Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój¬ czy i sposób wytwarzania nowych podstawionych w polozeniu -6 3-dwumetyloamino-4-metylo-l, 2, 4- -triazyn-(4H)-onów-5.Wiadomo, ze 1, 2, 4-triazyn-(4H)-ony-5 mozna stosowac jako srodki do zwalczania chwastów. I tak np. wiadomo, ze okreslone 3-aminopodstawione 4- -alkilo-6-fenylo-l, 2, 4-triazyn-(4H)-ony-5, np. 3-N- -morfolino-4-metylo-6-fenylo-l, 2, 4-triazyn-(4H)- -on-5 lub 3-amino-4-metylo-6-fenylo-l, 2, 4-tria- zyn-(4H)-on-5, moga byc stosowane jako srodki chwastobójcze (opis RFN DOS nr 1 670 912). Dzia¬ lanie tych preparatów w nizszych dawkach jest jednak nie zawsze wystarczajace.Nowe podstawione w polozeniu -6 3-dwumetylo- amino-4-metylo-l, 2, 4-triazyn-(4H-ony-5 sa obje¬ te wzorem 1, w którym R1 oznacza rodnik III-rz.- -butylowy, Il-rz.-butylowy lub cykloheksylowy.Nowe triazynony o wzorze 1 otrzymuje sie w ten sposób, ze 4-metylo-3-alkilotio- (lub 3-aralkilotio)- -triazyn-(4H)-on-5 o ogólnym wzorze 2, w którym R1 ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza rod¬ nik alkilowy lub aralkilowy, poddaje sie reakcji ewentualnie w obecnosci rozcienczalnika i ewen¬ tualnie w obecnosci nizszego alifatycznego kwasu karboksylowego z dwumetyloamina, albo kwas a- -ketokarboksylowy o wzorze 3, w którym R1 ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji w roz¬ tworze wodnym z sola 3-amino-l, 1, 2-trójmetylo- 15 20 30 guanidyniowa o wzorze 4, w którym X oznacza atom chloru, bromu lub jodu.Nowe triazynony o wzorze 1 wykazuja silne wla¬ sciwosci chwastobójcze.Nowe pochodne triazynonu o wzorze 1 nieoczeki¬ wanie przejawiaja znacznie silniejsze dzialanie chwastobójcze, niz znane ze stanu techniki 3-ami¬ nopodstawione 4-alkilo-6-fenylo-l, 2, 4-triazyn- -(4H)-ony-5.Jezeli jako substraty stosuje sie np. 6-III-rz.-bu- tylo-4-metylo-3-metylotio-l, 2, 4-triazyn-(4H)-on-5 i dwumetyloamine, to przebieg reakcji mozna przedstawic za pomoca schematu 1.Jezeli jako substraty stosuje sie kwas cyklohe- ksyloglioksalowy i np. jodowodorek 3-amino-l, 1, 2-trójmetyloguanidyniowy, to przebieg reakcji moz¬ na przedstawic za pomoca schematu 2.Stosowane substancje wyjsciowe sa przewaznie znane. I tak np. stosowany 6-III-rz.-butylo-4-me- tylo-3-metylotio-l, 2, 4-triazyn-(4H)-on-5 o wzorze 2a otrzymuje sie z ll°/» wydajnoscia na drodze N- -metylowania 6-III-rz.-butylo-3-metylotio-l,- 2, 4- -triazyn-(4H)-onu-5 [Z. Naturf. 31 B, 1122—1126 (1976)]. Korzystniejsze jest jednak wytwarzanie te¬ go zwiazku na drodze S-metylowania 6-III-rz.-bu- tylo-4-metylo-5-keto-3-tioketo-czterowodoro-l, 2, 4- -(2H, 4H)-triazyny o wzorze 5.Stosowany 6-cykloheksylo-4-metylo-3-metylotio- -1, 2, 4-triazyn-(4H)-on-5 o wzorze 2c jest znany z opisu RFN DOS nr 1670 912. Zwiazek ten wy- 121 4903 121 490 4 twarza sie na drodze S-metylowania 6-cykloheksy- lo-4-metylo-5-keto-3-tioketo-czterowodoro-l, 2, 4- -(2H, 4H)-triazyny o wzorze 6. Analogiczna droga mozna wytwarzac dotychczas nieznany 6-II-rz.