry.W tym celu, na podstawie powyzej przytoczo¬ nych rozwazan, nalezy wytworzyc tak silne pole interferencyjne, w którym zostanie spelniony wa¬ runek A f/f < 0,1. W tym przypadku perturbacje pomieszczenia lub otoczenia kompensowane sa przez niejednorodnosc pola akustycznego, to znaczy ze przenoszenie elektroakustyczne jest praktycz¬ nie niezalezne od otoczenia. Dla porównania su¬ biektywnego odczucia i obiektywnego mierzonych parametrów celowe jest zastosowanie do pomiaru zamiast uzywanego w praktyce sinusoidalnego sygnalu o charakterze statycznym, który jest bar¬ dziej zblizony do rzeczywistych wlasnosci sygna¬ lu przenoszonego programu. Warunek ten mozna spelnic z duzym przyblizeniem za pomoca szumów o szerokosci pasma wynoszacej 1/3 oktawy.W rozwiazaniu wedlug wynalazku jest wytwa¬ rzane silne pole interferencyjne elementarnego 10 15 20 35 40 45 50 55 60 zródla dzwieku zbudowanego z wielu glosników, nazywanego dalej elementarnym zródlem dzwie¬ ku, w poblizu apertury otworu elementarnego zró¬ dla dzwieku. Pod pojeciem apentura nalezy ro¬ zumiec rzeczywisty lub pozorny ograniczony ele¬ ment powierzchni . zródla dzwieku, przez który bezposrednio do osrodka jest przekazywane wzbu¬ dzone pole akustyczne. W przypadku zastosowania wielu ukladów apertura styka sie w obrebie kata przestrzennego glównej wiazka z elementami scia¬ nek poszczególnych glosników w jednym lub wie¬ lu punktach. Na powierzchni apertury znajduja¬ cej sie w polu bliskim elementarnego zródla dzwie¬ ku szybko zmienia sie amplituda i faza wzbudze¬ nia uzyskiwanego przez czasteczki powietrza. Szy¬ bko zmieniajaca sie faza wzbudzenia wzdluz po¬ wierzchni apertury jest funkcja miejsca i stwarza tego rodzaju warunki, ze elementarne zródlo dzwieku wykazuje szczególne wlasciwosci kierun¬ kowe, to znaczy, ze charakterystyki kierunkowe ze wzrostem czestotliwosci nie zaostrzaja sie. Przy uzyciu elementarnego zródla dzwieku wykonanego wedlug wynalazku mozna zbudowac zmienne w szerokim zakresie zródlo dzwieku, odpowiadajace calkowicie wymaganiom akustycznym.Elementarne zródlo dzwieku, które mozna zbu¬ dowac z wielu a przynajmniej z trzech prostych, lub razem obudowanych glosników ma tego ro¬ dzaju konstrukcje, ze plaszczyzny przecinajace po¬ wierzchnie przenoszenia glosników ulozone sa wzgledem siebie pod katem 180°, zas wzajemne ich przeciecia sa prostymi równoleglymi do siebie.Przeciecia z plaszczyzna prostopadla do nich jest linia lamana a, osie symetrii przenoszenia sasied¬ nich glosników lub ich rzuty znajdujace sie na plaszczyznie prostopadlej przecinaja sie na prze¬ mian przed i poza linia lamana, wskutek czego srodki rozglaszania sasiadujacych glosników sa w mniejszej odleglosci niz dlugosc fali akustycznej górnej czestotliwosci granicznej zakresu akustycz¬ nego.Na podstawie projektu zalecen IEC jako górna czestotliwosc graniczna przyjeto taka czestotli¬ wosc, przy której wartosc cisnienia akustycznego, mierzonego wzdluz osi w odleglosci 1 m opada o 10 dB w stosunku do wartosci okreslonej dla pasma oktawowego w poblizu maksymalnej czu¬ losci zakresu przenoszenia. Ostre spadki i wzrosty wezsze niz 1/8 oktawy nie sa brane pod uwage.W przypadku gdy na parzystej liczbie plaszczyzn