Przedmiotem niniejszego wynalazku jest uklad hamulcowy, a w szczególnosci uklad hamulcowy ze szczekami przeznaczony dla pojazdów szyno¬ wych.Jest czestym zyczeniem uzytkowników, aby po¬ jazdy szynowe, a szczególnie wagony kolejowe do przewozenia towarów trudnych do manipulacji (manewrowania), jak przyczepy, kontenery, towary pojedyncze, papierówka i tym podobnych, byly ni¬ skie, aby w ten sposób zagwarantowac sobie w ob¬ rebie dopuszczalnego profilu obciazenia mozliwie duza przestrzen.Aby skonstruowac wagon tak niski jaik tylko to jest mozliwe, nalezy wyposazyc go w kola o tak malej srednicy, jak to dopuszczaja wzgledy prak¬ tyczne. Jednakze mala srednica kól nastrecza róz¬ nego rodzaju problemy, a jednym z trudniejszych z nich jest konstrukcja ukladu hamulcowego po¬ jazdu. Aby nie zmniejszac wolnej przestrzeni pod osiami kól, niezbedne jest przy malej srednicy kola, umieszczenie lozyska wewnatrz kola. W tym przypadku nie mozna hamowac za pomoca szczek hamulcowych, które dzialaja bezposrednio na ob¬ recz biezna, poniewaz kola nagrzewaja sie tak mocno, ze w lozyskach powstalyby uszkodzenia.Celem niniejszego wynalazku jest skonstruowa¬ nie ukladu hamulcowego dla pojazdu, z zespolem osiowym i kolami o malej srednicy, przy czym uklad ten musi byc taki, aby mozliwe bylo jego chlodzenie podczas hamowania, dzieki czemu lo- 10 15 20 25 30 zyska zespolów osi kól nie ulegalyby uszkodzeniu, nawet jesli sa umieszczone wewnatrz kola. Ponad¬ to rozmieszczenie czesci musi byc takie, aby wolna przestrzen w poblizu zespolu osiowego nie byla ograniczona.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze beben hamulcowy w postaci walca ma wewnetrzne wzdluzne wyzlobienie chlodzace skierowane do srodka, przy czym walec w kierunku kola rozsze¬ rza sie w lejkowata czesc, gdzie wyzlobienia chlo¬ dzace przechodza w promieniste skrzydla dmu¬ chawy dla zasysania powietrza chlodzacego przez kanal utworzony z jednej strony pomiedzy osia i kolem, a z drugiej strony walcem hamulcowym.Szczeki hamulcowe sa umieszczone na szczeko¬ wych uchwytach i przymocowane do nich od spo¬ du srubami. Beben hamulcowy w postaci walca przymocowany jest do wewnetrznej strony kola, a kolo na swej zewnetrznej czesci ma ksztalt pa¬ newki, przy czym zawiera lozysko pomiedzy nad- lewem kola a sztywno polaczona z rama pojazdu oslona lozyska.Lejkowata czesc bebna hamulcowego jest po¬ laczona z odpowiednim kolem za pomoca srub wkreconych w stozkowy pierscien zaciskowy umie¬ szczony na stronie kola przeciwnej wzledem lejko¬ watej czesci tak, ze umieszczony pomiedzy kolem a stozkowym pierscieniem zaciskowym i zewnetrz¬ na obrecza pierscien gumowy w ksztalcie litery V jest scisniety pomiedzy wymienionymi czesciami. 7144171441 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia osiowy przekrój przez uklad hamulco¬ wy zespolu osi kola, fig. 2 — przekrój wzdluz linii 2-2 na fig. 1, a fig. 3 — przekrój wdluz linii 3-3 5 na fig. 1.Uklad hamulcowy zespolu kola wyposazony jest w rurowa os 1, która ma czesc 2 o zwiekszonej srednicy i czesc o zmniejszonej srednicy. Na cze¬ sci o zmniejszonej srednicy znajduja sie kola 4, io których piasty 5 obejmuja te czesci. Kazda z piast jest ponadto wyposazona w lozysko 6 objete oslo¬ na 7. Lozysko 6 wyposazone jest w pokrywe 8 z uszczelka, a ponadto na czesci osi o zmniejszonej srednicy znajduja sie dwa pierscienie uszczelnia- *5 jace 9, 10. Tarcza oporowa 11 przykrecona jest do konca rurowej osi- za pomoca srub 12 i unierucho¬ miona w ten sposób, ze przylega ona swa krawe¬ dzia do lozyska 6, a kolo ma mozliwosc obrotu wzgledem osi lozyska i pierscieni uszczelniajacych. 