-bu- tylo-4-metylo-3-metylotio-l, 2, 4-triazyn-(4H)-on-5 o wzorze 2b.W podobny sposób mozna tez zsyntetyzowac in¬ ne 6-III-rz.-butylo-, 6-II-rz.-butylo- lub 6-cykolhe- ksylo-3-alkilotio- lub 3-aralkilotio-triazynony, np. odpowiednie 3-etylotio-, 3-propylotio-, 3-benzylo- tio- lub 3-(4-chloroobenzylotio)-triazynony.Dajacy sie technicznie przeprowadzic sposób wy¬ twarzania zwiazku o wzorzee 6 polega na konden¬ sacji cykloheksanonu z N-metylorodanina do cy- kloheksylideno-N-metylorodaniny o wzorze 7, któ¬ ra w warunkach alkalicznych frydrolizuje sie we¬ dlug schematu 3 do kwasu 2-merkapto-2-cyklohe- ksylidenooctowego o wzorze 8. Z kondensacji tego kwasu z 4-metylotiosemikarbazydem wedlug sche¬ matu 4 otrzymuje sie zwiazek o wzorze 6.Kwas 3,3-dwumetylo-2-ketomaslowy (o wzorze 3a) jest znany. Technicznie zwiazek ten mozna wy¬ twarzac np. wedlug sposobu podanego w opisie RFN DOS nr 2 648 300.Kwas 3-metylo-2-ketowalerianowy (o wzorze 3b) jest równiez znany [Monatshefte F. Chemie 26, 483—495 (1905); Beilsteins Handbuch der Organ.Chemie, 4, wydanie (1921), tony 3 Strona .0WI Kwas cykloheksyloglioksalowy (o wzorze 3c) tez jest znany. Wytwarzanie tego zwiazku moze: na¬ stepowac np. wedlug sposobu podanego w Liebigs Ann. Chem. 526, 47—58 (1936).Jodowodorek 3-amino-l 1, 2-trójmetyloguanidy- niowy (o wzorze 4, w którym X oznacza atom jodu) mozna takze wytwarzac sposobem znanym z literatury fachowej [J. Org. Chem. 19, 1807—1817 (1954)]. Analogicznie mozna wytwarzac odpowied¬ ni chlorowodorek (o wzorze 4, w którym X ozna¬ cza atom chloru (i bromowodorek) o wzorze 4, w którym X oznacza atom bromu).Jako rozcienczalniki wchodza w rachube wszy¬ stkie obojetne rozpuszczalniki organiczne. Naleza do nich weglowodory, takie jak toluen, ksylen; chlorowane weglowodory aromatyczne, takie jak chlorobenzen, 1,2-dwuchlorobenzen, 1,2, 4-trójchlo- robenzen; etery, takie jak czterowodorofuran, dio¬ ksan; alkohole, takie jak metanol, etanol, propa- nol, izopropanol; amidy, takie jak N, N-dwumety- loformamid, czterometylomocznik lub sulfotlenki, takie jak sulfotlenek dwumetylowy. Korzystnie w reakcji stosuje sie izopropanl.Temperatura reakcji moze zmieniac sie w szero¬ kim zakresie. Na ogól proces prowadzi sie w tem¬ peraturze okolo 20—170°C, korzystnie w tempera¬ turze 60—90°C.Reakcje te mozna przeprowadzac bez cisnienia, jak i pod cisnieniem podwyzszonym.Szczególnie korzystna postac wykonania polega na tym, ze proces prowadzi sie w obecnosci co najmniej równomolowej ilosci nizszego alifatyez- sie korzystnie kwas octowy. Sposób ten pozwala nego kwasu karboksylowego. Do tego celu stosuje na wyjsciowe stosowanie relatywnie nieznacznego nadmiaru dwumetyloaminy. W przypadku tej po¬ staci wykonania mozna podwyzszyc szybkosc reak¬ cji przez dodanie katalitycznych Ilosci organiczne¬ go kwasu sulfonowego. Korzystnie stosuje sie do tego kwas p-toluenosulfonowy.Zgodnie