Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie steru¬ jace strugiem weglowymi, sluzace do regulowania wysokosci struga weglowego prowadzonego od stro¬ ny stropu na przenosniku przodkowym, posiadaja¬ ce od strony podsadzki silownik polaczony za po¬ moca czlonu sterujacego do przenosnika przodko¬ wego. Urzadzenia sterujace strugiem sluza do wy¬ równywania miejscowych nierównosci spagu lub odchylen struga weglowego od wymaganej plasz¬ czyzny urabiania.W tym celu przenosnik jest podnoszony lub opu¬ szczany za pomoca silownika umieszczonego od strony podsadzki. W polozeniu opuszczonym strug weglowy zostaje podnoszony, w podniesionym opu¬ szczany. Jezeli strug weglowy wysterowany jest tak, ze przyjmuje wymagana plaszczyzne urabia¬ nia, silownik znajduje sie w polozeniu neutralnym.W znanych urzadzeniach sterujacych strugiem rozróznia sie zasadniczo starowanie wahaczowe lub wyciagmikowe. Wada obu tych rodzajów jest fakt, ze co najmniej przy przenosniku przodkowym znaj¬ dujacym sie w polozeniu opuszczonym, rynna prze¬ nosnika jest podniesiona ponad spag, tak, ze we¬ giel drobny przedostawac sie moze ze strony stro¬ pu na strone podsadzki. Powoduje to zagrozenie pozarem po stronie podstadzki. Zwlaszcza przy ni¬ skich zlozach i duzych predkosciach wybierania powstaja znaczne straty urobku.Ponadto w obu przypadkach silownik hydrauli¬ czny znajduje sie stale pod obciazeniem roboczym. 2 W wyniku tego zwiekszone jest jlego zuzycie i zmniejszona trwalosc oraz przynajmniej czesciowo maleje nosnosc. Powoduje to samoczynne opada¬ nie przenosnika przodkowego z polozenia nasta- 5 wionego. Prowadzi to do nizszego prowadzenia stru¬ ga weglowego, gdy przednosnik przodkowy znaj¬ duje sie w polozeniu normalnym lub przy wzno¬ szeniu, poniewaz równiez w tym stanie silownik znajduje sie pod obciazeniem roboczym. io Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji urzadzenia sterujacego strugiem, sluzadego do re¬ gulacji struga weglowego, zabezpieczajacego przed przedostawaniem sie drobnego wegla na strone podsadzki oraz zapewniajacego odciazenie silowni- 11 ka po ustawieniu struga weglowego w wymaganej plaszczyznie urabiania i zapewnienie niezmienione¬ go polozenia przenosnika przodkowego.Cel ten osiagnieto przez to, ze urzadzenie zawie¬ ra zamocowana do czlonu sterujacego wzdluz jego 20 dlugosci ploze skrobaka, wychylna wzgledem spa¬ gu, silownik zamocowany przegubowo z jednej strony do czlonu sterujacego, a z drugiej do plozy oraz zespól nastawczy przesuwany wzdluz wyso¬ kosci, oparty o ploze, sluzacy do ustalania wasta- 25 wionego za pomoca silownika kata ustawienia plo¬ zy skrobaka wzgledem spagu. Zapobiega sie przez to przedostawaniu sie drobnego wegla na strone podsadzki przenosnika przodkowego, ar drobny we¬ giel, który dostal sie pod rynne przenosnika zo- 10 staje przesuniety podczas ruchu powrotnego. Wy- 124 0713 124 071 4 klucza to z jednej strony niebezpieczenstwo poza¬ ru, z drugiej strony znacznie zmniejszone sa stra¬ ty drobnego wegla zwlaszcza przy niskich zlozach i duzych postepach wybierania. Ponadto zespól nastawpzy; zabezpiecza