Wt/zea/dag
Zeêuws
[edit | edit source]Etymologie
[edit | edit source]Over Middelnederlands dach en Oudnederlands dag van Oergermaons dagaz (mee zwakke variant *dagan). Uutendelienge van de wortel *dʰegʷʰ- 'brande'; de beteikenis 'tied dat de zunne op is' is dus primair.
Omschrievienge
[edit | edit source]dag zelfstandig naemwoôrd m
- tied tussen zunsopgank en zunsondergank
- tied van 24 ure, daerin de wereld om z'n asse draoit en vanaf d'aerde gezieë de cyclus van dag en nacht z'n eigen 'er'aelt
- tussenwerpsel groetnisse bie 't verbiegaen, veraol bie daglicht nae de murge
- tussenwerpsel groetnisse bie 't afscheid
Uutspraek
[edit | edit source][dɑx]
Verbugienge
[edit | edit source]meêrvoud
- daegen Zeêuwse Eilanden
- daègen Zuud-Bevelands
- daogen Burgerzeêuws, Zuud-Bevelands
verkleinwoôrd
genitief
- daegs Zeêuwse Eilanden
- daègs Zuud-Bevelands
- daogs Burgerzeêuws, Zuud-Bevelands
Opmerkienge: 'n daotief, zò-as t'n in 't Nederlands en somste aore streektaelen bestaet, oor nie opgegeve mae bestaet in vandaege.
Saemenstelliengen
[edit | edit source]Uutdruksels
[edit | edit source]- in z'n daegen weze, 't nae z'n zin è
- In december gae de daegen maer open en toe, in december bin de daegen vreêd kort
- aolle dag, ielken dag
- Nae d'n achsten dag zoeke, zonder doel 'een-ende-weêr lôpe (asof je zoekt wat-a je toch niet vinde kan) Tools in Fluplands
- Ie komt (loôpt) 'r dag en ure, ie komt 'r 'eêl d'n tied
- Goed vò d'n dag weze, blieë van zin weze
- De daogen liggen dichte bie mekaore mae z'èn vee verschil, d'n ênen dag is d'n aore nie
- ʼt Is gin 'eiligen dag, 't is mae zòzò
Ontlêniengen in aore taelen
[edit | edit source]- tiedrekenieng
- daka Berbice-Nederlands
- dag, dak Neger'ollands
- dak Maegdeneiland-Creooliengels
- dáka Saramaccaons
- groetnisse
Vertaeliengen
[edit | edit source]tied tussen zunsopgank en zunsondergank
|
|
Bronnen
[edit | edit source]- Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 155-6
- K. Fraanje c.s. (red.), Supplement Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 2003: blz. 83
- Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank
- Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'dag'
Etymologie
[edit | edit source]Over Oer-West-Germaons *dag van Oergermaons *dagaz, ziet ok bove.
Omschrievienge
[edit | edit source]dag m
- dag; tied dat de zunne op is
- dag, tied van 24 ure
- tiedvek, tied van iemand z'n leven of d'n tied daerin eên of ander an d'orde is
Uutspraek
[edit | edit source]/dax/
Verbugienge
[edit | edit source]nv. | ienk. | mv. |
---|---|---|
nom. | dag | daga |
gen. | dags | dago |
dat. | dage | dagon |
acc. | dag | daga |
Saemenstelliengen
[edit | edit source]Aore spelliengen
[edit | edit source]Afstammeliengen
[edit | edit source]- dach Middelnederlands
- dag Zeêuws
- daka; daki Berbice-Nederlands
- dag, dak Neger'ollands
- dak Maegdeneiland-Creooliengels
- dáka Saramaccaons
- dag West-Vlaems
- dacq Picardisch
- dag Nederlands
- daag enz. Limburgs
- dag Zeêuws
Bronnen
[edit | edit source]- Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'dag'
Zweeds
[edit | edit source]Etymologie
[edit | edit source]Over Oudzweeds dagher en Oudnoôrds dagr van Oergermaons *dagaz. Ziet vadder bie Zeêuws.
Omschrievienge
[edit | edit source]dag m
- dag (as tegendeêl van nacht)
- 'n dag op de kalender
Uutspraek
[edit | edit source][dɑː(ɡ)]
Verbugienge
[edit | edit source]ienkelvoud | meêrvoud | |||
---|---|---|---|---|
onbep. | bepaeld | onbep. | bepaeld | |
nom. | dag | dagen | dagar | dagarna |
gen. | dags | dagens | dagars | dagarnas |
Opmerkienge: in de spreektaele komt as meêrvoud ok dar vò.