z tym korzystnie na 1 mol 3-alkilotio- 5 lub 3-aralkilotio-triazynonu o wzorze 2 stosuje sie korzystnie 1—2 moli nizszego alifatycznego kwasu karboksylowego, 0,01—0,05 moli organicznego kwa¬ su sulfonowego i 1—2 moli dwumetyloaminy, ogrzewa az do zakonczenia odszczepiania merkap- tanu, a nastepnie poddaje obróbce. Moze ona za¬ chodzic tak, ze calosc odparowuje sie, pozostalosc miesza sie z nadmiarem wodnego roztworu kwasu nieorganicznego i oddziela nierozpuszczone zanie¬ czyszczenia. Dodajac w nadmiarze zasade, np. amo¬ niak, wytraca sie produkt reakcji o wysokim stop¬ niu czystosci.Reakcje mozna równiez przeprowadzic w roztwo¬ rze wodnym. Korzystnie stosuje sie sól sodowa kwasu a-ketokarboksylowego o wzorze 3 w roz¬ tworze wodnym, a po dodaniu soii 3.-*amino-l, 1,2- -trójmetyloguanidyniowej o wzorze 4 uwalnia sie kwas o wzorze 3 dodatkiem kwasu nieorganiczne¬ go, np. kwasu solnego.Temperatura reakcji moze takze zmieniac sie w szerokim zakresie. Na ogól proces prowadzi sie w temperaturze okolo 50—100°C, korzystnie w tem¬ peraturze 65—90°C.Reakcje prowadzi gie na ogól pod cisnieniem normalnym.Na 1 mol wodnego roztworu soli sodowej kwasu a-ketokarboksylowego o wzorze 3 stosuje sie 1—1,1 mola soli 3-amino-l, 1,2-trójmetyloguanidyniowej o wzorze 4 i po dodaniu kwasu nieorganicznego, np. kwasu solnego, ogrzewa sie az do zakonczenia reakcji.Nowe substancje czynne wywieraja wplyw na wzrost roslin i dlatego moga byc stosowane jako srodki do usuwania lisci, srodki do wysuszania ro¬ slin, srodki do niszczenia zielska, srodki hamujace kielkowanie, a zwlaszcza jako srodki do niszczenia chwastów. Pod pojeciem chwastów w najszerszym znaczeniu nalezy rozumiec wszystkie te rosliny, które rosna w miejscach, gdzie sa niepozadane.Dzialanie nowych substancji czynnych jako total¬ nych czy tez jako selektywnych srodków chwastom bójczych zalezy zasadniczo od stosowanej ich ilosci.Nowe substancje czynne mozna stosowac w przy¬ padku np. nastepujacych roslin: dwuliscienne chwasty z rodzajów; Sinapis, Lepi- dium, Galium, Stellaria, Matricaria, Anthemis, Ga- linsoga, Chenopodium, Urtica, Senecio, Amaran^ thus, Portulaca, Xanthium, Convolvulus, Jpomea, Polygonum, Sesbania, Ambrosia, Cirsium, Carduus, Sonchus, Solanum, Rorippa, Rotala, Lindernia, La- mium, Veronica, Abutilon, Emex, Datura, Viola, Galeopsis, Papaver, Centaurea; dwuliscienne uprawy z rodzajów: Gossypium, Glycine, Beta, Daucus, Phaseolus, Pisum, Solanum, Linum, Ipomea, Vicia, Nicotiana, kycopersicon, Arachis, Brassica, Lactuca,. Cucumis, Cuburbita; jednoliscienne chwasty z rodzajów: Echinochloa, Setaria, Panicum, Digitaria, Phleum, poa, Festuca, Eleusine, Brachiaria, Lolium, Bramus, Avena, Cy- perus, Sorghum, Agropyron, Cynodon, Monocharia, Fimbristylis, Sagittaria, Eleocharis, Scirpus, Pasna- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 lum, Ischaemum, Sphenoclea, Dactyloctenium, Agrostis, Alopecurus, Apera; jednoliscienne