Ħadid
Dehra
![]() |
Dan l-artiklu dwar il-kimika huwa nebbieta. Jekk trid, tista' tikkontribwixxi issa biex ittejjeb dan l-artiklu, dejjem skont il-konvenzjonijiet tal-Wikipedija. |
Ħadid
|
Ħadid | |
---|---|
![]() |
|
Isem | Ħadid |
Simbolu | Fe |
Numru Atomiku | 26 |
Serje Kimika | Metalli |
Grupp, Perjodu | 8 , 4 |
Apparenza | ![]() |
Piż Atomiku | 55.845 g/mol |
Konfigurazzjoni tal-Elettroni | [Ar] 3d2 4s2 |
Elettroni f'kull qoxra | 2 , 8 , 14 , 2 ![]() |
Fażi | Solidu |
Densità | 7.874g/cm3 (viċin it-temperatura tal-kamra) |
Temperatura fejn Jinħall | 1811K (1538oC , 2800oF) |
Temperatura fejn Jgħali | 3134K (2862oC , 5182oF) |
Punt triplu | Mhux Applikabbli |
Punt kritiku | Mhux Applikabbli |
Sħana tal-Fużjoni | 13.81 kJ/mol |
Sħana tal-Vaporiżżazzjoni | 340 kJ/mol |
Kapaċità tas-Sħana Speċifika | (25oC) 25.10 J/mol/K |
Stati tal-Ossidifikazzjoni | 6 , 5 , 4, 3, 2, 1 (Ossidu Amfoteriku) |
Elettronegattività | 1.83 (Skala Pauling) |
Enerġija tal-Joniżżazzjoni | 1el: 762.5 kJ/mol 2ni: 1561.9 kJ/mol 3et: 2957 kJ/mol Ara aktar hawn |
Radju Atomiku | 140 pm |
Radju Atomiku (Kalkulat) | 156 pm |
Radju Kovalenti | 125 pm |
Radju Van der Waals | Mhux Applikabbli |
Konduttività Termali | (300 K) 80.4 W/m/K |
Veloċità tal-Ħoss | (temperatura tal-kamra) 5120 m/s |
Numru tar-Reġistrazzjoni CAS | 7439-89-6 |
Il-Ħadid hu l-iktar metall komuni fid-Dinja. Jintuża għal bosta affarijiet minħabba li hu materjal b'saħħtu u rħis. Minnu jsir ukoll l-azzar billi jiġi mħallat mal-karbonju waqt li qed jiġi maħdum.
Fil-kimika, il-ħadid hu s-26 element fit-tavla perjodika, bis-simbolu Fe, mil-Latin, Ferrum.
Hemm tliet forom komuni ta' ħadid:
- Ħadid fondut, li fih 2 % – 3.5 % Karbonju u ammonti żgħar ta' Manganiż. Idub meta jilħaq it-temperatura ta' 1,150 °C (1,470 K). Hu b'saħħtu ħafna, iebes u jitfarrak (ma jitgħawwiġx). Jista' faċilment jiġi mdewweb u maħdum f'kull forma mixtieqa. Jintuża għall-għamla ta' tappieri, ċilindri tal-gass u magni tal-karozzi.
- Ħadid maħdum, li għandu anqas minn 0.5 % ta' Karbonju. Jista' faċilment jinħadem u jitgħawweġ meta jkun jikwi (aħmar nar). Jintuża biex jinħadmu puġġamani, nagħal taż-żwiemel, ktajjen, imsiemer, gradi u affarijiet oħra ta' tiżjin u artiġjanat li jiġu maħduma minn xi ħaddied jew artist.
- L-Azzar hu liga ta' ħadid aktar b'saħħitha u li ma tantx issaddad.
Ħoloq esterni
[immodifika | immodifika s-sors]![]() |
Wikimedia Commons għandha fajls multimedjali li għandhom x'jaqsmu ma': Ħadid |
H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | ||||||||||||||||||||||||
Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | ||||||||||||||||||||||||
Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn | ||||||||||
Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og | ||||||||||
|