zostana ulozone symetrycznie glosniki tego samego typu, wówczas rozklad przenoszenia dzwieku be¬ dzie symetryczny, natomiast przy uzyciu niepa¬ rzystej liczby plaszczyzn mozna uzyskac okreslo¬ ne dzialanie kierunkowe, to znaczy, ze dzieki te¬ mu mozna zmienic glówny kierunek przenoszenia.Zmiana kierunku przenoszenia jest mniejsza przy uzyciu elementarnego zródla dzwieku, w którym zastosowano wiele glosników, a wieksza w elemen¬ tarnym zródle dzwieku zbudowanym z mniejszej liczby glosników a najbardziej uwydatnia sie dla elementarnego zródla zawierajacego trzy glosniki.Oczywiscie glosniki takie mozna ulozyc niesy¬ metrycznie, moga one miec rózne wymiary i61317 6 ksztalty, iiziaki czemu monna uzyska- inne wy- jDdiaigajoe przc$uo£u ;Do* plaszczyzny przechodzacej przez otwór prze- aosienia. glosnika jako plaszczyzny apertury moz¬ na takie pirzyporzadkowac wiele glosników.Przedmiot wynalazku zostal blizej wyjasniony na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia widok z boku znanego zródla dzwieku, fig. 2 wyidealizowana charakterystyke zaleznosci cisnie¬ nia akustycznego od czestotliwosci (krzywa nate¬ zenia dzwieku), fig 3 — znane wypukle.i wklesle zródlo dzwieku, fig. 4 i 5 przedstawiaja charakte¬ rystyki zaleznosci cisnienia akustycznego od cze¬ stotliwosci dla znanego zródla wypuklego i wkle¬ slego, fig. 6 przedstawia schematycznie uklad wy¬ jasniajacy istote wynalazku, stanowiacy elemen¬ tarne zródlo dzwieku z piecioma glosnikami, fig. 7 — elementarne zródlo dzwieku zbudowane z trzech czlonów, w którym glosniki umieszczone sa w jednej linii, fig. 8 — elementarne liniowe zró¬ dlo dzwieku zbudowane z czterech czlonków, w których glosniki umieszczone sa w jednej linii, fig. 9 — elementarne liniowe zródlo dzwieku zbu¬ dowane z pieciu czlonów, w którym glosniki u- mieszczone sa w jednej linri, fig. 10 — zródlo dzwieku zlozone z dwóch ukladów zawierajacych po cztery czlony, przy czyni przez dwie polozone nad soba apertury mozna poprowadzic wspólna plaszczyne, fig. 11 — zródlo dzwieku zbudowane z 2 X 3 czlonów, przy czym przez dwie polozone nad soba apertury mozna poprowadzic wspólna plaszczyzne, fig. 12 — zródlo dzwieku zbudowane z 2 X 3 czlonów, przy czym róznica w stosunku do konstrukcji uwidocznianej na fig. 11 polega na tym, ze poszczególne czlony elementarnych zródel dzwieku sa wzgledem siebie Obrócone, fig. 13 — uklad taki jak na fig. 12 z ta róznica, ze zródlo dzwieku jest zbudowane z 2 X 4 czlonów, fig. 14 — konstrukcje zródla dzwieku o duzej mocy aku¬ stycznej, przy czym poszczególne czlony zródla dzwieku moga byc uzyte niezaleznie jako oddziel¬ ne zródla powierzchniowe lub liniowe, których kierunkowe dzialanie w ukladzie wedlug wynalaz¬ ku zmienia sie, co pozwala uzyskac dodatkowe korzysci, fig. 15 — zlozone zródlo dzwieku, w którym do plaszczyzny jednego z otworów glos¬ ników,, stanowiacej plaszczyzne apertury elemen¬ tarnego zródla dzwieku, nalezy .kilka glosników, na skutek czego za pomoca tych czlonów i ukla¬ du wielokanalowego, z których kazdy moze prze¬ nosic niezaleznie, realizuje sie przenoszenie szero¬ kopasmowe, przy czym dwa srodkowe czlony uwi¬ docznionej konstrukcji ze wzgledów konstrukcyj¬ nych sa niezaleznymi