uprawy z rodzajów: Oryza, Zea, Triticum, Hordeum, Avena, Secale, Sorghum, Pa- nicum, Saccharum, Ananas, Asparagus, AlHum.Zastosowanie.nowych substancji czynnych w zad¬ nym razie nie ogranicza sie do tych rodzajów, lecz rozciaga sie tak samo i na inne rosliny.Zwiazki te w zaleznosci od stezenia nadaja sie do totalnego zwalczania chwastów np. na urzadze¬ niach przemyslowych i torowiskach oraz na za¬ drzewionych lub niezadrzewionych drogach i pla¬ cach. Równiez mozna zwiazki te stosowac do zwal¬ czania chwastów w uprawach wieloletnich, np. w plantacjach lesnych, plantacjach krzewów ozdob¬ nych, owoców, winogron, cytrusów, orzechów, ba¬ nanów, kawy, herbaty, drzew kauczukowych, palm kokosowych, krzewów kakaowych, owoców jagodo¬ wych oraz plantacji chmielowych i do selektyw¬ nego zwalczania chwastów w uprawach jedno¬ rocznych^ Nowe substancje czynne oprócz bardzo silnego dzialania przeciwko chwastom trawiastym wyka¬ zuja tez zwlaszcza chwastobójcze dzialanie wobec chwastów szerokolistnych, w szczególnosci prze¬ ciwko gatunkom Galium. Mozliwe jest selektywne stosowanie nowych substancji czynnych korzyst¬ nie w uprawach kukurydzy, orzechów ziemnych, soi, bawelny, ryzu i innych gatunków zbóz.Substancje czynne mozna przetwarzac do posta¬ ci znanych preparatów, takich jak roztwory, emul¬ sje, proszki zwilzalne, zawiesiny, proszki, srodki do opylania, pasty, proszki rozpuszczalne, granulaty, koncentraty zawiesinowo-emulsyjne, impregnowa¬ no substancja czynna substraty naturalne i synte¬ tyczne, mikrokapsulki w tworzywach polimerycz- riych.Preparaty te wytwarza sie w znany sposób, np. na drodze zmieszania substancji czynnych z roz¬ cienczalnikami, a wiec z cieklymi rozpuszczalni¬ kami i/lub stalymi nosnikami, ewentualnie z za¬ stosowaniem srodków powierzchniowo czynnych, a wiec emulgatorów i/lub dyspergatorów i/lub srod¬ ków pianotwórczych.* W przypadku wykorzystania wody jako rozcien¬ czalnika mozna np. stosowac tez rozpuszczalniki organiczne jako rozpuszczalniki wspomagajace. Za¬ sadniczo jako rozpuszczalniki ciekle wchodza w ra¬ chube zwiazki aromatyczne, takie jak ksylen, to¬ luen lub alkilonaftaleny, chlorowane zwiazki aro¬ matyczne lub chlorowane weglowodory alifatycz¬ ne, takie jak chlorobenzeny, chloroetyleny lub chlorek metylenu, weglowodory alifatyczne, takie jak Cykloheksan, lub parafiny, np. frakcje ropy nitowej, alkohole, takie jak butanol lub glikol oraz ich etery i estry, ketony, takie jak aceton, metyloetyloketon, metyloizobutyoketon lub cyklo- heksanon, rozpuszczalniki silnie polarne, takie jak dwumetyloformamid i sulfotlenek dwumetylowy oraz woda.Jako stale nosniki wchodza w rachube np. macz¬ ki ze skal naturalnych, takich jak: kaolin, glinki, talk, kreda, kwarc, attapulgit, montmorylonit lub ziemie okrzemkowe i nieorganiczne maczki synte- • 490 6 tyczne, takie jak wysokodyspersyjny kwas krzemo¬ wy, tlenek glinowy i krzemiany.Jako stale nosniki dla