20 Poza obrejbem wewnetrznej oslony lozyska znaj¬ duje sie zewnetrzna oslona 12a z gumowa prze¬ kladka. Zewnetrzna oslona l|2a lozyska przymoco¬ wana jest do ramy wagonu, w tym przypadku wózka wagonu, w którym znajduje sie zespól osi 25 kola. Os 1 otaczaja dwa walce hamulcowe 14, z których kazdy zakonczony jest lejkiem 15, do¬ pasowanym do kola 4 zespolu osiowego.Walce hamulcowe 14 maja na swej wewnetrz¬ nej powierzchni chlodzace wyzlobienia 16, które 30 na lejkowatej czesci 15 przechodza w skrzydlo 17 dmuchawy odsrodkowej, które z kolei przechodzi w skrzydlo 18. Podczas obrotów kola 4, skrzydla dmuchawy dzialaja tak, ze powoduja zassanie po¬ wietrza przez wspólny dla obu walców hamulco- 35 wych 14, umieszczony po srodku osi, otwór wlo¬ towy 19, a zassane w ten sposób powietrze kiero¬ wane jest miedzy wyzlobieniami 16 do skrzydel dmuchawy, skad powietrze to jest wydmuchiwane przez otwór wylotowy tego powietrza, który to 40 otwór znajduje sie na koncu skrzydla 18.Powietrze podczas hamowania chlodzi skutecz¬ nie walce hamulcowe 14. Walce hamulcowe 14 sa przymocowane w czesci lejkowatej do kola 4 za pomoca srub 20. Sruby 20 siegaja do stozkowej 45 czesci, poza lejkowata czesc drugiej strony kola i wkrecone sa w pierscien zaciskowy 21, a miedzy kolem i stozkowym pierscieniem zaciskowym 21 oraz zewnetrzna obrecza 22 zacisnieta jest warstwa gumy 23 w ksztalcie litery„V". 50 Do obu stron walca hamulcowego dochodza dwie szczeki hamulcowe 24, wyposazone w okladki ha¬ mulcowe 26 majace w ich kierunku podluznym te sama dlugosc, co cylindryczna czesc walców ha¬ mulcowych. Szczeki hamulcowe 24 sa umieszczone 55 na uchwytach szczekowych 27, do których szczeki przymocowane sa srubami 28. Uchwyty szczekowe 27 sa zawieszone na ramionach 29 stanowiacych równoleglolbok, które za posrednictwem czopów 30 sa w sposób wahliwy polaczone z rama wózka. 60 Gdy obrecz 22 toczy sie po szynie 31 z szybko¬ scia 120 km/godz., powstaja wibracje wysokiej cze¬ stotliwosci, które poprzez gumowa warstwe 23 sa oslabione, poniewaz warstwa ta jest odpowiednio scisnieta i uloizona w ksztalcie litery „V", dzieki 65 czemu moze przejac zarówno sily promieniowe jak osiowe. Znajdujace sie miedzy piasta 5 i we¬ wnetrzna obudowa 7 lozysko jest wahliwym lozy¬ skiem rolkowym i moze byc objejte sciskana gu¬ mowa przekladka 23, której najwazniejsze zadanie polega na tyim, aby na dwóch lozyskach 6 zlikwi¬ dowac niedokladnosci wynikle z tolerancji wyko¬ nania, z rozszerzenia cieplnego i podobne, oraz aby przejac wystepujace sily osiowe, które dzialaja na zespól osi kola.Pomiedzy wyzlobieniami 16 i skrzydlami 17 i 18 dmuchawy z jednej strony, a osia 1 i kolem 4 z drugiej strony, dochodzi do zetkniecia tylko w srodku osi i przy srubach 20, które mocuja lejko¬ wata czesc 15 walca hamulcowego 14 do kola 4.W ten sposób, jedynie nieznaczna czesc ciepla wy¬ tworzonego przy hamowaniu przedostaje sie na nieodporne na temperature lozysko 6. Przy wyz¬ szych szybkosciach obrotowych, skrzydelka 17 i 18 dmuchawy zasysaja duze ilosci powietrza przez otwór wlotowy 19 do srodka osi i wzdluz zlobków 16. Dzieki temu wieksza czesc ciepla wytworzone¬ go przy hamowaniu jest odprowadzona za posred¬ nictwem powietrza i nie ma obawy o przegrzanie bebnów i szczek hamulcowych.Przez to, ze hamuje sie nie przez zaciskanie szczek hamulcowych na kole, lecz na bebnie, moz¬ na oblozyc je nakladkami ciernymi bez ryzyka, ze nakladki zanieczyszcza sie; dzieki temu szczeki charakteryzuja sie stosunkowo duza wytrzymalo¬ scia, sa latwo dostepne dla wymiany i sa uchwy¬ cone tylko dwiema srubami.Os kola w stosunku do jej ciezaru ma duzy sto¬ pien obciazenia, a poniewaz poszczególne czesci nie sa duze, koszt ich wytwarzania jest niewielki. Ob¬ recz moze byc zahartowana do maksymalnej twardosci i mozna ja po starciu latwo wymienic razem z bebnami hamulcowymi. Przetaczanie kól jest zbedne, poniewaz koszty montazu i eksploa¬ tacji sa niskie.Jest oczywiste, ze zastosowanie ukladu hamulco¬ wego wedlug wynalazku nie ogranicza sie do ze¬ spolów osiowych wagonów kolejowych, lecz moze znalezc zastosowanie we wszystkich typach hamul¬ ców, gdzie ze wzgledu na ograniczone miejsce nie¬ zbedne jest intensywne chlodzenie ukladu hamul¬ cowego. PL PL