glosnikami szerokopasmo¬ wymi.Na fig. 1 uwidoczniono zródlo 1 dzwieku, wek¬ tor 2 skierowany do punlktu pomiaru pola prze¬ noszenia oraz kat a mierzony wzgledem glównego kierunku rozchodzenia sie fali (wzgledem osi). Na fig. 2 uwidoczniono wyidealizowana charaktery¬ styke zaleznosci cisnienia akustycznego od czesto¬ tliwosci (krzywa natezenia dzwieku) p = p (f) dla kierunku rozchodzenia sie fali wzdluz osi (a = 0°) i pod dowolnym katem (a =£ 0°). Dla wyzszych czestotliwosci charakterystyka zaleznosci cisnie- 6 rida akustyczutego 6d czetotliwosci w kierunku po¬ przecznym ód osi rysurMi opatia. Na fig. 3 uwi¬ docznionowypukfcii ziiódio S i wklesle zródlo 4. W przypadku tego rodzaju zródel 3 charakterystyka 5 zaleznosci cisnienia atoistyc^ego ód czestotliwo¬ sci dla kierunku rozchodzenia sie wzdluz osi (a = = 0°) staje sie nierównomierna. Na fig. 4 i 5 przedstawiono charakterystyki zaleznosci 'cisnie¬ nia akustycznego od czestotliwosci p == p (f) w fun¬ io keji kata a. Dla wypuklych zródel dzwieku w za¬ kresie czestotliwosci od 2 do 5 kHz wystepuje charakterystyczne wklesniecie. Dla wkleslych zró¬ del dzwieku; w zakresie srednich i wyzszych cze¬ stotliwosci ze wzgledu na dzialanie ogniskujace 15 wystepuje maksimum 'cisnienia akustycznego w miejscu, w którym odleglosc ogniskowa jest rów¬ na odleglosci pomiarowej. Jak stwierdzono do¬ swiadczalnie, odleglosc ogniskowa dla wyzszych czestotliwosci maleje ze wzgledu na zmniejszanie 20 sie dlugosci fali. W tym przypadku nieruchomy obserwator (mikrofon) Jest pod dzialaniem pola akustycznego, którego charakterystyka zaleznosci cisnienia akustycznego od czestotliwosci dla wiek¬ szych czestotliwosci ma charakter opadajacy takze 25 dla a = 0°.Elementarne zródlo dzwieku wedlug wynalazku uwidocznione na fig. 6 jest zbudowane z pieciu pojedynczych lub zlozonych glosników 5 w ten sposób, ze plaszczyzny 6 przechodzace przez po- so wierzchnie przenoszenia sa ustawione wzgledem siebie pod katem 7 róznym od 180°, zas linie 8 przeciecia plaszczyzn 6 przebiegaja równolegle wzgledem siebie, jedynie linia 10 przeciecia jest linia lamana i lezy na plaszczyznie 9 prostopadlej 35 do plaszczyzn 6, a glosniki 5 sa tak ulozone, ze osie 11 symetrii przenoszenia poszczególnych, sa¬ siadujacych ze soba glosników 5 lub ich rzuty 12 znajdujace sie na plaszczyznie 9 przecinaja sie na przemian w punktach 14 przeciecia poza lamana 40 linia 10 lub w punktach 13 przeciecia przed la¬ mana linia 10, a srodki 15 przenoszenia sasiadu¬ jacych glosników 5 sa wzgledem siebie w mniej¬ szej odleglosci niz dziesieciokrotna dlugosc fali uprzednio okreslonej granicznej czestotliwosci pa- 45 sma akustycznego.Na fig. od 7 do 15 uwidoczniono rózne wykona¬ nia, które po rozwazeniu fig. 6 nie wymagaja wy¬ jasnien odnosnie konstrukcji a pozostale uwagi omówiono przy poszczególnych figurach. 50 Zródla dzwieku sa z tego samego zródla sygnalu.Elementarne zródlo dzwieku wedlug wynalazku wytwarza silniejsze pole interferencyjne niz zwy¬ kle konstrukcje zródel dzwieku o powierzchni plaskiej lub kulistej. 