granulatów wchodza w rachube np. rozdrobnione i frakcjonowane skaly 5 naturalne, takie jak kalcyt, marmur, pumeks, se- piolit, dolomit oraz granulaty syntetyczne z ma¬ czek, nieorganicznych i organicznych, nadto granu¬ laty z tworzyw organicznych, takich jak, maczka drzewna, lupiny orzechów kokosowych, kolby ku- io kurydziane i lodygi tytoniowe.Jako emulgatory i/lub srodki pianotwórcze wcho¬ dza w rachube np. niejonowe i anionowe emulga¬ tory, takie jak polioksyetylenowe estry kwasów tluszczowych, polioksyetylenowe etery alkoholi 15 tluszczowych, np. alkiloarylowy eter glikolu poli¬ etylenowego, alkilosulfoniany, siarczany alkilowe, arylosulfoniany oraz hydrolizaty bialkowe. Jako d^spergatory wchodza w rachube np. ligninowe lugi posiarczynowe i metyloceluloza. 20. W preparatach mozna stosowac srodki polepsza- - jace przyczepnosc, takie jak karboksymetylocelu- loza, naturalna i syntetyczne, sproszkowane, ziar¬ niste lub lateksowe polimery, takie jak guma arab¬ ska, polialkohol winylowy, polioctan winylowy. 25 Stosowac mozna barwniki, takie jak pigmenty nieorganiczne, np. tlenek zelaza, tlenek tytanu, blekit zelazocyjankowy, oraz barwniki organiczne, takie jak barwniki alizarynOwe, azo-metaloftalocy- janinowe i substancje sladowe, takie jak sole ze- 30 laza, manganu, boru, miedzi, kobaltu, molibdenu i cynku.Preparaty te na ogól zawieraja 0,1—95°/o wago¬ wych substancji czynnej, korzystnie 0,5—90°/o wa¬ gowych substancji czynnej. 35 Nowe substancje czynne same lub w swych pre¬ paratach w mieszaninie ze znanymi substancjami chwastobójczymi moga znalezc zastosowanie do zwalczania chwastów, przy czym mozliwe jest spo¬ rzadzanie preparatów gotowych do uzytku lub mie- 40 szanie w zbiornikach. Mozliwa jest takze miesza¬ nina ze znanymi substancjami czynnymi, takimi jak substancje grzybobójcze, owadobójcze, rozto- czobójcze, nicieniobójcze, substancje ochronne prze¬ ciwko ptactwu, substancje wzrostowe, pokarmowe 45 skladniki dla roslin i substancje polepszajace struk¬ ture gleby.Substancje czynne jako takie mozna stosowac w postaci ich prepaartów lub przez dalsze rozcien¬ czenie tych preparatów sporzadzonych kompozycji 50 uzytkowych, takich jak gotowe do uzycia roztwory, zawiesiny, emulsje, proszki, pasty i granulaty.Srodki stosuje sie w znany sposób, np. przez po¬ lewanie, opryskiwanie, mglawicowanie, opylanie lub rozsiewanie. 55 Nowe substancje czynne mozna aplikowac za¬ równo przed jak i po wzejsciu roslin. Stosowanie to prowadzi sie korzystnie przed wzejsciem roslin.Mozna je takze zarabiac w glebie przed siewem.Rozprowadzane ilosci substancji czynnej moga 60 wahac sie w szerokim zakresie. Zaleza one zasad¬ niczo od rodzaju zamierzonego efektu. Dawkowane ilosci wynosza na ogól 0,01—10 kg substancji czyn¬ nej na 1 ha, korzystnie 0,01—5 kg substancji czyn¬ nej na 1 ha. 65 Nastepujace przyklady wyjasniaja spoa^Jo wy-121 4ÓÓ sie roztwór 760 g (5 moli) soli sodowej kwasu 