mechaniczne unieruchomie- * nie przenosnika przodkowego w ustawionym polo¬ zeniu, niezaleznie od tego, czy przenosnik przod¬ kowy znajduje sie w polozeniu normalnym, pod¬ niesionym lub opuszczonym.Dzieki temu w kazdym przypadku silownik moze l0 byc odciazony. Samoczynna zmiana kata pochyle¬ nia przenosnika przodkowego, a przlez to zmiana nastawionej plaszczyzny dzialania struga weglowe¬ go jest przez to wykluczona. Obowiazuje to zwla¬ szcza wtedy, gdy przenosnik przodkowy znajduje 13 sie w polozeniu normalnym lub opuszczonym, a wiec rynna po stronie podsadzki nie lezy na spa¬ gu. Jednak równiez w polozeniu podniesionym przenosnika przodkowego rynna nie musi opierac sie po stronie podsadzki o spag. Urzadzenie ste- 20 rujace strugiem wedlug wynalazku zapewnia wiec wieksze zabezpieczenie przed pozarem, mniejsze straty drobnego wegla, dokladne utrzymanie na¬ stawionego polozenia w odniesieniu do przenosnika przodkowego, a wiec równiez i struga weglowego. 25 Ploza skrobaka jest polaczona przegubowo za po¬ moca zawiasu i trzpienia zawiasu usytuowanego na calej dlugosci czlonu sterujacego z dolna krawe¬ dzia czlonu sterujacego.W ten sposób zrealizowane zostalo dostatecznie 30 stabilne i jednoczesnie przegubowe polaczenie po¬ miedzy ploza skrobaka i czlonem sterujacym, któ¬ re umozliwia podniesienie przenosnika przodko¬ wego przez odpowiednia zmiane kata ustawienia pomiedzy ploza skrobaka i czlonem sterujacym. 35 Ploza skrobaka utworzona jest jako przylegajacy do podsadzki katownik, którego jedno ramie slu¬ zy do utworzenia zawiasu z czlonem sterujacym, a drugie ramie sluzy do podparcia zespolu na- stawozego. Silownik stanowi, silownik pneumatycz- 40 ny lub hydrauliczny, zamocowany przegubowo po¬ miedzy scianami bocznymi lozysk z jednej strony do czlonu sterujacego, z drugiej do plozy skroba¬ ka za pomoca sworzni w srodkowym obszarze czlo¬ nu sterujacego i plozy skrobaka. « Urzadzenie sterujace strugiem posiadac moze tyl¬ ko jeden silownik dla kazdego polaczenia rynien, a przez to polaczenie czlonów sterujacych i plóz skrobaka o tej samej dlugosci. Scianki boczne lo¬ zysk na czlonie sterujacym posiadaja po stronie W podsadzki przedluzenia z prowadzeniem w owal¬ nym otworze dla silownika zwrotnego, przy czym górny koniec prowadzenia w owalnym otworze sie¬ ga do wysokosci podlogi przenosnika przodkowe¬ go. Skosne prowadzenie w otworze owalnym jest 55 znane przy wrebianiu, lecz nie moglo byc dotych¬ czas zrealizowane w urzadzeniach do sterowania strugiem.Ze wzgledu na pochylone prowadzenie w otwo¬ rze owalnym konczacym sie z jednej strony na wysokosci podlogi, z drugiej w obszarze spagu, nie¬ bezpieczenstwo uszkodzenia rynny przenosnika przodkowego przez dzialanie silownika zwrotnego moze byc zmniejszone.Przy powrocie górny punkt przlegubowego po¬ laczenia silownika zwrotnego, a przez to punkt przylozenia sily znajduje sie na poziomie podlogi, a podczas przesuwu obudowy dolny punkt przegu¬ bowego polaczenia silownika zwrotnego, a przez to jego punkt przylozenia sily do dociagniecia obu¬ dowy znajduje sie praktycznie na poziomie spagu.W obu przypadkach