55 Szczególna ich zaleta na przyklad w porówna¬ niu z konstrukcja zawierajaca zródlo o powierz¬ chni 1/8 kuli jest to, ze charakterystka cisnienia w funkcji czestotliwosci nie ma zaglebienia w za¬ kresie od 2 do 5 kHz, zas charakterystyka kierun- 60 kowa jest niezalezna od czestotliwosci. Dla porów¬ nania na fig. 16 przedstawiono charakterystyke cisnienia w funkcji czestotliwosci, zmierzona dla tych samych odleglosci pomiarowych zródla dzwie¬ ku zbudowanego z 8 X 8 sztuk polaczonych rów- 65 nolegle glosników tego samego typu. Krzywa 16SI 317 7 jest charakterystyka cisnienia w funkcji czestotli¬ wosci dla zródla dzwieku wedlug wynalazku z fig. 10. Fig. 17 przedstawia charakterystyke cisnie¬ nia w funkcji czestotliwo&ci dla znanego rozwia¬ zania. Obydwie krzywe pomierzono przy uzyciu pasma szumów o szerokosci 1/3 oktawy. W uzy¬ tych do pomiaru zródlach dzwieku w obudowach o równej objetosci umieszczone byly po dwa glos¬ niki jeden nad drugim. Obudowy tlumione byly wata. W konstrukcji wedlug wynalazku glosniki ustawione byly wzgledem siebie pod katem f$ = = 145°, gdzie fi jest katem oznaczonym na fig. 6 liczba • 7, zas w znanym rozwiazaniu fi = 135°.Szerokosc obudowy w obydiwóch przypadkach wynosila 0,6 m. Objetosc przestrzeni pomiarowej byla równa 125 m3, czas poglosu wynosil 0,45 sek. dla zakresu 100—1000 Hz przy odchylce ±0,05 sek.Do pomiaru uzyto mikrofon typu 4135 firmy Briiel i Kjaer. Pomiary porównawcze wybranych dwóch róznych ukladów wykazaly, "ze przy tych samych wymiarach i zastosowaniu tych samych glosników uklad wedlug wynalazku wykazuje sze¬ reg zalet w porównaniu ze znanym ukladem, któ¬ ry odwzorowuje zródlo kuliste. Równiez potwier¬ dzaja to charakterystyki kierunkowe pomierzone w swobodnym polu akustycznym. W tym przypad¬ ku pomiary porównawcze wykonano w pomiesz¬ czeniu bezechowym przy ustawieniu mikrofonu pomiarowego w odleglosci 2 m od zródla dzwie¬ ku. Pomiary wykonano za pomoca sygnalu szu¬ mów o szerokosci pasma wynoszacego 1/3 oktawy.Charakterystyki kierunkowe pomierzone dla urza¬ dzenia wedlug wynalazku przedstawione sa na fig. 17 a, b, c, d, e. Dla uzytego sygnalu pomia¬ rowego czestotliwosci srodka pasma wynosily 1, 2, 4, 8, 16 kHz. Na fig. 18 a, b, c, d, e, przedsta¬ wiono charakterystyki kierunkowe znanego roz¬ wiazania. Stabilizacja charakterystyk kierunko¬ wych przy podwyzszaniu srodkowej czestotliwosci pasma i polaczona z nia superkierunkowosc dla rozwiazania wedlug wynalazku uwidoczniona jest na fig. 17.Elementarne zródlo dzwieku zbudowane wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie symetrycznej cha¬ rakterystyki ^kierunkowej przy uzyciu symetrycz¬ nego ukladu i parzystej liczby tych samych glos¬ ników. Przy uzyciu asymetrycznego ukladu glos¬ ników lub parzystej liczby, lecz o róznych czulos¬ ciach, maksimum charakterystyki kierunkowej przesuwa sie w kierunku wiekszej liczby glosni¬ ków lub w kierunku glosników o wyzszej czulo¬ sci. Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia zbu¬ dowanie elementarnego zródla dzwieku z odwró¬ conym kierunkiem przenoszenia oraz budowe z tych elementarnych zródel, tego rodzaju zródla dzwieku.Charakterystyki kierunkowe zródla 'dzwieku z fig. 11 przedstawiono na fig. 19 a, b, c, d, e.Wskazuja one na wyraznie skrecenie osi symetrii, dzieki czemu uzyskuje sie wspomniane szczegól¬ ne dzialanie. Warunki pomiarów i czestotliwosci pomiarowe byly tu takie same jak omówiono przy fig. 17 i 18. 