3- -metylo-2-ketowalerianowego w 1,5 litra wody. Ca¬ losc ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 10 gcMzin, mieszajac pozostawia do ochlodzenia, pro¬ dukt odsysa sie i przemywa 2 litrami wody. Wil¬ gotny surowy produkt miesza sie wówczas z 1 li¬ trem metanolu w temperaturze —20°C, odsysa w temperaturze —20°C i przemywa metanolem o tem¬ peraturze —70°C. Po suszeniu w temperaturze 80°C otrzymuje sie 697 g (70% wydajnosci teore¬ tycznej) zwiazku o wzorze 9 o temperaturze top¬ nienia 117—119°C:"' Próbka przekrystalizowana z metanolu wykazuje taka sama temperature top¬ nienia. d) 6-II-rz.-butylo-4-metylo-3-metylotio-l, 2, 4- -triazyn-(4H)-on-5 o wzorze 2b.Do roztworu 202 g NaOH w 5 litrach wody do¬ daje sie 1 ml 3-benzyió-4-hydroksybifenylilowego eteeru glikolu polietylenowego jako emulgatora oraz 995 g (5 moli) 6-II-rz.-butylo-4-metylo-5-keto- -3-tioketo-czterowodorowi, 2, 4- (2H, 4H)-triazyny o wzorze 9. Wkrapla sie 724 g (5,1 mola) jodku me¬ tylu i nadal miesza sie az do zakonczenia lekko egzotermicznej reakcji i osiagniecia odczynu o war¬ tosci pH = 7—8. Po odsaczeniu pod zmniejszonym cisnieniem, przemyciu woda i suszeniu w tempera¬ turze 30°C pod próznia otrzymuje sie 907 g (85°/o wydajnosci teoretycznej) zwiazku o wzorze 2b o temperaturze topnienia 45—50°C. Ten surowy produkt jest dostatecznie czysty dla dalszej reak¬ cji. Próbka przekrystalizowana z pentanu wyka¬ zuje temperature topnienia 54—55°C. e) cykloheksylideno-N-metylorodanina o wzo¬ rze 7.Sporzadza sie zawiesine 4807 g (32,7 mola) N-me- tylorodaniny w 19,6 litra metanolu, dodaje sie 6420 g (65,4 mola) cykloheksanonu i mieszajac ogrzewa w temperaturze 50°C. Nastepnie bez dal¬ szego ogrzewania wkrapla sie 570 g (6,54 mola) mor- foliny, przy czym substrat przechodzi do roztworu i zachodzi reakcja egzotermiczna. Po chwili zwia¬ zek o wzorze 7 rozpoczyna wytracac sie w postaci jasnozóltych krysztalów. Po zakonczeniu reakcji egzotermicznej ogrzewa sie jeszcze w ciagu 1 go¬ dziny pod chlodnica zwrotna, odsysa w tempera¬ turze 20°C i kilkakrotnie przemywa metanolem.Otrzymuje sie 7190 g (97% wydajnosci teoretycz¬ nej) zwiazku o wzorze 7 o temperaturze topnienia 111—113°C. f) 6-cykloheksylo-4-metylo-5-keto-3-tioketo-czte- rowodoro-1, 2, 4-(2H, 4H)-triazyna o wzorze 6.Sporzadza sie zawiesine 7180 g (31,6 mola) cyklo- heksylideno-N-metylorodaniny w roztworze 6326 g wodorotlenku sodowego w 60 litrach wody i mie¬ sza w ciagu 10 godzin w temperaturze 60°C. Po uplywie tego czasu prawie calosc jest rozpuszczo¬ na. Nierozpuszczone pozostalosci usuwa sie droga wymieszania 2 litrami chloroformu. Po oddziele¬ niu warstwy organicznej do tak otrzymanego wod¬ nego roztworu soli sodowej kwasu 2-merkapto-2- -cykloheksylidenooctowego o wzorze 8 wprowadza sie 3320 g (31,6 mola) 4-metylotiosemikarbazydu, ogrzewa do temperatury 80°C i wkrapla 19,0 li¬ trów 32% kwasu solnego.Z wywiazywaniem sie siarkowodoru nastepuje kondensacja