osiagnieto znaczne zmniejsze¬ nie ramion dzialania sil, a przez to momentów sil.W korzystnym rozwiazaniu urzadzenia wedlug wynalazku przewidziano, ze zespól nastawczy posia¬ da prowadzony na sciance prowadzacej czlonu ste¬ rujacego z mozliwoscia zmiany wysokosci ceownik, którego bocznie ramiona obejmuja scianke prowa¬ dzaca i posiadaja wieksza ilosc umieszczonych sze¬ regowo nad soba otworów sluzacych do umieszcza¬ nia sworzni ustalajacych oraz na koncach zwró¬ conych do plozy skrobaka posiadaja lukowe wy¬ branie do przegubowego oparcia o odpowiadajaca krawedz ramienia plozy, przy czym scianka pro¬ wadzaca posiada co najmniej jeden otwór usta¬ lajacy," lezacy w szeregu otworów przelotowych oraz przebiegajacy równolegle do szeregu otworów przelotowych pionowy otwór owalny dla sworznia prowadzacego laczacego ramiona ceownika.•Za pomoca silownika mozna wiec ustawic kat na¬ chylenia plozy skrobaka wzgledem spagu przez pod¬ noszenie lub opuszczanie przenosnika przodkowego w taki sposób, ze para otworów przetykowych w ceowniiku jest ustawiona w jednej osi z otworem ustalajacym w sciance prowadzacej tak, ze w celu mechanicznego ustalenia polozenia przenosnika przodkowego moze w otworach tych byc umiesz¬ czony sworzen ustalajacy. Istnieje zasadniczo mo¬ zliwosc wykonania wielu otworów ustalajacych w sciance prowadzacej umieszczonych w jednej osi jeden ponad drugim w innych odleglosciach od siebie niz w przypadku otworów przelotowych, co pozwala na osiagniecie zróznicowanego nasta¬ wiania wysokosci.W obszarze lukowego wybrania, ustalony w sciance prowadzacej czlonu sterujacego ceownik, opiera sie o odpowiednia krawedz ramienia plozy skrobaka przesuwajacej sie w lukowym wybraniu.Jako sworznie prowadzace i ustalajace stosowane sa korzystnie sruby. Podstawa ceownika moze po¬ nadto sluzyc jako listwa zderzakowa przesuwaja¬ cej sie obudowy. Za pomoca listwy zderzakowej nastepuje automatyczne ustawienie przesuwajacej sie obudowy oraz zapobieganie nieprawidlowteanu ustawianiu sie przenosnika przodkowego na przy¬ klad pod progami obudowy tarczowej.Korzystne jest doprowadzenie listwy zderzako¬ wej az do obszaru spagu. Korzystne jest równiez symetryczne umieszczanie silownika wzgledem ze¬ spolu nastawczego, przez co zapewnione jest rów¬ nomierne obciazenie plozy skrobaka, czlonu ste¬ rujacego i samego przenosnika przed skreceniem.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie sterujace strugiem z prze¬ nosnikiem przodkowym, prowadzeniem struga i strugiem weglowym w polozeniu normalnym, fig. 2 — urzadzenie z fig. 1 w polozeniu podniesio¬ nym, fig. 3 — urzadzenie z fig. 1 w polozeniu opu- 10 19 20 25 30 35 40 45 60 55 60124 071 6 szczanym, fig. 4 — urzadzenie sterujace strugiem z przodu, fig. 5 — urzadzenie z fig. 4 w widoku z góry, fig. 6 — fragment urzadzenia z fig. 4 z silownikiem w przekroju, a fig. 7 — fragment u- rzadzenia z fig. 4 z zespolem zastawczym w prze¬ kroju.Na rysunku przedstawiono urzadzenie sterujace strugiem, sluzace do regulowania wysokosci struga weglowego 3, prowadzonego od strony stropu za pomoca prowadnika 1 na przenosniku