8 W przypadku gdy dla uzyskania zródla dzwieku ustawi sie elementarne zródla dzwieku wzgledem siebie pod katem 180° wówczas mozna uzyskac symetryczna luib asymetryczna charakterystyke kierunkowa takze w plaszczyznach pionowych.Dla zwiekszenia niejednorodnosci pola Interfe¬ rencyjnego, to znaczy dla uzyskania nienaleznej od czestotliwosci charakterystyki kierunkowej celo¬ wym jest umieszczenie przed glosnikami przegród o wymiarach porównywalnych z dlugoscia fali.Ugiecie uzyskane wzdluz powierzchni tych prze¬ gród powieksza na aperturze zródla dzwieku wa¬ hania fazy wzbudzajacej. Omówione zjawisko wy¬ stepuje szczególnie wówczas gdy wymiary prze¬ grody umieszczonej przed glosnikiem wynosza po¬ lowe fali akustycznej przynaleznej do górnej gra¬ nicy czestotliwosci przenoszonego pasma akustycz¬ nego. Stwierdzenie to uwidoczniono za pomoca charakterystyk kierunkowych przedstawionych na fig. 21 a, b, c, d, e, przy czym dla glosnika 5 zawartego w zródle 19 dzwieku (fig. 20a i 20b) wykonano pomiary przy zastosowaniu cylindrycz¬ nej przeslony 18 wykonanej z drewna.Z porównania przebiegów uwidocznionych na fig. 17 i na fig. 21 wynika, ze przy uzyciu prze¬ gród charakterystyki kierunkowe jeszcze silniej wykazuja charakter superkieruirikowy, a charakte¬ rystyki kierunkowe staja sie szersze ze wzrostem czestotliwosci ze Wzgledu na ugiecie fali akustycz¬ nej na cylindrycznej powierzchni. Dzialanie prze¬ grody zaleznie od czestotliwosci jest uzaleznione od impedancji akustycznej przegrody w powie¬ trzu.Na fig. 22, 23 i 24 uwidoczniono charakterysty¬ ki w cisnieniu funkcji czestotliwosci pomierzone wzdluz kierunku rozchodzenia sie fali w polu swobodnym. Pomiary wykonano w ukladzie ge¬ ometrycznym uzytym poprzednio do pomiarów charakterystyk kierunkowych za pomoca zródla szumów o szerokosci 1/3 oktawy. Na fig. 22 przed¬ stawiono wyniki pomiarów konstrukcji wykonanej wedlug wynalazku uwidocznionej na fig. 10. Na fig. 23 przedstawiono charakterystyke znanego ku¬ listego zródla dzwieku, na fig. 24 przedstawiono wyniki pomiarów dla ukladu wykonanego wedlug fig. 10, uzyskane podobnie jak dla ukladu przed¬ stawionego na fig. 10. Na podstawie porównania przebiegów uwidocznionych na fig. 16 i 22 latwo mozna stwierdzic, ze rozwiazanie wedlug wyna¬ lazku umozliwia uzyskanie wiekszej zbieznosci charakterystyk cisnienia w funkcji czestotliwo¬ sci, w kierunku rozchodzenia sie fali, w polu swo¬ bodnym i w zamknietej przestrzeni. Poza tym w ukladzie wedlug wynalazku uzyskuje sie charakte¬ rystyke kierunkowa bardziej niezalezna od cze¬ stotliwosci o charakterze supenkierunkowym. Po¬ równanie wyników pomiarów i omawianej po¬ przednio subiektywnej oceny dla róznych rozwia¬ zan wskazuje, ze zastosowanie zródla dzwieku wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie dobrego subiektywnego odbioru a jednoczesnie subiektyw¬ nie wskazuje na konstrukcje o lepszych paramet¬ rach. 10 15 20 25 30 35 #0 45 50 55 6081317 Oczywistym jest faifct, ze specjalisci z tej dzie¬ dziny moga opracowac wiecej szczególowych roz¬ wiazan konstrukcyjnych w zakresie objetym wy¬ nalazkiem, niz przytoczono w opisie. PL PL PL