do zwiazku Ó wzorze 6. Produkt reak¬ cji odsysa sie w temperaturze 6Ó°C, przemywa kil¬ kakrotnie woda i pó suszeniu w tempeeratufze 8Ó°C otrzjrnfuje sie 5830 g (82% wydajnosci teore- 5 tycznej) powyzszego zwiazku o temperaturze top¬ nienia 173—176°C. Próbka przekrystalizowana z chlorobenzenu wykazuje temperature topnienia 186°C. g) 6-cykloheksylo-4-metylo-3-metylotio-l, 2, 4- -triazyn-(4H)-on-5 o wzorze 2c.Do roztworu 1033 g NaOH w 52 litrach wody dodaje sie 30 ml 3-benzylo-4-hydroksybifenylilowe- go eteru glikolu .polietylenowego jako emulgatora oraz 5805 g (25,8 mola) 6-cykloheksylo-4-metylo-5- -keto-3-tioketo-czterowodro-l, 2, 4-(2H, 4H)-triazy- ny. Wkrapla sie 3881 g (27,3 mola) jodku metylu albo wprowadza sie 2620 g bromku metylu) i na¬ dal miesza sie az do zakonczenia lekko egzoter¬ micznej reakcji i osiagniecia odczynu o wartosci pH = 7—8. Po odsaczeniu pod zmniejszonym cis¬ nieniem, przemyciu woda i suszeniu w tempera¬ turze 50°C otrzymuje sie 5860 g (95% wydajnosci teoertycznej) zwiazku o wzorze 2c o temperaturze topnienia 84—88°C. Ten surowy produkt jest do¬ statecznie czysty dla dalszej reakcji. Próbka prze¬ krystalizowana z metanolu lub eteru naftowego wykazuje temperature topnienia 90°C.Przyklad V. Test przed wzejsciem.Rozpuszczalnik: 5 czesci wagowych acetonu.Emulgator: 1 czesc wagowa eteru alkiloarylowe- go glikolu polietylenowego.W celu sporzadzenia korzystnego preparatu sub¬ stancji czynnej miesza sie 1 czesc wagowa substan¬ cji czynnej z podana iloscia rozpuszczalnika, do¬ daje podana ilosc emulgatora, a koncentrat roz¬ ciencza sie woda do zadanego stezenia.Nasiona badanych roslin wysiewa sie w zwyklej glebie i po uplywie 24 godzin zalewa preparatem substancji czynnej, korzystnie otrzymujac stala ilosc wody na jednostke powierzchni. Stezenie substancji czynnej w tym preparacie nie odgrywa roli, natomiast rozstrzygajaca jest dawkowana ilosc substancji -czynnej na jednostke powierzchni. Po uplywie 3 tygodni ocenia sie stopien uszkodzenia roslin w procentach w porównaniu z rozwojem nietraktowanych roslin kontrolnych. W skali ocen oznaczaja: 0% = brak dzialania (stan jak u nietraktowa¬ nych roslin kontrolnych) 100% = totalne zniszczenie.W tescie tym substancje czynne o wzorach la, Ib i lc wykazuja znakomicie silne dzialanie.Przyklad VI. Test po wzejsciu.Rozpuszczalnik: 5 czesci wagowych acetonu.Emulgator: 1 czesc wagowa eteru alkiloarylowe- go glikolu polietylenowego.W celu sporzadzenia korzystnego preparatu sub¬ stancji czynnej miesza sie 1 czesc wagowa sub¬ stancji czynnej z podana iloscia rozpuszczalnika, dodaje sie podana ilosc emulgatora i koncentrat rozciencza sie woda do zadanego stezenia.Za pomoca preparatu substanncji czynnej oprys¬ kuje sie rosliny badane o wysokosci 5—15 cm, tak 20 25 30 35 40 45 50 55 60u 121 490 12 aby zadana ilosc substancji czynnej byla rozpro¬ wadzona na jednostce powierzchni. Stezenie cie¬ czy do opryskiwania