przodkowym 2, posiadajace od strony podsadzki silownik 5 po¬ laczony za pomoca czlonu sterujacego 4 z prze¬ nosnikiem przodkowym 2. Do czlonu sterujacego 4 wzdluz jego dlugosci, a wiec równolegle do prze¬ nosnika 2, polaczona jest ploza 7 skrobaka wy- chylna wzgledem spagu 6. Silownik 5 jest zamo¬ cowany przegubowo z jedrnej strony do czlonu sterujacego 4, z drugiej do plozy 7.Do ustawiania za pomoca silownika 5 kata na¬ chylenia a plozy 7 wzgledem spagu 6, a w ten sposób kata nachylenia przenosnika przodkowego 2 wzgledem spagu 6, czy kata natarcia struga we¬ glowego 3 w stropie zloza 8 sluzy co najmniej jeden ustawiony wzdluz wysokosci zespól nastaw- czy 9 przylaczony do czlonu sterujacego 4 i pod¬ party wzgledem plozy 7. Ploza 7 jest zamocowana do dolnej krawedzi czlonu 4 za pomoca zawiasu 10 i trzpieniem 11 zawiasu usytuowanym wzdluz czlonu 4 i posiadajacym jego dlugosc.Ponadto ploza 7 tworzy katownik przylegajacy do spagu 6. Jedno ramie katownika sluzy do u- tworzernia zawiasu 10 z czlonem sterujacym, a drugie ramie sluzy do podparcia zespolu nastaw- czego 9. Silownik 5 stanowi silownik pneumatycz¬ ny lub hydrauliczny, zamocowany pomiedzy dwie¬ ma sciankami bocznymi 12, 13 za pomoca sworzni 14 z jednej strony na czlonie sterujacym 4, a z drugiej strony na plozie 7. Jest on ponadto umie¬ szczony w obszarze srodkowym czlonu sterujace¬ go 4 i plozy 7. Sciany boczne 12, 13 posiadaja przedluzenie od strony podsadzki z pochylonymi owalnymi otworami prowadzacymi 15 przylegaja¬ cego silownika zwrotnego 16, przy czym silownik 16 przedstawiony jest na fig. 2 w polozeniu do- suwu, a na fig. 3 w polozeniu zwrotnym. Górny koniec owalnego otworu prowadzacego 15 konczy sie na wysokosci podlogi przenosniika przodkowe¬ go 2, dolny koniec w obszarze spagu 6.Zespól nastawczy 9 posiada prowadzony na scian¬ ce prowadzacej 17 czlonu 4, regulowany wzdluz wysokosci ceownik 18, którego ramiona 19 obej¬ muja scianke prowadzaca 17 oraz wiele usytuowa¬ nych nad soba w jednej osi otworów 20 dla swo¬ rznia ustalajacego 21, jak równiez po stronie zwró¬ conej do plozy 7 wybranie lukowe 22 do przegu¬ bowego podparcia o odpowiednia krawedz plozy 7 suwaka. Scianka prowadzaca 17 posiada co naj¬ mniej jeden lezacy w jednej osi z otworami 20 otwór ustalajacy 23 równiez dla sworznia ustala¬ jacego 21 oraz usytuowany równolegle do otworów 20 pionowy owalny otwór prowadzacy 24 dla swo¬ rznia prowadzacego 25 i laczacego ramiona 19 ce- ownika.Podstawa ceownika 18 tworzy listwe zderzako¬ wa 26 dla cofajacej sie obudowy i siega prawie do spagu 6. Korzystnie jest jesli silowniki 5 two¬ rza uklad symetryczny wzgledem zespolu nastaw- czego 9. Zespoly nastawcze 9 sluza do mechanicz¬ nego ustalania przenosnika przodkowego 2, a razem 5 z nim struga weglowego 3 w polozeniu ustawio¬ nym przez silownik, czyli w polozeniu normalnym, polozeniu podnoszenia lub opuszczania, aby naste¬ pnie silownik 5 mógl byc odciazony przy wyklu¬ czeniu mozliwosci samoczynnej zmiany polozenia.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie sterujace strugiem weglowym slu- 15 zace do regulacji wysokosci struga weglowego, po¬ siadajace od strony podsadzki silownik polaczony za pomoca czlonu sterujacego z przenosnikiem przodkowym, znamienne tym, ze zawiera zamoco¬ wana do czlonu sterujacego ,(4) wzdluz jego dlugo- 20 soi ploze (7) skrobaka wychylna wzgledem spagu (6), silownik (5) zamocowany przegubowo z jednej strony do czlonu sterujacego (4), z drugiej do plo¬ zy '(7) skrobaka oraz zespól nastawczy (9) przesu¬ wany wzdluz wysokosci, oparty o ploze (7), sluza- 25 cy do ustalania nastawionego przez silownik (5), kata ustawienia (a) plozy (7) wzgledem spagu (6). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ploza (7) skrobaka polaczona jest przegubowo za pomoca zawiasu (10) z dolna krawedzia czlonu ste- 30 rujacego (4) i posiada jego dlugosc. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze ploza (7) skrobaka stanowi katownik przy¬ legajacy do spagu /(6), którlego jedno ramie sluzy do utworzenia zawiasu (10) laczacego czlon steru- 35 jacy (4), a drugie ramie sluzy do podparcia zespo¬ lu nastawczego (9). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze silownik 1(5) stanowi silownik pneumatyczny lub hydrauliczny zamocowany przegubowo za pomoca 40 sworzni (14) pomiedzy dwiema sciankami boczny¬ mi (12, 13) lozyska z jednej strony do czlonu ste¬ rujacego (4), z drugiej do plozy (7) skrobaka w ob¬ szarze srodkowym czlonu (4) i plozy K7). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, 48 ze scianki boczne (12) lozysk zaopatrzone sa na czlo¬ nie sterujacym <4) w przedluzenie od strony pod¬ sadzki z pochylonymi owalnymi otworami prowa¬ dzacymi (15) dla silownika zwrotnlego (16), przy czym górny koniec owalnego otworu prowadzacego w (15) znajduje sie na wysokosci podlogi przenosni¬ ka przodkowego (2), a dolny w obszarze spagu (6). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zespól nastawczy (9) zaopatrzony jest w ceowoik <18) prowadzony na sciance prowadzacej (17) czlo- 55 nu sterujacego (4) z mozliwoscia zmiany wysoko¬ sci, zas ramiona (19) ceownika obejmuja scianke prowadzaca (17) i zaopatrzone sa w wieksza ilosc usytuowanych nad soba w jednej osi otworów przelykowych (20) dla sworznia ustalajacego (21) 60 oraz w lukowe wybranie (22) na koncach zwróco¬ nych do plozy (7) skrobaka sluzace do przegubo¬ wego podparcia o odpowiednia krawedz ramienia plozy (7), przy czym scianka prowadzaca (17) za¬ opatrzona jest w co najmniej jeden usytuowany w 65 osi otworów <20), otwór ustalajacy (23) dla swo-7 124 071 8 rznia ustalajacego (21) oraz w równolegly do sze¬ regu otworów (20) pionowy otwór owalny (24) dla sworznia prowadzacego (25) laczacego ramiona ce- ownika (19). 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze podstawa ceownika (18) uksztaltowana jest w postaci listwy zderzakowej (26) dla wycofujacej sie obudowy, a listwa (26) siega blisko spagu (6). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zaopatrzone jest w drugi zespól nastawczy (9), przy czym zespoly (9) sa usytuowane symetrycz¬ nie po obu stronach silownika (5).Fig.1 Fig.2 7 l ¦^¦jw^ti 4^ *9" V 10 7 9124 071 Fig.4 19-7*0*^19 t Fig.7 ¦si4o «H-" PL