dobiera sie tak, by w 2000 litrach wody/ha rozprowadzac zadana ilosc sub¬ stancji czynnej. Po uplywie trzech tygodni ocenia sie stopien uszkodzenia roslin w procentach w po¬ równaniu do rozwoju nietraktowanych roslin kon¬ trolnych. W skali ocen oznaczaja: 0% = brak dzialania (stan jak u nietraktowa¬ nych roslin kontrolnych 100e/a = totalne zniszczenie* Równiez i w tym tescie substancje czynne o wzo¬ rach la, Ib i lc wykazuja bardzo silne dzialanie.Zastrzezenia patentowe 1. Srodek chwastobójczy, znamienny tym, ze za¬ wiera nosnik i/lub rozcienczalnik a jako substan¬ cje czynna zawiera e-III-rzi-butylo-S-dwumetylo- amino-4-rnetylo-l, 2, 4-triazyn-(4H)-on-5 o wzo¬ rze la* 2. Srodek chwastobójczy, znamienny tym, ze za¬ wiera nosnik i/lub rozcienczalnik a jako substancje czynna zawiera 6-II-rz.-butylo-3-dwumetyloamino- -4-metylo-l, 2, 4-triazyn-(4H)-on-5 o wzorze Ib. 3. Srodek chwastobójczy, znamienny tym, ze za¬ wiera nosnik i/lub rozcienczalnik a jako substan¬ cje czynna zawiera 6-cykloheksylo-3-dwumetylo- amino-4-metylo-l, 2, 4-triazyn-(4H)-on-5 o wzo- 5 rze lc, 4. Sposób wytwarzania nowych podstawionych w polozeniu 6 3-dwumetyloamino-4-metylo-l, 2, 4- -triazyn-(4H)-onów-5 o wzorze 1, w którym R1 oznacza rodnik Ill-rz.-butylowy lub cykloheksylo- X0 wy, znamienny tym, ze 4-metylo-3-alkilotio- (lub 3-aralkioltio)-triazyn-(4H)-on-5 o ogólnym wzorze 2, w którym R1 ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza rodnik alkilowy lub aralkilowy, poddaje sie reakcji ewentualnie w obecnosci rozcienczalnika 15 i ewentualnie w obecnosci nizszego alifatycznego kwasu karboksylowego z dwumetyloamina. 5. Sposób wytwarzania nowych podstawionych w polozeniu 6 3-dwumetyloamino-4-metylo-l, 2, 4- -triazyn-(4H)-onów-5 o wzorze 1, w którym R1 20 oznacza rodnik II-rz.-butylowy, znamienny tym, ze 4-metylo-3-alkilotio- (lub 3-aralkilotio)-triazyn- -(4H)-on-5 o ogólnym wzorze 2, w którym R1 ma wyzej podane znaczenie a R2 oznacza rodnik alki¬ lowy lub aralkilowy, poddaje sie reakcji ewentual- 25 nie w obecnosci rozcienczalnika i ewentualnie w obecnosci nizszego alifatycznego kwasu karboksy¬ lowego z dwumetyloamina.ICH3)3C /CH3 •ry N-N^\SCH + HN(CH3)2 - CH3SH (CH3)3C^ AN/CH3 Nv.KJ N" ^N(CH3)2 SCHEMAT 1 \H/—co— C00H HN—CH3 I -h H2N—N= C —N(CH3)2 -HJ - HJ -2H90 CA) 5 CH VN ^N(CH3)2 SCHEMAT 2121490 H =0 + CK < H =, 1 i.Cl-L WZÓR 7 OH G h ;=c—cc:h I SH WZÓR S SCHEMAT 3 0 H =C—COOH SH WZÓR 8 H2N— NH — CS — NH — CH, H© 0. tr XH, I' J H WZÓR 6 SCHEMAT 4 NNM^^N(CH3)2 WZÓR 1 ,CH, " J N^N^^N(CH3)2 WZÓR 1c CM, O i II SCH, N^ WZÓR 2b «CH3)3C« -O -CH, l\T ^N(CH3)„ WZÓR 1a RU .CH, i! I N^N^-S-R2 WZÓR 2 W^3 Nr^SCH, CH3 o C2H5-CH^rA.N^CH3 'Hr^ NiCR,^ :h3)3c- *CH, N^^SCH, WZÓR 2c R1—CO COOH WZÓR 15 WZÓR 2a WZÓR 3121 490 H2N—N=C—N(CH3)2 -HX WZÓR 4 H WZÓR 5 hi i rH •rr H WZÓR 5 H ¦ s CH3 WZ0R 7 VL • C2H5- SH WZÓR 1 -CH^ -COOH 8 0 NAS WZOR H 9 ZGK, Oddz. 2 Chorzów, zam. 6697-83 — 95 egz.Cena zl 100,— PL PL